Malfermi la ĉefan menuon
Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Brovpala tinamo
CrypturusTransfasciatusSmit.jpg
Biologia klasado
Regno: Animaloj Animalia
Filumo: Ĥorduloj Chordata
Klaso: Birdoj Aves
Ordo: Tinamoformaj Tinamiformes
Familio: Tinamedoj Tinamidae
Genro: Kriptureloj Crypturellus
Specio: C. transfasciatus
Crypturellus transfasciatus
(Sclater & Salvin, 1878)[1]
Konserva statuso
Status iucn3.1 NT eo.svg
Konserva statuso: Preskaŭ minacata
Aliaj Vikimediaj projektoj
Information icon.svg
vdr

La Brovpala tinamo (Crypturellus transfasciatus) estas tipo de tinamo nome birdospecio de tropikaj sekaj arbaroj de Peruo kaj Ekvadoro.[2]

EtimologioRedakti

Crypturellus estas formata el la grekaj vortoj κρυπτός (kriptós), "kovrita" aŭ "kaŝita", οὐρά (urá), "vosto", kaj -ellus, latina diminutiva sufikso. La genronomo Crypturellus entute signifus "malgranda kaŝvostulo".[3] La specinomo transfasciatus originis el la latinaj vortoj trans (tra) kaj facies (vizaĝo) alude al la hela linio kiu trakuras ties vizaĝon super la okulo al la nuko kiel klara marko de ties plumaro.

TaksonomioRedakti

La Brovpala tinamo estas monotipa specio.[2] Ĉiuj tinamoj estas el la familio Tinamedoj, kaj en pli granda skemo estas ankaŭ Paleognatoj. Malkiel la tre konataj neflugaj birdoj el Paleognatoj nome Strutoformaj kiaj la Struto, la Emuo kaj aliaj, la tinamoj povas flugi, kvankam ĝenerale ili ne estas fortaj flugantoj. Ĉiuj Strutoformaj evoluis el prahistoriaj flugantaj birdoj, kaj la Tinamoformaj estas la plej proksimaj vivantaj parencoj de tiuj birdoj.[4]

AspektoRedakti

La Brovpala tinamo estas proksimume 28 cm longa. Ĝi estas rekonebla pro sia grizecbruna supra plumaro kiu estas fajne vermikulata nigre, kaj pro sia blanka gorĝo, kun la resto de siaj subaj partoj grizecaj al sablokoloraj. Ties flankoj estas striecaj, kaj ĝi havas tre brunan kronon, kaj elstaran blankan superokulon, kiu nomigas la specion kaj laŭ la komuna nomo kaj laŭ la latina scienca nomo (Vidu supre ĉe Etimologio). Fine ties kruroj estas rozkoloraj.

KutimaroRedakti

Kial ĉe aliaj tinamoj, ankaŭ la Brovpala tinamo manĝas frukton falintajn sur la grundon aŭ el malaltaj arbustoj. Ili manĝas ankaŭ malgrandajn kvantojn de senvertebruloj, florburĝonoj, freŝaj folioj, semoj, kaj radikoj. La masklo kovas la ovojn kiuj povas veni el tiom multaj kiom el ĝis 5 diferencaj inoj, kaj poste li mem zorgas la idojn ĝis ili pretas de si mem, kutime 2–3 semajnoj. La nesto estas situanta surgrunde en densa arbustaro inter altaj apogradikoj interplektitaj.[4]

Teritorio kaj habitatoRedakti

La Brovpala tinamo troviĝas en subtropikaj kaj tropikaj aridaj arbaroj ĉe ĝis 1500 m de altitudo super marnivelo. Tiu specio estas indiĝena de okcidenta Ekvadoro; suda Manabí, Guayas, marborda kaj pli okcidenta El Oro, kaj pli nordokcidenta Loja, kaj nordokcidenta Peruo; Tumpiurbo kaj okcidenta (escepte marborda) Pjuro.[2][5]

KonservadoRedakti

La IUCN klasigas la Brovpalan tinamon kiel Preskaŭ Minacata, ĉar ties nombroj malpliiĝas.[6] Ĝi estas nune minacata pro etenda senarbarigo kaj habitata degradado kaŭzita de troa paŝtado, kaj ankaŭ lignoproduktado. Tiu specio estas ankaŭ minacata de ĉasado por manĝo. Ĝi suferas ankaŭ perdojn pro agrikulturigo, tamen tiu estas la plej malgrava el la minacoj. La loĝteritorio de tiu specio estas 41,900 km2.[5]

NotojRedakti

  1. Brands, S. (2008)
  2. 2,0 2,1 2,2 Clements, J (2007)
  3. Gotch, A. F. (1995)
  4. 4,0 4,1 Davies, S. J. J. F. (2003)
  5. 5,0 5,1 BirdLife International (2008)(a)
  6. BirdLife International (2012). Crypturellus transfasciatusInternacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj. Versio 2012.1. Internacia Unio por la Konservo de Naturo. Elŝutita 16a Julio 2012.

ReferencojRedakti

  • BirdLife International (2008(a)). "Pale-browed Tinamou - BirdLife Species Factsheet". Data Zone. Retrieved 09 Feb 2009.
  • Brands, Sheila (Aug 14 2008). "Systema Naturae 2000 / Classification, Genus Crypturellus". Project: The Taxonomicon. Retrieved Feb 09 2009.
  • Clements, James (2007). The Clements Checklist of the Birds of the World (6 ed.). Ithaca, NY: Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-4501-9.
  • Davies, S.J.J.F. (2003). "Tinamous". In Hutchins, Michael. Grzimek's Animal Life Encyclopedia. 8 Birds I Tinamous and Ratites to Hoatzins (2 ed.). Farmington Hills, MI: Gale Group. pp. 57–59. ISBN 0-7876-5784-0.
  • Gotch, A. F. (1995) [1979]. "Tinamous". Latin Names Explained. A Guide to the Scientific Classifications of Reptiles, Birds & Mammals. New York, NY: Facts on File. p. 183. ISBN 0-8160-3377-3.

Eksteraj ligilojRedakti