Malfermi la ĉefan menuon

Ŝanĝoj

166 bitokojn forigis ,  antaŭ 12 jaroj
sen resumo de redaktoj
'''Urboŝtato''' estas antikva kaj mezepoka [[ŝtatformoŝtatoformo]], kiu konsistas el centra politike sendependa urbo kaj el la ĉirkaŭe situanta kampara regiono. Antikvaj urboŝtatoj elformiĝis en [[Grekio]] ([[Poliso (urboŝtato)|Poliso]]), [[Fenicio]] kaj [[Italio]]. Dum la [[mezepoko]] ekzistis urboŝtatoj ekzistis ĉefe en Italio.
 
== Antikva epoko ==
IliLa urboŝtatoj estiĝis inter la jaroj [[-1000|1000]] kaj [[-800|800]] a.K. kaj tiuj urboŝtatojŝtatoj mem fondis pluajn urboŝtatojn inter la jaroj [[-750|750]] kaj [[-550|550]] a.K. per elmigrado de parto deel la plimultiĝanta loĝantaro. La urboŝtatoj transformiĝis kun apero de la antikvaj imperioj, kiuj konkeris ilin ([[Romio]], imperio de [[Aleksandro la Granda]]).
 
== Mezepoko ==
La reviviĝo de la urboŝtatoj komenciĝis endum la [[11-a jarcento]]., en Italio. La plej gravaj el tiuj novaj ŝtatoj estis [[Venecio]] kaj [[Amalfi]], gravis ankaŭ [[Bari]], [[Otranto]] kaj [[Salerno]].
 
Amalfi atingis pinton de sia komerca potenco en mezo de la 11-a jarcento. kaj estis dum mallonga tempo serioza konkuranto de Venecio. Amalfi sengraviĝis, post kiam ĝin konkeris en [[1073]] la [[normanoj]]n. Venecio akiris en 1082 ekskluzivaj komercajn rajtojn en la [[Bizanca Imperio]] (ili ne devis pagi doganon). Same en la 11-a jarcento graviĝis [[Pisa]], poste [[Genova]], [[Pavia]] kaj [[Milano]].
 
== Nuntempo ==
Nuntempe, suverenaj urboŝtatoj en [[Eŭropo]] estas [[Monako]] kaj [[Vatikanurbo]], krome en [[Azio]] la ŝtato [[Singapuro]]. Nesuverena urboŝtato en Eŭropo estas [[GibraltaroĜibraltaro]]. La ŝtatoj [[Andoro]] kaj [[Liĥtenŝtejno]] estas etaj, sed tamen konsistas el pli ol unu urbo.
 
En [[Germanio]] ekzistas 16dek ses federaciaj landoj, el kiuj 3tri konsideriĝas urboŝtatoj: - [[Berlino]], [[Bremeno]] kaj [[Hamburgo]].
 
La urboŝtatoj [[Berlino]] kaj [[Hamburgo]] administre samtempe estas [[sendistrikta urbo|sendistriktaj urboj]] kaj [[federacia lando (Germanio)|federaciaj landoj]], la "Libera Hansa Urbo Bremeno" konsistas el la [[sendistrikta urbo|sendistriktaj urboj]] [[Bremen]] kaj [[Bremerhaven]].
 
En [[Aŭstrio]], [[Meksikio]] kaj [[Belgio]] la respektivaj ĉefurboj [[Vieno]], Österreich,[[Meksik-Urbo]] Mexikokaj und[[Bruselo]] Belgienrespektive sindla Wien,[[Brusela Mexiko-StadtĈefurba und BrüsselRegiono]] ebenfallskonsideriĝas Stadtstaatenurboŝtatoj, wobeikvankam diela HauptstadtregionBrusela BrüsselĈefurba ausRegiono mehrerenkonsistas selbständigenel Gemeindenpluraj bestehtsendependaj [[komunumo]]j.
 
Urboŝtatoj ofte estas [[enklavo]]j kaj do komplete ĉirkaŭitaj de alia(j) lando(j), tra kiu necesas veturi, se oni volas per strato atingi la urboŝtaton.
In der Schweiz werden die Kantone Basel-Stadt und Genf oft als Stadtstaaten angesehen. In beiden bestehen jedoch neben der namensgebenden Kantonshauptstadt noch weitere, kleinere Gemeinden, die in der Praxis oft mit der Metropole zu einer Agglomeration zusammengewachsen sind.
 
Souveräne Stadtstaaten: Monaco, Singapur und Vatikanstadt
 
Nichtsouveräne Stadtstaaten: Gibraltar
 
Stadtstaaten sind häufig Enklaven und dadurch ausschließlich über ein Land erreichbar.
 
{{ĝermo}}
 
[[Kategorio:urbo]]