Adobo: Malsamoj inter versioj

168 bitokojn aldonis ,  antaŭ 13 jaroj
e (robot Removing: ja:アドビ Modifying: de:Lehmziegel)
==Fizika-kemiaj fenomenoj ligataj je la argila sekiĝo kaj bakado==
 
Se oni konsideras malsekan argilon[[argilo]]n, taŭge knedebla per manoj[[mano]]j, ĉirkaŭ unu kvarono el ĝia [[maso]] konsistas el [[libera akvo]] (opone al la [[konsistiga akvo]], kiu estas kemie kombinata kun la alumini-silikataj kristaloj[[kristalo]]j). Dum la [[sekiĝo]], tiu [[akvo]] vaporiĝas, la argilaj eroj, ne plu ĉirkaŭataj de [[mufo]] da akvaj molekuloj[[molekulo]]j, pliproksimiĝas kaj malmoviĝas unu rilate al la aliaj; tio klarigas, kial la Argiloargilo, sekiĝante, malgrandiĝas kaj perdas sian knedeblecon[[knedebleco]]n.
 
Ju pli la argilaj eroj estas fajnaj, des pli la malgrandiĝo estos granda, ĉar la [[materio]] entenas pli da akvo. Kiam oni almetas al la [[tero]] pli grandajn erojn el neknedebla materio ([[sablo]][[ŝamoto]]), tio estigas kanalojn[[kanalo]]jn kaj porojn[[poro]]jn, per kiuj la akvo povas facile eliri. Tia Argilo estas nomata "kun malfermita pasto", ĝia malgrandiĝo kaj knedebleco estas pli malgrandaj, ĝi sekiĝas pli rapide, kaj ĝi malpli riskas eksplodi dum la [[bakado]].
 
Ĉe la ordinara [[temperaturo]], la Argiloargilo entenas ian kvanton[[kvanto]]n da libera akvo (nomata "[[higrometria akvo]]"). Tiu-ĉi foriras nur dum la komenco de la bakado, kiam la temperaturo atingas 100 ° C.
 
Je 100 ° C La akvo iĝas [[vaporo]], kiu devas havi la eblecon eliøieliĝi el la Argiloargilo tiel rapide, kiel ĝi kreiĝas, se ne oni devas timi eksplodojn[[eksplodo]]jn. La temperatura haltigo en la bakejo do estu malrapida kaj grada.
 
Je 350 ° C Ankaŭankaŭ la konsistiganta akvo (la kemie kombinata akvo) ekvaporiĝas; la Argiloargilo perdas 14% el sia maso. La plivarmigo devas resti grada.
 
Je æirkaýĉirkaŭ 500 °C Lala Argiloargilo estas tute senakvigita kaj ne plu povas reiøireiĝi knedebla. ØiaĜia kemia [[konsisto]] neretroeble þanøisŝanĝis, sed, øisĝis nun, neniu kroma malgrandiøomalgrandiĝo okazis. Je tiu-æiĉi [[stadio]], la argila¼ojargilaĵoj estas ege rompeblaj.
 
Oksidadoj okazas øisĝis æirkaýĉirkaŭ 900 ° C. Tiuj-æiĉi malkombinas æiujnĉiujn substancojn[[substanco]]jn (organikajn mineralajn) ne jam oksiditaj. Se la bakejo ne esta sufiæesufiĉe aerumata, neoksidita [[karbono]] povas resti kaj doni nigran[[nigra]]n koloron[[koloro]]n al la argila¼oj[[argilaĵo]]j.
 
Je 573 ° C okazas la [[fenomeno]] de [[inverto]] de la [[kvarco]] entenata en la Argiloargilo. La [[alfa kvarco]] iøasiĝas [[beta kvarco]]. La krisala[[kristala reto]] þanøisŝanĝis, sed, øisĝis nun, neniu kroma malgrandiøo[[malgrandiĝo]] okazis. Je tiu-ĉi stadio, la argilaĵoj estas rompleblegaj.
 
Preter 600 ° C la [[varmado]] povas sendanøeresendanĝere plirapidiøiplirapidiĝi. La [[fenomeno]] de kvarca vitriøovitriĝo komencas æeĉe tiu temperaturo parte ŝanĝas argilon en [[vitro]]. La materio malmoliĝas, malgrandiĝas, plidensiĝas kaj pli malpli komplete iøasiĝas netralasiva.
 
Tiu procezo estas grada, kaj dependas de la fanda temperaturo de ĝia Argiloargilo. Se la temperaturo superas ian nivelon, la Argiloargilo povas fandiøifandiĝi kaj la argilaĵo tute misformiĝi aŭ flui.
 
La malmoleco de la bakita Argiloargilo estas do þuldata al la ĉeesto de vitro, kiu kunligas la malpli fandeblajn granojn, kaj ankaý al ĉeesto de novaj kristalaj retoj, ekzemple, de mulito ([[alumina silikato]], de [[formulo]] Al6 Si2 O13Al6Si2O13). Kiu formas nadloformajn kristalojn.
 
La argiloj vitriĝas ĉe temperaturoj dependentaj de iliaj konsistoj.
 
vidu ankaŭ en la angla [[:en:Cob (building)]] = [[konstruado]] per [[argilo]]
 
== Eksteraj ligiloj ==
{{el}} http://www.eartharchitecture.org <!-- en:Earth Architecture en->eo:Tero (Arkitekturo, Arĥitekturo, Konstruarto) hu:Earth Architecture -->
39 881

redaktoj