Ital-turka milito: Malsamoj inter versioj

5 bitokojn forigis ,  antaŭ 12 jaroj
e
roboto modifo de: pt:Guerra Ítalo-Turca; cosmetic changes
e (roboto modifo de: pt:Guerra Ítalo-Turca; cosmetic changes)
[[ImageDosiero:Ataturk5.JPG|thumb|200px|[[Mustafa Kemal Atatürk]] (maldekstre) dum milito en Tripolis]]
La '''itala-turka milito''' estas nomo de la armea konflikto inter [[Italio]] kaj la [[Osmana imperio]] en jaroj 1911/1912. La milito komenciĝis per itala okupo de la osmana provinco [[Tripolis]] (hodiaŭa [[Libio]]) la [[5-an de oktobro]] [[1911]]. La 5-an de novembro 1911, Italio aneksis la okupitan provincon.
 
== Milita komenco ==
La tramarŝo de turkaj fortoj tra Egiptio estis rifuzita fare de la nome al Turkio, fakte al Anglio apartenanta Egiptio. Pro tio alvenis nur eta kontingento en Tripolis. Tiel ankaŭ veturis la pli posta turka prezidento [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal]] kiel ĵurnalisto, sub la [[pseŭdonomo]] ''"Şerif Bey"'' [ŝerif bej], tra Egiptio. La pluaj komandantoj similmetode devis traveturi Egiption.
 
Komisio de la turkaj komandantoj estis reorganizi la osmanan imperion sub komandado de paŝao [[Enver]] kaj eki batalon kontraŭ la malamikoj.
 
Komence ne apogis la araba loĝantaro la turkojn, sed paŝao [[Enver]] kaj [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal]] sukcese mobilizis partojn de la araba loĝantaro kontraŭ la ''nekredaj invaziantoj''. La italoj redutis sin apud la marbordo kaj la italaj trupoj ne povis penetri la laninternon.
 
En 1912 staris 100.000 italoj kontraŭ 25.000 osmanaj soldatoj. Italio, kiu ne kalkulis je tia akra kontraŭstaro, ŝanĝis la taktikon kaj per la forta floto okupis en 1912 insulojn de [[Dodekanoj]]. La osmanaj fortikaĵoj en [[Bejruto]] kaj en la [[Dardaneloj]] estis pafitaj.
 
== Militfino kaj sekvoj ==
La pactraktadoj finiĝis la 18-an de oktobro 1912 en [[Lausanne]] kaj laŭ tio la Osmana Imperio devis rezigni pri provinco Tripolis al Italio. Kiel rekompenson, Italio devintus redoni la pli fure okupitajn [[Dodekanoj]]n, sed Italio neglektis tion.
 
En la milito mortis 6.000 italaj kaj 14.000 osmanaj soldatoj. Okaze de la perdita milito, la Osmana Imperio plu malfortiĝis kaj tiel la [[Balkana ligo]] firmiĝis en la deziro, ke oni devas, povas forpeli la osmanojn el ties restintaj teritorioj en Eŭropo.
 
Unuafoje en historio de la militoj, oni uzis batalaviadilojn. La italaj aviadiloj atakis daŭre malamikajn poziciojn sur la grundo.
 
[[Kategorio:Militoj]]
[[no:Den italiensk-tyrkiske krig]]
[[pl:Wojna włosko-turecka]]
[[pt:Guerra ítaloÍtalo-turcaTurca]]
[[ru:Итало-турецкая война]]
[[sr:Турско-италијански рат]]
6 641

redaktoj