Jean Rostand: Malsamoj inter versioj

5 080 bitokojn aldonis ,  antaŭ 15 jaroj
iom pli pri liaj ideoj kaj verkoj
(nova)
 
(iom pli pri liaj ideoj kaj verkoj)
[[Scienco]] > [[Biologio]]
----
'''Jean Rostand''', nask. en Parizo je la [[30-a de oktobro]] [[1894]], filo de la teatraĵisto [[Edmond ROSTAND]] kaj poetino [[Rosemonde GERARD]], mort. en Ville-d'Avray ja la [[4-a de decembro]] [[1977]] en profunde malespera kaj malvigla stato, estis franscafranca verkisto kaj [[biologo]].
 
Naskita en riĉa burĝa medio (kiukiun li poste li akre kaj lertironie kritikos en siaj junec-verkoj), li pasigas sian infanaĝon en kampara madio de Cambo-les-Bains (Euskio). Likaj malkovras dekjaraĝe la verkon de [[Jean-Henri FABRE]], kio decidas pri lia alvokiĝo. Li iĝas memstara esploristo (en jaroj 1960 li estis eble la plejlasta sciencisto laborante ne kadre de universitataj skipoj aŭ esplor-instituto sed sole en la propra domo) studas [[Genetiko]]n, kaj verkas librojn.
 
Li diris pri sia intelekta historio: "Mi dirus, ke mi estis unue instigita de la kritikema observado al socia medio, poste de socio mi iris al mi-mem, poste de mi-mem alscienco; fine de scienco mi revenis al homo." Ja kritikema observanto al socia medio: "Kvankam ananta je klaso de privilegiuloj, rezulte de kulposento mi ĉiam emis pravigi la malsuperulo kaj min meti je ties flanko": tial li verkas sinsekve "la reveno de la malriĉuloj" (1919), "Dum ni ankoraŭ suferas" (1921) libroj denuncantaj militon kaj sanktecon de vivo, "La leĝo de la riĉuloj" (1920) (feroce la 26 jara aŭtoro analizas la kruelecon de la posedantoj kaj "alvenintuloj"), Juliano aŭ konscienco (1928), la Familipatriotoj kaj aliaj esoj pri burĝa mistiko" (1925). Entute siajn jenecverkoj estios dek, publikigitaj inter 1919 kaj 1931. Tiuj libroj konsistigas drasta satiro (kaj ĝuege fajna kaj efika [[Voltaire]]-eca stil-ekzerco) atakanta la malvirtojn, la ridindaĵojn, la maljustojn. Miksiĝs kun la serioza mordkritika tono la iriniaj aludoj, la ruiniganta ridindigo, farso kaj bufonaĵo. Jean Rostand kondutas samtempe prokuroro kiu estus ankaŭ sagaca kaj cinika observanto. La burĝa egoismo kaj ĉiu maljusteco naŭzas lin. Pliploste li ĉiam li emos kompreni la homojn, partopreni je la doloroj homaj.<br>
Sciencisto, pensisto kaj [[Ateismo|ateisto]], Jean ROSTAND estas inter la noblaj spiritoj de la 20-a jarcento. Li havis tempon koni la ekantan [[Politika ekologio]] ekologian mivadon kaj la juneco-ribeloj de la jaroj 70-aj, pri kiuj li sentis grandan simpation.
Post [[Hiroŝimo]] li draste kaj decidiĝeme militis kontraŭ [[atombombo]]n, kaj fariĝis honorprezidanto de la movado kontraŭ atomarmiloj.
 
Si ces recherches scientifiques originales portent surtout sur les Amphibiens, il inventera le bain glacé qui double le stock chromosomique, mais il découvre aussi les particularités " antigel " de la glycérine ce qui lui permet d’inventer des méthodes de conservation du sperme et du sang. Jean Rostand est beaucoup plus connu par son œuvre de vulgarisation. Son premier livre, Les Chromosomes artisans de l’hérédité et du sexe(1928), connaît un grand succès assez inattendu pour un livre de pure information. Rostand ressent l’utilité d’une initiation scientifique prolongeant l’instruction scolaire. Le déclic est donné ; une trentaine de volumes et de nombreŭ articles paraîtront, problèmes biologiques, vies d’animaŭ, biographies d’hommes de vérité, rôle de la biologie dans la vie, etc. Pour améliorer la société tout en conservant le cadre social, c’est l’homme qu’il faut changer. Mais qu’est-ce que l’homme ; Le biologiste aidera le moraliste à répondre à la question ; d’où une série de nouveaŭ livres : Pensées d’un biologiste(1940), Nouvelles Pensées d’un biologiste(1947), Ce que je crois(1953), Carnet d’un biologiste(1959), Inquiétudes d’un biologiste (1959), Espoirs et inquiétudes de l’homme(1966). Il préconise une morale biologique car "la biologie est à la base de toute méditation sérieuse sur la condition humaine". Il souhaitait que "chaque citoyen ajoutât à sa maturité politique une sorte de maturité biologique " afin qu’il puisse se prononcer valablement sur l’avenir humain. Les trois impératifs de sa morale biologique sont : "Mater en soi la brute, dépasser l’enfance, échapper à la névrose." "La générosité, le dévouement, le don de soi qui permettent à l’être humain de se hausser, de s’agrandir, d’accroître son humanité" devraient être la fin ultime de toute morale. Dès le début des années soixante, il avait décelé avec clairvoyance, les causes primordiales de la faillite de la civilisation actuelle "qui n’a pas su donner un sens à son savoir, un but à sa puissance, un idéal à sa liberté".
 
Il prévoyait la naissance d’une société trop rationnelle, trop réaliste, qui tendrait à évaluer "le quantum de protection et de soins" propre à chaque individu et qui accepterait les pratiques de l’euthanasie.
 
Il avait compris le danger du fanatisme, qu’il soit religieŭ, patriotique ou idéologique. Autant il révère la vérité simple et provisoire, autant il "hait la vérité absolue, totale et définitive [...] qui est à la base de tous les sectarismes." Toute l’œuvre de Jean Rostand est imprégnée du souci de la vérité ; ce souci d’objectivité l’a conduit à combattre les fausses sciences ; il rejette avec assurance et véhémence les "encombrants produits de l’imagination humaine que sont la radiesthésie, l’astrologie, le spiritisme, la métapsychie, la parapsychologie".
 
Tuta la verko de Jean ROSTAND mergiĝas en strebo al vero, nur la vero, kiom ajn malagrabla ĝi povas esti (ekzemple, intervjuita pri morto, li respondis, ke kiel sciencixto li rigardas ĝin narmala, sed kiel homo li sentas ĝin plu kiel neeltenebal skandalo).
 
citaĵo el li:<br>
"La homa specio forpasos tiel, kiel forpasis la dinozaŭroj kaj la stegokefaloj, kaj en tiu eteta angulo de universo finiĝos por ĉiam la palaĉa aventuro de la [[protoplasmo]], aventuro kie eble jam finis en alia mondo, aventuro, kiu eble en alia mondo disvolviĝos, sed ĉiam kaj ĉie dekomence kondamnita kaj direktota al elfina vana fiasko kaj porĉiama malhelo."
 
Sciencisto, pensisto kaj [[Ateismo|ateisto]], Jean ROSTAND estas inter la noblaj spiritoj de la 20-a jarcento. Li havis tempon koni la ekantan [[Politika ekologio|ekologian]] ekologian mivadonmovadon kaj la juneco-ribeloj de la jaroj 70-aj, pri kiuj li sentis grandan simpation.
 
Verkoj:
*''Les familiotes et autres essais'' (1925) La familipatriotoj kaj aliaj eseoj prisociaj
*''La loi des riches'' ( 1920) Leĝo de la riĉuloj
*''La vie des crapauds (1933) vivo de la bufoj
*''La vie des libellules (1935) vivo de la libeloj
6 947

redaktoj