Sahak la 1-a

IsaakSahak de Armenio (354–439) estis Katolikoso (aŭ Supera Patriarko) de la Armena Apostola Eklezio. Li foje estas konata kiel "Isaak la Granda", kaj kiel "Sahak la parto" (armene : Սահակ Պարթև, Sahak Partev ", parte: Sahak-i Parthaw) pro la partaj originoj de la katolikoso.

Sahak la 1-a, pentraĵo de Stepanos Nersisjan

FamilioRedakti

Sahak estis fil de sankta Nerses la 1-a kaj princino Sanduĥt de la familio Mamikonjan. Pere de la patro li havis familiajn radikojn kun la familio de Gregorio la Iluminanto. Li estis la kvina Katolikoso de la arsakida dinastio de Armenio post Sankta Gregorio la Iluminanto (301–325), Sankta Aristako la 1-a (325–333), Sankta Vrtanes la 1-a (333–341) kaj Sankta Husik la 1-a (341) –347). Lia patroflanka avino estis la arsakida princino Bambiŝ, la fratino de reĝo Tigrano la 7-a kaj filino de reĝo Ĥosro la 3-a[1].

Lasita orfo en tre frua aĝo, Isaak ricevis bonegan literaturan edukadon en Konstantinopolo, precipe en la orientaj lingvoj. Post sia elekto kiel patriarko li dediĉis sin al la religia kaj scienca trejnado de sia popolo. Armenio tiam travivis gravan krizon. En 387 ĝi perdis sian sendependecon kaj estis dividita inter la Bizanca Imperio kaj Persio; ĉiu divido havis ĉe sia kapo armenan sed feŭdan reĝon. En la bizanca teritorio tamen al la armenoj estis malpermesite uzi la sirian lingvon, ĝis tiam ekskluzive uzata en dia kultado: por tio la greka lingvo estis anstataŭigita, kaj la lando iom post iom heleniĝis; en la persaj distriktoj, male, la greka estis absolute malpermesita, dum la siria estis tre favorata. Tiamaniere la antikva kulturo de la armenoj estis en danĝero malaperi kaj la nacia unueco estis grave kompromitita.

Per la klopodoj de Sahak la preĝejoj kaj monaĥejoj detruitaj de la persoj estis rekonstruitaj, edukado estis prizorgita en malavara maniero, Zaratuŝtrismo kiun ŝaho Jazdegerd la 1-a provis starigi estis forpelita, kaj tri koncilioj sukcesis reestabli eklezian disciplinon.

ReferencojRedakti

  1. P'awstos Buzandac'i, History of Armenia, p. 81