Teotiŭakano: Malsamoj inter versioj

26 bitokojn forigis ,  antaŭ 10 jaroj
e
kor HTML (Check: 38) AWB
e (roboto aldono de: lt:Teotihuakanas)
e (kor HTML (Check: 38) AWB)
[[Dosiero:View from Pyramide de la luna.jpg|300px|thumb|Teotiŭakano]]
[[Dosiero:teotihuacan.jpg|right|thumb|300px|Teotiŭakano, pentrita en 1878 de [[José María Velasco]]]]
[[Dosiero:E-grupa_fotogrupa foto.JPG|thumb|300px|Ekskurso al Teotiŭakano en novembro 2007]]
 
* '''Situo:''' 19,73°° Norde, 98,83°° Okcidente
* '''Loĝantaro:''' 160 mil ĉ. [[650]]
'''Teotiŭakano''' ([[naŭatla lingvo|naŭatle]], <i>''Teotihuacán</i>'' (la urbo de la dioj) estis antikva kaj sankta
urbo de [[Meksiko]], "la urbo, kie la dioj estis
kreitaj", kiu floris inter la jaroj [[300]] kaj [[700]], estinte urbo de 160 mil homoj, la
sesa plej granda urbo de la tiama mondo. Ĝi estas 40 &nbsp;km nordoriente de
[[Meksikurbo]]. Ni ne scias la originalan nomon de la urbo, sed nomas ĝin laŭ
la [[aztekoj|azteka]] nomo: <i>''Teotihuacán</i>'', "la urbo de la dioj". Ĝi estis la semo
de [[civilizo]], kiu daŭris pli ol mil jarojn, ĝis la alveno de la
[[Hispanujo|hispanoj]]. Kvankam Teotiŭakano ekzistis en la tempo de la [[majaoj]] (300-[[900]]),
[[aztekoj]] ([[1325]]-[[1521]]).
 
Kvankam la aztekoj estas pli famaj -- ĉarfamaj—ĉar ili estis la ĉefa gento de
pra-Meksiko kiam alvenis la hispanoj -- Teotiŭakanohispanoj—Teotiŭakano estis en la historio de
antikva Meksiko pli fama, influa kaj potenca, simile al [[Romo]] de
[[Eŭropo]]. Nur la majaoj preterpasis ĝin en arto kaj scienco. Kvankam la
tuta mondo, sed certe la mondo de antikva Meksiko konata al la aztekoj.
 
En sia tago, Teotiŭakano klare estis <b>'''la centro de religio kaj komerco en
antikva Meksiko</b>''', urbo tre sankta kaj riĉa. Ni ne scias, ĉu ĝi estis
centro de politika [[imperio]]. La urbo estis tre riĉa, sed estis planita
sen penso pri milita defendo, kiu kutime estas signo de granda potenco.
Teotiŭakano '''oferis homojn al la dioj''', kaj eble tio devigis ĝin militi por
kapti homojn -- kielhomojn—kiel faris la aztekoj en epoko posta. La religio de
Teotiŭakano ne estis religio milda: apud unu templo la korpoj de 130 viroj
kaj virinoj estis amase enterigitaj.
La '''kvartaloj''' de la urbo estis laŭ metio kaj gento. En la centro,
inter la temploj, estis la palacoj de la [[nobelo|nobelaj]] familioj de
[[sacerdoto|sacerdotoj]]j.
 
La urbo estis '''regata de sacerdotoj'''. Se Teotiŭakano similis la aztekojn, la sacerdotoj ankaŭ estis la militestroj. Ili klare estis la plej riĉaj urbanoj, loĝante en palacoj.
 
'''La Strato de la Mortintoj''' estas la ĉefa strato de la urbo. Ĝi
estas 40m larĝa kaj 5km5&nbsp;km longa kaj iras norden rekte al la sankta monto de
[[Cerro Gordo]] (dika monto). Laŭ la strato estis la ĉefaj temploj, palacoj kaj placoj. El
la temploj la du plej grandaj estis:
m&#179;.
 
<p>'''La Piramido de la Luno''', kiu estas ankaŭ ĉe la Strato de la
Mortintoj, sed en la nordo de la urbo. Malpli granda ol la
Piramido de la Suno, ĝi tamen estas ankoraŭ granda: 43 m alta kun
 
----
 
<br clear=all>
{{Commonscommonscat|:Category:Teotihuacán}}
 
{{LigoElstara|de}}
 
[[Kategorio:Historio de Meksiko]]
[[Kategorio:Azteka imperio]]
[[Kategorio:Historio de Meza Ameriko]]
[[Kategorio:Malaperintaj urboj]]
 
<br clear=all>
{{Commons|:Category:Teotihuacán}}
 
{{LigoElstara|de}}
 
[[ar:تيوتيهواكان]]