Urbain Le Verrier: Malsamoj inter versioj

sen resumo de redaktoj
En [[1833]], li fariĝis inĝeniero pri tabako kaj komencis labori en la [[Kemio|kemia]] laboratorio de [[Louis Joseph Gay-Lussac]].
 
En [[1938]] li petis postenon de repetitoro pri kemio en la Politeknika Lernejo, sed tiu posteno estis atribuata al [[Henri Victor Regnault]]. Anstataŭ, Le Verrier iĝis repetitoro pri « [[Geodezio]], [[astronomio]] kaj [[maŝino]]j », kie li fakiĝis pri ĉiela mekaniko. En [[1839]] li prezentis al la [[Franca Akademio de Sciencoj]] sian unuan memuaron pri la varioj de planedaj orbitoj. En ĉi-tiu memuaro estis unuafoje priskribita la [[algoritmo de Faddeev-Leverrier]].
preskribita la [[algoritmo de Faddeev-Leverrier]].
 
En [[1844]], laŭ konsiloj de [[François Arago]], li entreprenis la kalkuladojn, kiuj kondukos al [[#La malkovro de Neptuno|la malkovro de Neptuno]]. Li iĝis ano de la sekcio pri astronomio de la Akademio de Sciencoj en [[1846]].
 
===Meteologiisto===
Kun la posteno de direktoro, li ricevas direktorecon de malgranda servo de [[meteologio]], scienco tiam enkoraŭankoraŭ rudimenta, kiu dependis de la Observatorio de Parizo. La {{dato|14|novembro|1854}}, neantaŭvidita [[ŝtormo]] trairis [[Eŭropo]]n kaj pereigis 41 [[ŝipo]]jn en [[Nigra Maro]]. Le Verrier tiam establis reton de meteologiaj observejoj sur la franca teritorio, celante averti la maristojn pri la ŝtormoj. Tiu reto grupigis 24 observejojn, el kiuj 13 interligataj per [[telegrafo]]. En [[1865]], ĝi etendiĝos al 59 observejoj sur
trairis [[Eŭropo]]n kaj pereigis 41 [[ŝipo]]jn en [[Nigra Maro]]. Le Verrier tiam establis reton de meteologiaj observejoj sur la franca teritorio, celante averti la maristojn pri la ŝtormoj. Tiu reto grupigis 24 observejojn, el kiuj 13 interligataj per [[telegrafo]]. En [[1865]], ĝi etendiĝos al 59 observejoj sur
la tutaĵo de Eŭropo. Estis la nasko de la moderna meteologio.
 
En [[1853]] li estris la ''Komisionon Le Verrier'' kiu reformis la Politeknikan Lernejon, enkondukante en ĝi pli da aplikataj sciencoj.
 
Sed, en [[1870]], lia aŭtoritatismo ĉe la estrado de la Pariza Observatorio malkontentigas la astronomojn: dekkvar el ili maldungiĝis. Li estis demisiita el sia posteno per imperiesrtraimperiestra dekreto. Tio ne malhelpos lin retrovi tiun postenon en [[1873]], post la morto de sia postulo, [[Charles-Eugène Delaunay]]. Li konservis sian postenon ĝis sia morto (1877).
 
==La malkovro de Neptuno==
La [[planedo]] [[Urano (planedo)|Urano]], malkovrita de [[William Herschel]] en [[1781]], ne sekvis la [[orbito]]n antaŭvidita per la leĝo de la [[gravito]] de [[Isaac Newton]]. Laŭ konsiloj de [[François Arago]], Le Verrier kalkulis la fizikajn ecojn (maso, orbito, lokalizo) de la perturbanta korpo. Tiuj kalkuloj estos pravigitaj de la [[Germanio|germana]] astronomo [[Johann Galle]] kiu, la {{dato|23|septembro|1846}} observis [[Neptuno (planedo)|la novan astron]].
 
La sama jaro, la [[Reĝa Societo de Londono]] rekompensis lin per la [[Medalo Copley]] por tia eltrovaĵo. Tamen ties antaŭeco estis kontestita: la [[britio|brita]] astronomo [[John Couch Adams|John Adams]] estis farinta la samajn kalkulojn, unu jarojaron antaŭantaŭe, sed ne publikigis ilin.
 
Pli malfrue, Le Verrier provis klarigi la orbitoorbiton de [[Merkuro (planedo)|Merkuro]] per la ekzisto de hipoteza planedo [[Vulkano (planedo)|Vulkano]]. Tiu planedo neniam estos eltrovita, kaj estas nun rigardita kiel neekzistanta. Necesos atendi [[Albert Einstein]], kies [[ĝenerala relativeco]] kialigos la [[periastra precesio|precesion]] de la merkura orbito.
 
==Honoroj==
Li ricevis:
* La [[Medalo Copey|Medalon Copey]] de la [[Reĝa Societo de Londono]] en [[1846]],
* La [[Ora Medalo de la Royal Astronomical Society|Oran MeedalonMedalon]] de la [[Royal Astronomical Society]] en [[1868]].
 
Lia nomo estas la 58-a el la [[Listo de la 72 nomoj sur la Eiffel-Turo|72 nomoj gravuritaj sur la Eifel-Turo]]
 
191 054

redaktoj