Miklós Oláh

Nicolaus Olahus (latine por "Nikolao, la Valaĥo", hungare Oláh Miklós, rumane Nicolae Valahul; naskiĝis la 10-an de januaro 1493 en Nagyszeben, mortis la 14-an de junio 1568 en Nagyszombat) estis ĉefepiskopo de Esztergom, humanisto kaj historiografo.

Miklós Oláh
romkatolika ĉefepiskopo
hungara humanisto kaj episkopo
hungara humanisto kaj episkopo
COA archbishop HU Olah Miklos.png
Persona informo
Naskiĝo 10-an de januaro 1493 (1493-01-10)
en Sibiu
Morto 15-an de januaro 1568 (1568-01-15) (75-jara)
en Trnava
Religio katolika eklezio [#]
Lingvoj antikva greka lingvolatina lingvo [#]
Ŝtataneco HungarioHungara reĝlando [#]
Subskribo Miklós Oláh
Profesio
Okupo historiisto • katolika sacerdoto • poeto • humanisto • palatino [#]
Episkopo de Zagrebo
Dum 1543-1548
Episkopo de Eger
Dum 1548-1554
Ĉefepiskopo de Esztergom
Dum 1554-1568
Antaŭulo Georgo Martinuzzi
[#] Fonto: Vikidatumoj
Information icon.svg
vdr

BiografioRedakti

Laŭ la branĉo de sia patro li devenis el rumana nobelfamilio el Valaĥio. Li edukiĝis en kortego de Vladislao la 2-a, poste ekde 1516 alpaŝis eklezian karieron. Li fariĝis kanoniko de Pécs, poste de Esztergom, ĉefdekano de Komárom, en 1526 sekretario de Ludoviko la 2-a, poste de lia vidvino, reĝino Maria. En 1527 li akompanis la reĝinon al Nederlandon, kie restadis ĝis 1542. Hejmenveninte ekde 1543 li iĝis episkopo de Zagrebo, en 1548 de Eger. En majo 1553 li fariĝis ĉefepiskopo de Esztergom. Kiel homo ŝatata de Ferdinando la 1-a li fariĝis ekde 1543 kanceliero, ekde 1560 ĉefprefekto de Departemento Hont, ekde 1562 por iom da tempo reĝa loktenanto. Por la kontraŭreformismo en 1561 li koloniigis Hungarujon la jezuitan ordenon. Li faris multe por levigo de katolika eklezia vivo kaj instruado. En 1558 li levigis al akademia rango la kaptalanan lernejon de Nagyszombat. Li interkorespondadis kun humanistoj samtempaj, apartenis al rondo de Erasmo.

Ĉefaj verkojRedakti

  • Hungaria et Atila [1] (Vindobonae, 1763, denove eldonis Juhász László, Bp., 1938);
  • Oláh Miklós levelezése (Eldonis Arnold Ipolyi, Mon. Hung. Hist. II., 25. Bp., 1875).

BibliografioRedakti

  • Szemes József: O. M. (Esztergom, 1936),
  • Schleicher Pál: O. M. és Erasmus (Bp., 1941).