Ramón del Valle-Inclán: Malsamoj inter versioj

#Ciklo de la farso. Temas pri grupo de komedioj kolektitaj en volumo titolita ''Tablado de marionetas para educación de príncipes'' (1909, 1912, 1920). Tiuj verkoj prezentas konstantan kontraston inter sentemo kaj grotesko, kaj ties ĉefroluloj, foiraj marionetoj, anoncas la alvenon de esperpento.
#Ciklo esperpenta. Ĝi estas formita de ''[[Luces de bohemia]]'' (1920 kaj 1924) kaj la volumon titolitan ''Martes de carnaval'' (Karnavala mardo) (1930). [[Esperpento]], pli ol literatura ĝenro, estas nova formo vidi la mondon, xcar ĝi deformas kaj distordas la realon por prezenti onin la realan bildon kaŝitan malantaŭ ĝi. Por tio ĝi uzas parodion, homigas la objektojn kaj bestojn kaj bestigas kaj objektigas homojn. Prezentitaj tiele, la ĉefroluloj malhavas homecon kaj prezentiĝas kiel marionetoj.
#Fina ciklo. En tiu lasta etapa Valle-Inclán ekstremigas la teatrajn antaŭajn proponojn: ĉeesto de neracia kaj instinta, malhomigitaj roluloj, skemaj kaj pupteatraj, kaj la distorda tekniko de esperpento. Ties verkoj estas enhavataj en ''Retablo de la avaricia, la lujuria y la muerte''.
#Fina ciklo.
 
Valle-Inclán, same kiel [[Miguel de Unamuno]] kaj [[Azorín]], kontraŭas rekte la komercecan hegemonian tiaman teatron. Tiuj tri teatroverkistoj montras klaran kontraŭstaron al realisma, primora kaj burĝeca teatro kiu tiam sukcesis, sed ĉiu per persona tekniko. Kaze de la aliaj du preskaŭ samgrupanoj, ties teatro neniam sukcesis; tiu de valle almenaŭ ja en la dua duono de la [[20-a jarcento]].
 
 
Sennoma uzanto