Malfermi la ĉefan menuon

Ŝanĝoj

24 bitokojn aldonis ,  antaŭ 14 jaroj
e
korektetoj
'''Dumdumo''' estas tia pafaĵo, kies pinto estas iomete forigita, tiel ke ĝi estas obtuza. Alia tipo de dumdumo ekestas, kiam oni entranĉas la mantelonŝelon de la pafaĵo, tiel ĝi disfermiĝas aŭ platiĝas (depende de la tranĉo) en la homa korpo.
La normala kugla aŭ mantelaŝelohava (longa) pafaĵo trakuras la homan korpon kaj ne kaŭzas ŝirvundojn, vundegojn.
 
ĜiDumdumo kaŭzas grandajn vundojn nekuraceblajn, ĉar ne eblas (aŭ ne eblis en la 19-a jarcento) eligi la kuglon el la korpo kaj ĝi emas kaŭzi [[infekto]]n; eĉ se onivundito ne mortas dumtuj post la pafo, la vunditojli ofte mortas pli poste. Pro tio la [[Konvencio de Hago]] (el la jaro [[1899]][http://www.geocities.com/~worldwar1/default-dumdum.html]) malpermesis dumdumojn (’’ĉiujn pafaĵojn, kiuj en la homa korpo disvastiĝasdisiĝas aŭ platiĝas’’) por eterno por ĉiu [[armeo]], kromescepte de uzo por ĉaso aŭ ĉe la koloniaj militoj. La deklaracion ne subskribis [[Usono]] kaj [[Unuiĝinta Reĝlando]], kiu lasta uzis ilin en la posta [[Bur-milito]] (1900).
 
Ekde la akcepto de la Deklaracio en Hago (1899) la armeoj rajtas batali teorie nur per plene kovritaj pafaĵoj...
'''Strukturo'''
 
La dumduma pafaĵo estas longa, mantelaŝelohava pafaĵo, malfermita ambaŭfine kaj ne entenanteentenanta eksplodaĵon aŭ ion alian (sed ankaŭ tiel ŝirvundigasŝirvundas). Oni komence detranĉis la finon kaj la interna plumbo restis en ĝi (Barato), tiel ĉe altrafo la plumbo elŝoviĝis en la vundon kaj kaŭzis garndajngrandajn ŝirvundiĝojnŝirvundojn. Tiam la nikela manteloŝelo ĉirkaŭprenis la plumban internan grajnonkernon (pleniĝaĵon), sed ne centproventecentprocente, ĉar ĉe la fino la plumbo libere elŝutiĝas.
 
'''Historio'''
 
La unuajn dumdumojn produktis [[Britio]] en Barato en la vilaĝa produktejo ĉe [[Dumdum]] proksime al [[KalkutoKalkato]], kiede kiu venas la nomo de la pafaĵoj. Britio uzis ĝin onidire unuafoje amase en Sud-Afriko en la Bur-milito de 1900, sed verŝajne vere unuafoja uzo okazis en [[Barato]] en la ekprodukta lando (fine de la [[19-a jarcento]]), poste en [[Sudano]] kontraŭ la ribelantaj triboj. La pafaĵoj uzitaj en Sudano havis kavan pinton (tiuj en Barato estis plenaj je plumbo).
 
 
2 607

redaktoj