Louis Lambert: Malsamoj inter versioj

2 628 bitokojn aldonis ,  antaŭ 10 jaroj
Verkado kaj publikigo
(Kunteksto)
(Verkado kaj publikigo)
 
En [[1831]], Balzac publikigis novelon titolitan ''Les Proscrits'' ("La Ekzilitoj") : ĝi temis pri du poetoj, nomitaj Dante kaj Godefroid de Gand, kiuj vizitis la universitaton Sorbonne komence de la [[14-a jarcento]]. La verko esploras variajn temojn rilate al [[metafiziko]] kaj [[mistikismo]], kaj ĉefe priskribas spiritan serĉadon de [[iluminismo]] kaj [[klerismo]]. Balzac junaĝe estis grave influita de la sveda filozofo [[Emanuel Swedenborg]], kies teorioj jam ĉie senseblas en ''Les Proscrits''<small><ref>Hunt, p. 37; Dedinsky, p. 45; Oliver, pp. 112–113.</ref></small>. Tiu verketo estis publikigita (kune kun ''La Peau de chagrin'', kiu ankaŭ iom pritraktas metafizikon) kiel parto de [[1831]]-kolekto titolita "Filozofiaj romanoj kaj noveletoj" (''Romans et contes philosophiques'')<small><ref>Saintsbury, p. xii.</ref></small>.
 
== Verkado kaj publikigo ==
[[Dosiero:Saché Castle.jpg|thumb|left|250px|Balzac verkis ''Louis Lambert'', dum li estis restadanta en la [[kastelo de Saché]], proksime al [[Tours]].]]
En [[majo]] [[1832]], Balzac spertis kapvundon, kiam lia ĉareto kraŝis en pariza strato. Kvankam li ne estis grave vundita, li iom poste skribis al amiko pri sia timo, ke "''kelkaj eroj en la mekanismo de mia cerbo eble malalĝustiĝis''"<small><ref>Maurois, p. 195.</ref></small>. Lia kuracisto konsilis al li, ke li iom ripozu kaj ne plu skribu aŭ cerbumu dum iom da tempo. Post kiam li resaniĝis, la verkisto decidis travivi la someron en la [[kastelo de Saché]], ekster la urbo [[Tours]], kune kun familia amiko nomita Jean de Margonne<small><ref>Maurois, pp. 195–196; Robb, p. 201.</ref></small>.
 
Dum en Saché, li verkis mallongan romanon titolitan ''Biografia notico pri Louis Lambert'', rilate al malsocietema, genia knabo interesanta pri metafiziko. Samkiel ''Les Proscrits'', ''Louis Lambert'' fariĝis por Balzac tre utila ilo por esplori la ideojn, kiuj jam de longe fascinis lin, precipe tiujn de Swedenborg kaj [[Louis Claude de Saint-Martin]]. Li esperis, ke la verko "''kaŭzus impreson de nekontestebla supereco''"<small><ref>Maurois, p. 199.</ref></small> kaj fariĝus "''glora repliko''" al la kritikistoj, kiuj ridindigis lian intereson pri metafiziko<small><ref>Robb, p. 201.</ref></small>.
 
La romano estis unue eldonita kiel parto de la ''Novaj filozofiaj noveletoj'' fine de [[1832]]. Jam komence de la sekva jaro, la verkisto tamen deklaris, ke ĝi estis "''fuŝita misakuŝo''", kaj li ekis reverki ĝin<small><ref>Maurois, p. 221.</ref></small>. Al tiu teda laboro helpis gramatikisto, kiu akceptis provlegi la verkon kaj onidire trovis "''mil erarojn''" en la teksto. Kiam li revenis hejmen, la verkisto "''ploris pro malespero kaj pro tiu kolerego, kiu posedas vin, kiam vi agnoskas viajn erarojn post tiel peniga laboro''"<small><ref>Robb, pp. 235–236.</ref></small>.
 
Ege pliampleksigita kaj reviziita romano, ''Intelekta historio de L.L.'', estis publikigita en unu volumo en [[1833]]. Balzac, daŭre malkontenta, ankoraŭ reverkis la tekston - kiel li kutimis fari inter eldonoj - kaj aldonis al la verko serion da leteroj skribitaj de la genia knabo, sed ankaŭ detalan priskribon de liaj metafizikaj teorioj. Tiu fina eldono estis publikigita sub la pli simpla titolo ''Louis Lambert'' : ĝi estis aldonita, kune kun ''Les Proscrits'' kaj la posta romano ''[[Séraphîta]]'', al volumo titolita ''Mistika libro'' ("Le Livre mystique")<small><ref>Bertault, p. 73; Saintsbury, p. xii.</ref></small>.
 
[[Kategorio:Romanoj de la Homa Komedio]]
25 291

redaktoj