Persekutado de Bahaanoj: Malsamoj inter versioj

Neniu ŝanĝo en grandeco ,  antaŭ 13 jaroj
e
Robot - Replacing image Mohammad-Reza-Shah.jpg with Mohammad-reza-shah.jpg
e ("Teherano" ĝustigita al "Tehrano")
e (Robot - Replacing image Mohammad-Reza-Shah.jpg with Mohammad-reza-shah.jpg)
[[Dosiero:Persekutado_de_bahaanoj-tombejo.jpg|right|thumb|300px|bahaa tombejo de ŜirazoSxirazo profanita en 1979]]Sub '''persekutado de bahaanoj''' estas ĉicxi tie komprenata la ŝtatesxtate plenumataj, subtenataj aux tolerataj aktivecoj, kiuj celas – sole pro ilia [[Bahaa Kredo|Kredo]] – sisteme kaŭzikauxzi damaĝondamagxon al la bahaanoj kaj minaci la pluekzistadon de ilia religia komunumo. Tiaj aktivecoj povas esti malliberigoj, malpermesoj kunveni, senproprietigoj, ekziloj, torturoj, masakroj kaj mortigoj. Persekutataj estis kaj estas la bahaanoj precipe en Irano kaj en kelkaj aliaj islamaj ŝtatojsxtatoj kiel Egiptio, kie ilia komunumo ĝisgxis hodiaŭhodiaux ne estas oficiale rekonita <ref>Vivi sian religion en Egiptio estas permesata nur kun limigoj, komp. SWR International: ''Bahais in Ägypten nicht anerkannt'' (bahaanoj en Egiptio ne agnoskataj) [http://www.swr.de/international/de/2006/12/18/beitrag3.html]</ref> kaj kie laŭlaux verdikto de supera egipta kortumo de la [[18-a de decembro]] [[2006]] la bahaanoj estas ekskludataj de bazaj civitanaj rajtoj <ref> Komp. komunikon de la ''Internationale Gesellschaft für Menschenrechte'' (Internacia Asocio por Homaj Rajtoj) kaj vidu ankaŭankaux: ''Evangelischer Pressedienst'' (Evangelia Gazetara Servo) de la 19a de decembro 2006: ''Ägypten: Bahai-Gemeinschaft beklagt mangelnde Religionsfreiheit'' (Egiptio: bahaa komunumo lamentas pri mankanta religia libereco) [http://www.epd.de/nachrichten/nachrichten_index_46986.php3]</ref>. Necesas distingi la sisteman ŝtatansxtatan kaj socian persekutadon disde sole malamikeco flanke de aliaj mondkonceptoj, malaprobo de certaj bahaaj principoj, diskriminacio aux malhelpado de bahaaj aktivecoj tra limiga jurisdikcio.
 
==KaŭzojKauxzoj kaj ideologia pravigo==
[[Dosiero:Ruhollah_Khomeini_1978.jpg|right|thumb|[[Ajatolo|Ajatollaho]] Ruhollah ĤomejniHxomejni rifuzis liberan kulton al bahaanoj]]
ĈarCxar por islamanoj [[Mohamedo]] estas la "sigelo de la profetoj" kaj tial ili konsideras lin la lastan el vico da profetoj, laŭlaux ilia kredo ĝisgxis la "Lasta Tago" ne povas esti plia revelacio <ref> Heinz Halm: Der Islam, p. 13, C. H. Beck Wissen, München 2005, ISBN 3406519172</ref>. ''[[Bahá'u'lláh]]'' tamen pretendas daŭrigidauxrigi la vicon da profetoj. Liajn sanktajn skribojn la bahaanoj konsideras postislama revelacio kaj ili tial de la plimulto de la islamanoj estas malakceptataj.
 
La bahaanoj estas konsiderataj kiel apostatiĝintojapostatigxintoj de la [[Islamo]] kaj tial en la [[ŝijaismosxijaismo]]-islamaj nacioj, precipe en [[Irano]], estis ree kaj ree persekutataj <ref> Katajun Amirpour, Reinhard Witzke: Schauplatz Iran, p. 33, Herder Spektrum, Breisgau 2004, ISBN 345105535X</ref>. En artikolo 13 de la konstitucio de la Islama Respubliko de Irano la bahaanoj ne estas nomataj inter la protektataj religiaj minoritatoj – aliel ol [[kristanismo|kristanoj]], [[judismo|judoj]] kaj [[zoroastrismo|zoroastranoj]] <ref> Konstitucio de la Islama Respubliko Irano – ĈapitroCxapitro 1</ref>.
 
Tiel la reprezalioj kontraŭkontraux la bahaanoj estas leĝelegxe pravigataj kaj en la nesekulara ŝtatosxtato Irano ecx legalizataj <ref> Raporto de la ''Internationale Liga für Menschenrechte'' (Internacia Ligo por Homaj Rajtoj) de 1995, p. 10ks.</ref>. La bahaanoj, je la lukto por influo kaj potenco ene de Irano, estas mise konsiderataj kiel pramalamikoj de la ŜijaismoSxijaismo kaj la irana nacio kaj ree kaj ree servis kaj ankoraŭankoraux servas kiel "propekaj kaproj" utiligataj por gajni la subtenadon de la amasoj <ref> Keddie, Nikki: Roots of Revolution. An Interpretive History of Modern Iran, p. 53, New Haven 1981</ref> <ref> Boroujerdi, Mehrzad: Iranian Intellectuals and the West. A Tormented Triumph of Nativism, p. 96, New York 1996</ref>.
 
En la irana socio la persekutado estas pravigata per laŭdiralauxdira "endanĝerigoendangxerigo de la nacia sekureco" kaj per senbazaj akuzoj kiel ekzemple ke la bahaanoj estus "cionistoj" aux "spionoj" <ref>komp. Nafisa Tehrani: Die falsche Religion, taz de la 17a de majo 2006 [http://www.taz.de/pt/2006/05/17/a0145.1/text]</ref>.
 
Fakte la bahaanoj en Irano estas religia minoritato, kiu laŭlaux la reguloj de ilia Kredo ne enmiksiĝasenmiksigxas en la irana politiko kaj praktikas la principon de senperforto <ref> Susanne Schaup: ''Die Erde ist nur ein Land. Der Bahai-Glaube kennt die Vision von einer geeinten Menschheit und einem Lebensstil, der niemandem Gewalt antut'' (La Bahaa Religio havas la vizion de unu unuigita homaro kaj de vivstilo kiu perfortas neniun), en ''GOTT UND DIE WELT, Deutsches Allgemeines Sonntagsblatt'', ĉefacxefa artikolo de la 31a de decembro 1993</ref>.
 
==Historio de la persekutadoj==
[[Dosiero:Persekutado_de_bahaanoj_1.jpg|right|thumb|300px|Generalo BotmongoliĉBotmongolicx detruas la centron bahaan de Tehrano en 1955. MalantaŭMalantaux li staras generalo Baktiar, fondinto de SAVAK.]]
[[Image:Domo_de_la_Báb.jpg|right|thumb|300px|Revoluciaj gardistoj detruas domon de Báb (ŜirazoSxirazo, 1979)]]
La historio de la persekutado de la bahaanoj en [[Persio]] komenciĝiskomencigxis dum la periodo de [[Báb]], kiu en [[1850]] en [[Tabrizo]] estis ekzekutita pro blasfemo. En [[1849]]-[[1850]] liaj adeptoj estis multnombre masakrataj en [[pogromo]], efektive vera religiocido. Estas fontoj, kiuj parolas pri pli ol 20.000 viktimoj <ref>Gunnar Heinsohn: Lexikon der Völkermorde, p. 87, Rowohlt 1998, ISBN 3499223384</ref>.
 
Sub la ŝahojsxahoj [[Reza Pahlavi]] kaj [[Mohamed_Reza_Pahlavi|Mohamed Reza Pahlavi]] sisteme estis leĝojlegxoj dekretitaj, kiuj senigis la bahaanojn de iliaj civitanaj rajtoj. Pensioj estis nuligataj, bahaanoj en ŝtatajsxtataj aux armeaj postenoj maldungataj, bahaa literaturo malpermesata, domoj senproprietigata, lernejoj fermataj, kunvenejoj konfiskataj, renkontoj malpermesataj, kaj ree kaj ree okazis pogromoj, kiel ekzemple en [[1955]] kiam la ŝahosxaho permesis al la [[mulao|mollahoj]] de la [[HoĝatiaHogxatia Madahvia Societo]] uzi la registaran radion por kalumnia agitado kontraŭkontraux la bahaanoj kaj kiam la armeo detruis la bahaan centron en Tehrano.
 
Post la t.n. islama revolucio la persekutadoj daŭrisdauxris plu. ĜisGxis [[1981]] ĉiujcxiuj preĝkunvenejojpregxkunvenejoj de la bahaanoj estis detruataj, malsanktigataj aux misuzataj. Tombejoj kaj malsanulejoj estis detruataj far la kanajlaro aux far la irana registaro.
 
Ek de [[1981]] ĝisgxis hodiaŭhodiaux la bahaanoj estas fortenataj de universitatoj, foje ecx de lernejoj; studentoj kaj docentoj estis eksigataj, ŝtatajsxtataj oficistoj maldungataj sen asekuro aux pensiono, salajroj aux kostoj de klerigado sub minaco de malliberigo estis repagendaj. Bahaaj posedaĵojposedajxoj estis senpropietigataj, komercado kun bahaanoj malpermesata, vendejoj kaj magazinoj fermataj, firmaaj kaj privataj kontoj konfiskataj kaj tiel la ekzistobazo detruata.
 
Ree kaj ree okazis pogromoj: vendejoj, burooj kaj fabrikoj estis elrabataj, brutoj buĉatajbucxataj, rikoltoj konfiskataj aux ŝtelatajsxtelataj. Hejmoj estis atakatj kaj bruligataj, la enloĝantojenlogxantoj masakrataj, bruligataj aux perforte devigataj konvertiĝikonvertigxi al Islamo <ref> Komp. Harald Vocke: ''Persien, du Herrliche, du Schreckliche... In der islamischen Republik des Ayatollah Khomeini sind die Anhänger der Bahai-Religion Freiwild'' (En la islama respubliko de ajatollaho ĤomejniHxomejni la adeptoj de la bahaanoj estas libere ĉaseblajcxaseblaj), DIE WELT de la 3a de januaro 1981, titola artikolo: "Geistige Welt"</ref>.
 
En [[1980]]-[[1981]] la gvidantaro de la bahaanoj estis murdata. ĜisGxis [[1985]] per 210 ekzekutoj efektive la tuta elito de la bahaanoj estis mortigita <ref> Gunnar Heinsohn: ''Lexikon der Völkermorde'', p. 87, Rowohlt 1998, ISBN 3499223384</ref>. Supozeble almenau 10.000 kredantoj fuĝisfugxis eksterlanden <ref>http://www.zdf.de/ZDFde/inhalt/7/0,1872,2388071,00.html</ref>.
 
==Lastatempaj evoluoj kaj aktuala situacio==
ĜisGxis hodiaŭhodiaux la bahaanoj en Irano restas senigataj je multaj rajtoj.
 
ŜtateSxtate organizatan propagandon <ref>Pri la aktuala situacio de la gazetaro en Irano komp. [http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4308203.stm]</ref>, kiu celas demonigi neislamanojn, precipe bahaanojn, malsame perceptas la irana popolo – pli kaj pli ankaŭankaux kun kritiko.
 
Fiaj traktadoj de bahaanoj kiuj restas senpunaj dum la lastaj jaroj malpliiĝismalpliigxis, sed ree pliiĝispliigxis pro konsciaj fiagitaj kampanjoj ek de la enoficiĝoenoficigxo de [[Mahmud AhmadineĵadAhmadinejxad]] <ref>Philipp Wittrock: ''Wie die Mullahs Andersgläubige drangsalieren, Der Spiegel'', 5a de juno 2006 [http://www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,419647,00.html]</ref>.
 
La bahaanoj ne rajtas kunveni kaj la komunumo ne rajtas je proprietaĵojproprietajxoj – komplete aux tre limigite, depende de la regiono. Komence de [[1993]] far [[UNO]] publicita sekreta dekreto de la irana registaro rivelas ke ĝigxi celas la bahaanojn diskriminacii sur ĉiujcxiuj niveloj por bari al ili disvolviĝondisvolvigxon kaj prosperon.
 
AnkaŭAnkaux por la eksterlandaj bahaanoj la celo estas "ellabori planon por ataki kaj detrui iliajn kulturajn radikojn eksterlande" <ref>''International Federation for Human Rights: Discrimination against religious minorities in Iran'', aŭgustoauxgusto 2003 [http://www.fidh.org/IMG/pdf/ir0108a.pdf]</ref>.
 
En [[2004]] pluraj sanktejoj ligitaj al la frua bahaa historio en Irano estis detruataj, inter ili la naskiĝdomonaskigxdomo de la religifondinto, por forigi la kulturajn spurojn de tiu ĉicxi religio en Irano <ref> Manfred Hutter: ''Die Weltreligionen'', p. 118, C. H. Beck Wissen, München 2005, ISBN 3406508650</ref>.
 
ĜisGxis hodiaŭhodiaux la bahaanoj estas forbarataj de universitata kleriĝoklerigxo. Kvankam la situacio de la komunumo dum la lastaj jaroj, precipe sub [[Mohammad ĤatamiHxatami]], iom pliboniĝisplibonigxis, ankaŭankaux dum lia prezidenteco la bahaanoj ne povis sian universitatan studadon mem organizi tra sistemo de malĉeestamalcxeesta kaj telestudado. La tiucele starigita teleuniversitato kaj ĝiajgxiaj biblioteko kaj burooj estis en [[1998]] plurfoje traserĉatajtrasercxataj kaj konfiskataj <ref>Raporto de ''Bahá'í International Community'' (Internacia Bahaa Komunumo, 2005): Closed Doors. Irans Feldzug gegen das Recht auf höhere Bildung, p. 29 [http://denial.bahai.de/pdf/cd_all.pdf]</ref>.
 
Sub la alta prezo de retiriĝoretirigxo kaj silentado sub ĤatamiHxatami plejparte eblis neĝenatanegxenata vivo. Estis kaj estas bahaanoj, kiuj malgraŭmalgraux la kutima diskriminado posedas validan pasporton kaj ankaŭankaux povas uzi ĝingxin por viziti siajn eksterlandajn familianojn.
 
Sub AhmadineĵadAhmadinejxad la sistemaj strukturaj kaj instituciaj diskriminaciadoj kaj arbitraj arestoj, traserĉojtrasercxoj kaj publika fipropagando tamen ree pliiĝaspliigxas <ref>''Gesellschaft für bedrohte Völker'' (Asocio por Minacataj Popoloj), Gazetara komuniko de la 7a de junio 2006 [http://www.gfbv.de/pressemit.php?id=564&stayInsideTree=1&backlink=volk.php?id=31]</ref> <ref>''amnesty international: Iran. Die neue Regierung versäumt, die erschreckenden Menschenrechtsverletzungen anzugehen'' (la nova registaro neglektas aliri la timigajn lezojn de homaj rajtoj). Februaro 2006 [http://de.geocities.com/iranamnesty/presse/060425ai-bericht_MDE13-010-2006_NeueRegierung.pdf]</ref>.
 
LaŭLaux raporto el oktobro [[2005]] de la speciala raportanto de la homrajta komisiono de UNO, [[Asma Jahangir]], la Supera Revolucia Gvidanto ''[[Ali Khamenei]]'' (ĤamenejHxamenej) ordonis al la superaj estroj de la armeo, la sekreta servo, la organizaĵoorganizajxo de revoluciaj gardantoj kaj la polico "identigi, registri kaj daŭredauxre observadi" ĉiujncxiujn homojn, kiuj apartenas la bahaa religia komunumo <ref> Asma Jahangir, ''United Nations: Special Rapporteur on Freedom of religion or belief concerned about treatment of followers of Baha'i Faith in Iran'' [http://www.unhchr.ch/huricane/huricane.nsf/view01/5E72D6B7B624AABBC125713700572D09?opendocument]</ref>.
 
Ree kaj ree senkulpaj bahaanoj estas arestataj, okazas senproprietigoj kaj timigoj <ref>''ai-Journal, amnesty international Deutschland'', septembro 2006 [http://www2.amnesty.de/internet/deall.nsf/AlleDok/7AD8F7B24FA4058AC12571DF0044DD8A?Open] </ref>, kortumaj mortverdiktoj estas retirataj nur post premado far la internacia ŝtatokomunumosxtatokomunumo kaj [[Amnestio Internacia]]. Unuopaj registaroj kaj la [[EŭropaEuxropa Unio]] plurfoje tra demarŝojdemarsxoj atentigis [[Tehrano|Tehranon]] pri detenoj de homaj rajtoj de bahaanoj. En rezolucio akceptita je la [[19-a de decembro]] [[2006]] kun 72 kontraŭkontraux 50 voĉojvocxoj kaj 55 sindetenoj la ĜeneralaGxenerala Kunveno de [[UnuiĝintajUnuigxintaj Nacioj]] esprimas sian profundan zorgon pri la daŭredauxre malboniĝantamalbonigxanta homrajta situacio en Irano. La UnuiĝintajUnuigxintaj Nacioj alvokas Iranon elpaŝielpasxi kontraŭkontraux ajnaj formoj de leĝalegxa kaj ĉiutagacxiutaga socia diskriminacio pro religio, etno aux lingvo kaj kontraŭkontraux ajna deteno de homaj rajtoj al anoj de minoritatoj, precipe kontraŭkontraux la ŝtatajsxtataj reprezalioj kaj perforta mistraktado de la plej granda religia minoritato en Irano, la ĉirkaŭcxirkaux 300.000 bahaanoj. Tiel la UnuiĝintajUnuigxintaj Nacioj ankaŭankaux kondamnas la planojn de Irano kolekti informojn pri ĉiujcxiuj anoj de la bahaa komunumo same kiel la pliiĝonpliigxon de arbitraj arestoj, la detruon de religiaj ejoj kaj la malebligon de publika komunuma vivo. Krome la rezolucio kritikas ke la bahaanoj fakte estas ekskludataj el la publika vivo ĉarcxar ili ne havas aliron al universitata kleriĝoklerigxo, dungiĝodungigxo, pensionoj, adekvata loĝadologxado kaj aliaj servoj <ref>Komp. deklaron de Erika Steinbach, membro de la germana parlamento, reprezentanto por homaj rajtoj kaj humnitara helpo de la CDU/CSU-frakcio en la germana parlamento [http://www.businessportal24.com/de/VN_Resolution_Iran_Signal_Menschenrechte_85999.html]</ref>.
 
==Referencoj==
 
<gallery>
Dosiero:Muhammad-Shah_1850.jpg|Mohamed ŜahoSxaho
Dosiero:Nasirid-Din-Shah_1850.jpg|Nasered-Din ŜahoSxaho
Dosiero:Reza_Shah.jpg|Reza ŜahoSxaho
Dosiero:Mohammad-Rezareza-Shahshah.jpg|Mohamed Reza ŜahoSxaho
Dosiero:Ali_Khamenei_2006.jpg|Ajatollaho Ali ĤamenejHxamenej
Dosiero:Mamouh.jpg|Mahmud AhmadineĵadAhmadinejxad
Dosiero:Ahmadinejad12.jpg|AhmadineĵadAhmadinejxad mankisas ajatollahon ĤamenejHxamenej
</gallery>
 
168 505

redaktoj