Jida lingvo: Malsamoj inter versioj

11 bitokojn aldonis ,  antaŭ 11 jaroj
Re-UJ-igis artikolon, kiun mi mem siatempe I-igis.
e (roboto aldono de: sl:Jidiš; cosmetic changes)
(Re-UJ-igis artikolon, kiun mi mem siatempe I-igis.)
* '''nomo:''' ייִדיש [jidiŝ], ankaŭ (antaŭlonge) ''jidiŝ-dajĉ, jidiŝ-tajĉ''
* '''parolantoj:''' 3 milionoj (215 000 en [[Israelo]])
* '''landoj:''' [[Israelo]], [[Argentino]], [[Aŭstralio]], [[BelarusioBelorusujo]], [[BelgioBelgujo]], [[Kanado]], [[EstonioEstonujo]], [[HungarioHungarujo]], [[LatvioLatvujo]], [[LitovioLitovujo]], [[MoldavioMoldavujo]], [[Panamo]], [[Pollando]], [[Puerto-Riko]], [[RumanioRumanujo]], [[RusioRusujo]], [[Sud-Afriko]], [[UkrainioUkrainujo]], [[Urugvajo]], [[Usono]] (precipe [[Nov-Jorko]])
* '''origino:''' el la [[ĝermana lingvo|ĝermana]]
* '''skribo:''' modifita [[hebrea alfabeto|hebrea]]
 
La '''jida lingvo''' (aŭ '''judgermana''' aŭ '''jido''') estas lingvo de la [[aŝkenazoj]], juda popolo el [[GermanioGermanujo]] kaj [[Mez-Eŭropo]]. Laŭdevene, ĝi estas ĝermana lingvo; tamen, multaj jidaj vortoj venis el la [[hebrea lingvo|hebrea]] kaj [[slava lingvaro|slavaj lingvoj]]. La vorto ''jida'' devenas de la jida vorto ''jid'' (judo).
 
Onidire, jido malaperas iom post iom el la ne-ortodoksa socio, ĉar nun estas malpli da socia bezono paroli ĝin ol antaŭe. En la [[ortodoksa judismo|ortodoksa juda]] socio la jida lingvo estas tre vivanta. Tamen, la jida travivas per aliaj lingvoj. La usona [[angla lingvo]] havas multajn jidajn vortojn (ekz-e ''bobkes'', ''chutzpah'', ''kibbitz'', ''maven'', ''shmuck'', ''shlep'', ''shlemiel'', ''shtup'', ''toches''). Ofte, tiaj jidaj vortoj havas fiajn signifojn, kiuj estas pli akceptataj en la angla.
1 533

redaktoj