Malfermi la ĉefan menuon

Ŝanĝoj

3 379 bitokojn aldonis ,  antaŭ 10 jaroj
sen resumo de redaktoj
[[Dosiero:Christopher Columbus3.jpg|thumb|250px|La alveno de hispanoj al [[Karibio]] en [[1492]] malfermis la vojon al eŭropaj landoj por konkeri ampleksajn teritoriojn de [[continente americanoAmeriko]].]]
La '''konkero de Ameriko''' estis la [[esplorado]], [[okupado|milita okupado]] kaj [[Eŭropa koloniigado de Ameriko|koloniigado]] de parto de [[Ameriko]] fare de kelkaj [[Eŭropo|eŭropaj]] potencoj, el kiuj la plej gravaj estis [[Hispanio]], [[Portugalio]], [[Britio]], [[Francio]] kaj [[Nederlando]], post la [[Malkovro de Ameriko|alveno de Kolumbo al Ameriko]] en [[1492]] kaj kiu daŭris ĉefe dum la [[15a jarcento|15a]], [[16a jarcento|16a]] kaj [[17a jarcento|17a jarcentoj]], kvankam eĉ ankoraŭ retasrestas kelkaj koloniaj enklavoj en la kontinento. Tiu agado pludaŭris eĉ ĝis la [[19a jarcento]] fare de naciaj amerikaj ŝtatoj, inter kiuj elstaras [[Argentino]] kaj [[Usono]] kiuj realigis politikon de [[etna purigado]]<ref>[http://www.choike.org/nuevo/informes/1358.html]</ref> malfavore al amerikaj indiĝenoj.
 
==Ĝenerala rigardo==
La konkero de Ameriko supozis la [[okupado|militan okupadon]] de la teritorio de kelkaj popoloj de malegala kultura disvolviĝo kiuj loĝis la kontinenton, ekde [[ĉasistoj-kolektistoj]] kiel la [[perikuoj]], [[gvajkuraoj]] aŭ [[koĉimioj]] en [[Basa Kalifornio (duoninsulo)|Basa Kalifornio]] ĝis [[civilizacio]]j pli disvolvigitaj, inter kiuj la plej konataj estis la [[Inkaa imperio|inkaoj]], la [[aztekoj]], la [[majaoj]] kaj la [[Mŭiska (or-kulturo)|mŭiskaoj]].
 
==Unuaj eŭropaj ĉeestoj==
Ŝajne jam fine de la 10a jarcento jam estis setlejo de [[vikingoj]] en [[L'Anse aux Meadows]] en insulo de la nuna teritorio de [[Kanado]].
 
[[Dosiero:Vinland Map HiRes.jpg|thumb|250px|right|La mapo de Vinlando]]
La vikingoj nomigis [[Vinlando]]n la esploritajn terojn kaj eble ili reprezentis tiujn teritoriojn de la [[Arkto]]. La [[Universitato de Yale]] publikigis en [[1965]] la [[mapo de Vinlando|mapon de Vinlando]], valorigita en 25 milionoj da dolaroj kaj kies aŭtenteco estis pridemandita. La [[Smithsonian Institution]] petis al Douglas McNaughton fizikisto kaj fakulo pri antikva kartografio analizi la uzitan inkon de la mapo pere de la sistemo [[Karbono 14]], McNaughton konkludis antikvecon de ĉirkaŭ [[1434]]; aliflanke Robin Clark profesoro pri kemio de [[University College de Londono]] realigis aliajn studojn de la inko pere de spektroskopio Raman kaj konkludis datigon de ĉirkaŭ [[1923]].<ref>[http://www.el-esceptico.org/ver.php?idarticulo=155 El Escéptico, El Mapa De Vinland Una Falsificación Genial<!-- Título generado por un bot -->]</ref>
 
La mapo montras [[mondomapo]]n kun parto identigebla kiel [[Gronlando]] kaj alia kiel Vinlando koincida kun la restaĵoj de la insulo [[Novlando]], sed kio ĉiukaze estas ege for de la insuloj kaj y de la etendaj kontinentaj teritorioj kiujn la hispanaoj malkovros, mapigos kaj kiuj poste nomiĝos kiel [[Ameriko]], kaj de aliaj amerikaj teritorioj kiuj poste ankaŭ portugaloj, francoj kaj britoj esploros kaj koloniigos.
 
== La vojaĝoj de Kristoforo Kolumbo ==
<!--El navegante [[Cristóbal Colón]] emprendió el viaje de descubrimiento que partió de [[Palos de la Frontera]] ([[Provincia de Huelva|Huelva]], [[España]]) en dirección hacia el [[oeste]]. La flota a su mando constaba de tres embarcaciones, una de ellas una nao ''[[Santa María (nao)|La Santa María]]'' a la que se suman dos carabelas, la ''[[La Niña (carabela)|La Niña]]'' y ''[[La Pinta]]'', y que gobernaba en nombre de los Reinos de [[Castilla]] y [[Aragón]] y fue por las que llegó a [[América]] el [[descubrimiento de América|12 de octubre de 1492]]. Colón creyó equivocadamente que había llegado a la costa oriental del Asia, denominándose a las posesiones españolas como "Las Indias". Ese nombre se difundió a su vez entre los europeos, con la denominación de "Indias", y "West Indies" para las posesiones británicas, así como la denominación de "indios", para referirse a los indígenas sin distinción a sus diferentes culturas, sociedades y miembros. Colón murió sin saber que su descubrimiento tendría como consecuencia la conquista de un continente desconocido para los europeos del [[siglo XV]] con el sometimiento de civilizaciones, culturas, sociedades o individuos indígenas, habitantes de los territorios conquistados justificando esa dominación en tres grandes principios:-->
 
==Notoj==
12 136

redaktoj