Esperantologio: Malsamoj inter versioj

26 bitokojn forigis ,  antaŭ 11 jaroj
e
sen resumo de redaktoj
e
e
{{TemasPri|fako de lingvistiko|la samnoma [[Esperanto-gazeto]]|[[Esperantologio (gazeto)]].}}
'''Esperantologio''' estas la speciala [[Esperanto|Esperanta]] lingvistiko, okupiĝanta pri vortkonstruo, vortkunmeto, vortenkonduko kaj [[transskribo]] de internaciaj [[fakvorto]]j kaj de propraj nomoj. Esperantologiaj principoj de vortkonstruo estas ekzemple la principoj de Neceso[[neceso kaj Sufiĉo (v.)sufiĉo]] kiuj postulas ekvilibradon inter koncizo kaj klaro de l' vorto. Rilate al vortradikoj, la E starigas
#* La principon de la bonsoneco. <br>internacieco
 
#* La principon de internacieco,analogeco <br>kun aliaj lingvaj elementoj
#* La principon de analogecovortara kun aliaj lingvaj elementoj,<br>ekonomio
#* La principon de vortarala ekonomio<br>bonsoneco.
# La principon de la bonsoneco. <br>
 
Kiel oni vidas, ĉi tiuj principoj ne ĉiam estas akordigeblaj inter si; ekzemple la internacieco postulas la vorton internacionala dum la analogeco kaj vortara ekonomio postulas internacia. En la lingvo ŝajnas pli grava la 2-a kaj 3-a principoj ol la 1-a.
Kaj precipe oni devas akcenti, ke laŭ la supraj principoj oni povas kritiki nur la vortojn novajn, sed ne la praajn aŭ enradikiĝintajn vortojn de la lingvo. Estas evidente, ke tiaj klopodoj kunportus nur skismojn, ĉar ĝenerala konsento neniam estus ebla pro la manko de l' absoluta akordigebleco de l' principoj. Do tiaj klopodoj, kiajn faris ekz Sentis por fari analogecon inter la vortoj naskitaj de sama latina radiko (supozi, propozi, ripozi, kompozi, opozi; produkti tradukti, kondukti, ktp) estas funde eraraj, ĉar ili ne konsideras la tradicion kaj la postulon de la lingva unueco, kiu estas pli grava ol ĉiuj aliaj principoj.
 
''== Literaturo'': ==
* Wüster: Esperantologiaj principoj (E-Germana Vortaro). Neergard: Fremdvortoj en E. Tie oni trovas ankaŭ bibliografian liston. KALOCSAY.
* Welger: [http://www.info-servo.de/Guetekriterien.htm Germanlingva studo pri la starigo, prioritatigo kaj interagado de planlingvaj kvalitokriterioj en la verkaro de Zamenhof]
 
=== Esperantologoj ===
* [[Věra Barandovská-Frank]]
* [[Louis de Beaufront]]
Tiu ĉi listo estas nekompleta. Konsultu ankaŭ [[:Kategorio:Esperantologoj]].
 
=== Vidu ankaŭ ===
 
{{il}} [[Esperantologio, norma aŭ preskriba]]
{{il}} [[Interlingvistiko]]