Valtice: Malsamoj inter versioj

3 151 bitokojn aldonis ,  antaŭ 11 jaroj
infokesot, fotaĵoj, ampleksigo, poluro, grafika rearanĝo
e (→‎Vidu ankaŭ: the Hungarian interwiki was wrong)
(infokesot, fotaĵoj, ampleksigo, poluro, grafika rearanĝo)
{{redaktas}}* Koordinatoj: {{koordinatoj gmkoord|48|45|N|16|46|E}}
{{Urbo de Ĉeĥio}}
'''Valtice''' estas sudmoravia urbeto proksime ĉe la [[Aŭstrio|aŭstria]] landlimo (3500 loĝantoj), centro de vinkultura teritorio (vinista lernejo kaj entrepreno).
{{urbokadro
|lando=Ĉeĥio
|statuso=Urbo
|nomo=Valtice
[[Image: Valtice castle courtyard.JPG|250px]]
|blazono=Coat of arms of Valtice.svg
|flago= Flag of Valtice.svg
|mapo=
| longitudo-gradoj = 16
| longitudo-minutoj = 45
| longitudo-sekundoj =
| longitudo-direkto = O
| latitudo-gradoj = 48
| latitudo-minutoj = 50
| latitudo-sekundoj =
| latitudo-direkto = N
|regiono=[[Sudmoravia regiono]]
|distrikto=[[Břeclav]]
|fondo=1243
|pk=691 42
|alto= 192m
|loĝ= 3671 ([[2005]])
|TTTejo=http://www.valtice.eu
}}
 
'''Valtice''' estas urbo en [[Ĉeĥio]]. Ĝi situas en [[Sudmoravia regiono]] proksime ĉe la [[Aŭstrio|aŭstria]] landlimo. En [[2005]] ĝi havis 3 671 loĝantojn. Centro de vinkultura teritorio (sidejo vinista lernejo kaj entrepreno), konata pro i.a. pro sia valora baroka kastelo. Kune kun apuda [[Lednice]] ĝi konsistigas areon enskribitan al Listo de monda heredaĵo de [[UNESKO]].
 
 
===Historio===
Historio de la urbo devenas jam de la [[11-a jarcento]]. Fine de la [[14-a jarcento]] setlis en tiu loko '''gento Liechtenstein''', kiu sinsekve fariĝis en la ĉelima regiono tre potenca. En la dua duono de la [[16-a jarcento]] fariĝis Valtice ĝia sidejo. Pro bonaj servoj al la aŭstria imperiestro estis Liechtenstein-anoj rangaltigitaj je princoj.
 
De mezepoka burgo ne konserviĝis surloke io ajn. Nova '''kastelo''' estis konstruita origine en manierisma stilo, sed poste en baroka periodo dum la 17-a kaj [[18-a jarcento]]j trapasis ĝia evoluo per komplika situacio. Postuloj de la nobeloj influis elekton de vico de arkitektoj, kiuj sinsekve realigis la kastelan tutaĵon ĝis ĝia nuna aspekto. Por Liechtenstein-anoj laboris aŭstriaj projektistoj, ofte italdevenaj, kun famaj nomoj - ''Giovanni Giaccomo Tencalla, Andreo Erna, Johann Bernhard Fischer de Erlach, Domenico Martinelli'' kaj aliaj. ĈitempaĈi-tempa stato de la konstruaĵaro kun Honora Korto speguligas do longan evoluon de diversaj konstruperiodoj ĝis la fino de la [[18-a jarcento]] per realigo de teatra alo. Eĉ skulpta garnituro estas en Valtice signifa. Al la komplekso apartenas ankaŭ kastela parko.
Sortoj de la urbeto Valtice kaj precipe de ĝia kastelo ne estis ĉiam favoraj. Pro tio iamajn riĉajn kaj ege valorajn internaĵojn de la estinta sidejo de la gento Liechtenstein oni ne plu povas admiri en la origina aspekto. Nun tie videblas nur torso de ties meblaro, pinakoteko kaj de aliaj artaj akcesoraĵoj. Tamen dekoracia ornamado de internaj vandoj kaj plafonoj eĉ nun helpas pri imago, kiel reprezenta estis loĝmedio de barokaj nobeloj. Kastela kapelo apartenas al la plej belaj tiuspecaj arkitekturaĵoj en la [[Ĉeĥa Respubliko]]. Ĝenerale oni povas ja rekomendi la viziton de la kastelo.
 
Sur la placo situas granda paroĥa preĝejo kaj kelkaj historiaj domoj, krome ankaŭ '''Pesta Kolono'''. La urbo tre suferis dum la [[17-a jarcento]] pro multaj militoj, incendioj, kaj malsanoj, inter ili eĉ dufoje pro la pesto. Dankeme al fino de tiuj katastrofoj konstruigis princo Liechtenstein skulptan kolonon kun kvin statuoj, kies aŭtoro estas viena artisto [[Mathias Gunst]].
 
===Vidindaĵoj===
Paroĥa '''preĝejo de la Ĉielenpreno de Virgulino Maria''' apartenas al la plej grandaj en la episkopujo de Brno kun kapacito de 3000 personoj. Ĝian konstruon ekis en la j. [[1631]] itala arkitekto ''G. G. Tencalla'', sed la laboron finis arkitekto [[Andreo Erna]]. Verŝajne fakta projektisto de la preĝejo tamen estis mem princo ''Karlo Eŭsebio de Liechtenstein'', ĉar ĝia stilo estas vere originala. En la internaĵo ni povas admiri riĉajn stukaĵojn kaj aliajn artaĵojn.
 
* '''Kastelo Valtice''' - situas sur milda deklivo malantaŭ la urboplaco. Origine gotika burgo el la [[13-a jarcento]] estis rekonstruita je renesanca kaj pli poste je baroka kastelo, je unu el la plej elstaraj mondecaj barokaj konstruaĵoj en [[Moravio]]. Je la nuna aspekto ĝi estis rekonstruita en [[1643]]–[[1730]] laŭ la projektoj de la itala arkitekto D. Martinelli. Salla terena estas verko de J. B. Fischer el Erlach. La kastelon konsistigas trietaĝa kvarala konstruaĵo kun ĉevalejoj, rajdejo, galerio, rokoka teatro kaj kaleŝejo. el la renesanca periodo knserviĝis du angulturoj, de kiuj kondukas malaltaj flankaj aloj kreantaj kun la ĉefa konstruajox t.n. honoran korton. Fronta fasado de la kastela konstruaĵo estas riĉe ornamita, la meza akso de la konstruaĵo estas elstarigita per enira portalo kaj turo. Riĉe ekipitaj kastelaj internoj estis adaptitaj nur en la 18-a jarcento.
Krom la paroĥa sanktejo oni povas viziti en Valtice ankaŭ '''preĝejon de [[Mizerikordo|Mizerikordaj]] Fratoj''', apud kiu troviĝas hospitalo.
 
* '''Kastela parko''' estis fondita en [[1727]] kaj konstruata laŭ la projektoj de D. Girard. Komence de la 19-a jarcento la ĝardeno estis larĝigita kaj rekonstruita je natura pejzaĝparko kun travidebloj malproksimen. La parko havas areon 14,6 hektarojn kaj kreskas en ĝi 22 specoj de [[pingloarboj]] kaj 63 specoj de foliarboj.
 
[[Dosiero:Valtice church.jpg|thumb]]
Paroĥa* '''Paroĥa preĝejo de la Ĉielenpreno de Virgulino Maria Virgulino''' apartenas- alsur la plejplaco grandajsituanta enfrubaroka lakonstruaĵo episkopujokonstruita de Brno kun kapacitosurloke de 3000malpli personoj.nova Ĝian konstruon ekispreĝejo en la j. [[1631]]–[[1671]] italade arkitektola ''G.arkitektoj GJ. Tencalla''Carlone, sedG. laG. laboronTencalloa finisa arkitekto [[AndreoO. Erna]]. Verŝajne fakta projektisto de la preĝejo tamen estis mem princo ''Karlo Eŭsebio de Liechtenstein'', ĉar ĝia stilo estas vere originala.La preĝejo apartenas al la plej grandaj en la episkopujo de Brno kun kapacito de 3000 personoj. En la internaĵointerno nioni povas admiri riĉajn stukaĵojn kaj aliajn artaĵojn.
 
* '''Preĝejo de [[Mizerikordo|Mizerikordaj]] Fratoj''' kun apuda hospitalo
* '''Novrenesanca urbodomo''' - verko de la arkitekto J.Drexler el [[1887]]–[[1889]]
 
* '''Marieca pestokolono''' el [[1680]], konstruigita de la princo Liechtenstein danke al fino de du pestoj kaj aliaj katastrofoj. Ĝi estas ornamita per kvin statuoj, kies aŭtoro estas viena artisto Mathias Gunst.
 
*'''Lima kastelo'''
== Proksima ĉirkaŭaĵo ==
 
* '''Belvedero Kolonáda (Rajsna)''' – staranta sur pinto de la monteto ĉ. 1,5 km super la urbo. Ĝi estis konstruita en [[1817]]–[[1823]] de la arkitekto J. Popellacke laŭ la modelo de la kolonado en [[Schönbrunn]]. Panorama elvidoh ekde [[Mikulov]] trans Montetoj de Pavlov (''Pavlovské vrchy'') ĝis herbejaj arbaroj ĉe [[Lednice]] ĝis herbejoj en [[Moravia kampo]].
 
* '''Tempo de Diana''' (Rendezvous) – romantisma konstruaĵo en aspekto de [[Romio|romia]] [[triumfa arko]] konstruita en [[1810]]–[[1812]] laŭ la modelo de J. L. Hardmuth en arbaroj ĉ. 1,5 km oriente de la kastelo Valtice.
 
* '''Kapelo de Sankta Huberto''' – romantisma novgotika konstruaĵo kun tri arkadoj meze de parke adaptita eksarbaro, volbita de reta volbo, konstruita en [[1855]] laŭ la projekto de J. Wingemüller ĉ. 3 km nordoriente de la kastelo Valtice
 
* '''Ĉe Tri Gracioj''' malfruklasikisma kovrita kolonaro el [[1825]] konstruita la u la projekto de K. Engel. Statuaron de [[Gracio|Tri Gracioj]] skulptis el unu peco da ŝtono M. Fischer. Ĝi troviĝas en la parke adaptita eksarbaro ĉ. 4 km nordoriente de la kastelo Valtice.
 
<gallery>
Dosiero:Valtice rendez-vous.JPG|belvedero Rendez-vous
Dosiero:Valtice colonnade.jpg| belvedero Kolonáda (Raisna)
Dosiero:Valtice St Hubert.jpg|kapelo de Sankta Huberto
</gallery>
 
En proksima ĉirkaŭaĵo, do en libera naturo situas kelkaj tre belaj arkitekturaj memoraĵoj, ekzemple triumfa arkaĵo '''„Rendezvous“''' ([[1810]]-[[1812]]), imponaj kolonaroj '''„Raitsna“, „Tri Graciulinoj“''' aŭ '''Lima Kastelo''' (ĉeĥe ''Hraniční zámek'').
 
== Vidu ankaŭ ==
{{Monda heredaĵo - Ĉeĥio}}
{{Distrikto Břeclav}}
 
 
== Eksteraj ligiloj ==
 
[http://www.valtice.eu/ Oficiala urba retpaĝaro]
 
[[Kategorio:Distrikto Břeclav]]