Fenestra Sistemo X

La Fenestra Sistemo X (XX11X Window System en la angla) estas sistemo por fenestrokreo kiu administras la interagon homo-maŝinan per ekrano, muso kaj klavaro ĉe kelkaj komputiloj rete. Malprave, ĝi estas nomata X Window; ĝia nomo estas X kaj ĝi estas sistemo por fenestrokreo. Tiu mallongigo estas maltaŭga ĉar angle ĝi havas nenian sencon. Ĝi provizas fenestrojn por bitmatricaj ekranoj. La servilo X estas uzata de Mac OS X (kiu senŝanĝe uzas Quartz). Eblas la instalado de servilo X en plejparto de la operaciumoj, interalie Vindozo[1]. Kutime oni diras pri iu programaro, ke ĝi funkcias en X, kiam ĝi estas pripensita por la medio X.

X.org
Logotipo de Fenestra Sistemo X

X en Mandrake-Linukso 10.2

X en Mandrake-Linukso 10.2
Aŭtoro X.Org Foundation
Lasta stabila versio 7.7
(2012-06-06)
Operaciumo Uniksaj sistemoj (i. a. BSD, Linukso, Mac OS X), VMS
Lingvo(j) C
Programtipo Grafika uzantinterfaco
Permesilo MIT-permesilo
Retejo x.org
vdr
Fenestra Sistemo X
libera kaj malfermitkoda programaro • ekranservilo • komputa platformo • fenestrosistemo vd
Dum 1982 - nekonata/nuntempe
Antaŭulo W Window System
TTT Oficiala retejo
vdr

Ĝi estas malferma normo de grafika interago kun la uzanto por Uniksoj (Linukso, BSD, ktp.).

Historio

redakti

La sistemo X estis disvolvita en la MIT por provizi grafikan uzulinterfacon al la Uniksaj sistemoj. Ĉi tiu protokolo permesas komuniki per reto inter uzanto kaj unu aŭ pluraj komputiloj, do la reto estas nevidebla por tiu. Ĝenerale, kiam oni parolas pri 'Fenestrosistemo X', oni celas la 11-an version, kiu estas la nuna.

Kliento - Servilo

redakti

X montras la grafikan informon, kaj ĝi estas sendependa de la operaciumo. La sistemo uzas la paradigmon kliento-servilo. La kliento estas la programo, kiu volas montri ion per ekrano, dum la servilo estas la programo, kiu montras la interfacon kaj legas la datumojn de la muso kaj la klavaro. Ĉi tie, la programoj povas funkcii en malproksima komputilo (kliento) dum oni povas ĝin vidi loke, do oni havas travideblecon per reto.

Serviloj

redakti

Ekzistas multaj serviloj por malsamaj operaciumoj, inter ili:

  1. Colin Harrison (2008). Xming X Server (angle). Alirita 2008-07-31.