Sangopremo: Malsamoj inter versioj

20 bitokojn aldonis ,  antaŭ 13 jaroj
e
roboto aldono de: sh:Krvni pritisak; cosmetic changes
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
e (roboto aldono de: eu:Presio arterial)
e (roboto aldono de: sh:Krvni pritisak; cosmetic changes)
En diversaj partoj de la [[sangocirkula sistemo]] ekzistas malsamaj premoj. Se oni uzas la vorton sangopremo sen aldonaĵo, ĝenerale celatas la sangopremo de la grandaj [[arterio]]j proksime al la [[koro]] – ĝi plej ofte mezuriĝas laŭ la braka arterio ĉe la [[humero]]. Krome ankaŭ la centra vejna sangopremo estas de aparta medicina intereso.
 
== Historio de mezurado de la sangopremo ==
La komencon de la moderna [[kardiologio]], la subfako de [[interna medicino]] pri la [[koro]] kaj la [[sangocirkula sistemo]], oni plej bone povas datigi en la jaro [[1638]], kiam la angla kuracisto [[William Harvey]] publikigis sian malkovron de la sangocirkula sistemo.
 
Dum la jaro [[1733]] la angla pastro kaj sciencisto [[Stephen Hales]] unuafoje "sange", do per operacieto, povis mezuri la [[sangopremo]]n, enmetante metalan tubeton en la kolan arterion de ĉevalo kaj ligante la tubeton al vitra cilindro.
Dum la 19-a jarcento evoluiĝis pluraj aparatoj por sen-operacia mezuro de la sangopremo, el kiu la plej praktika konsideriĝis tiu de la itala kuracisto evoluiĝis pluraj aparatoj por sen-operacia mezuro de la sankopremo, el kiu la plej praktika konsideriĝis tiu de la itala kuracisto ''Scipione Riva-Rocci'' el la jaro [[1896]] per balona rubando aplikebla al la brako de homo. La anglo ''Harvey Williams Cushing'' plibonigis la teknikon kaj la rusa armea kuracisto ''Nikolaj Korotkov'' dum [[1905]] modifis ĝin. Nuntempe nur malofte oni mezuras la sangopremon laŭ la metodo de Riva-Rocci, plej ofte laŭ tiu de Korotkov. Erare tamen en multaj landoj oni daŭre indikas la ("korotkove") mezuritan sangopremon per la mallongigo "RR" por Riva-Rocci.
 
Kontraste al la nunaj natursciencaj kutimoj ankoraŭ nuntempe ne mezuriĝas la absoluta premo, sed la relativa pli alta premo de la sango kompare al la atmosfero, kaj ne uziĝas la unuo [[Paskalo]] en la [[Internacia Sistemo de Unuoj]] kutima por premoj, sed la tradicia unuo ''mm Hg'' (milimetroj da [[hidrargo|hidrarga]] kolono).
[[pt:Pressão sangüínea]]
[[ru:Кровяное давление]]
[[sh:Krvni pritisak]]
[[simple:Blood pressure]]
[[sk:Krvný tlak]]
150 212

redaktoj