Karaĉaja-balkara lingvo: Malsamoj inter versioj

e
e (roboto aldono de: os:Хъæрæсейаг-балхъайраг æвзаг; cosmetic changes)
'''Karaĉaj-balkara lingvo''' estas komuna lingvo de [[karaĉajoj]] kaj [[balkaroj]]. Ĝi apartenas al Kipĉaka grupo de [[Tjurka lingvaro]]. Parolantoj ekzistas en [[Karaĉaj-Ĉerkesio]], [[Kabardio-Balkario]], [[Meza Azio]], [[Turkio]] kaj [[Proksima Oriento]]. En [[Rusio]], laŭ [[censo]] de 2002 jaro, estas ĉirkaŭ 303000 parolantoj.
 
== Dialektoj ==
Ekzistas du plej esencaj dialektoj: karaĉaja-basana-ĉegema (ĉ-dialekto) kaj malkara (c-dialekto). Oficia literatura lingvo baziĝas je karaĉaja-basana-ĉegema dialekto.
 
== Alfabetoj ==
{{Ĉefa|karaĉaj-balkara skribo}}
 
=== Araba alfabeto ===
En jaro 1920 estas kreita karaĉaja-balkara alfabeto surbaze de [[Araba skribsistemo]]. Ĝi diferas de originala araba alfabeto je aldonaj literoj por vokaloj.
 
=== Latina Alfabeto ===
Karaĉaja-balkara alfabeta surbaze de la [[latina alfabeto|latina]] kreita en jaro 1924:
 
En 1926 oni ŝanĝis ordo de literoj kaj aldonis literon {{Unikodo|S̷ s̷}}.
 
=== Cirilaj Alfabetoj ===
Unua varianto de [[cirila]] alfabeto por Karaĉaja-Balkara lingvo estas kreita en jaro 1924. Ĝi konsistis de jena literoj: '''А а, Ä ä, Е е, О о, Ö ö, Ы ы, И и, У у, {{Unikodo|Ӱ ӱ}}, К к, Қ қ, Г г, {{Unikodo|Г̡ г̡}}, Х х, {{Unikodo|Х̆ х̆}}, Н н, Ң ң, П п, Л л, Т т, Д д, Ж ж, С с, З з, Ч ч, Ш ш, Б б, Р р, Ф ф, М м, В в, Ц ц, Ю ю, Я я, ь, й'''. Oni eldonis [[alfabetumo]]n per ĝi, sed oficiale ĝi ne estis akceptita.
 
 
 
== Oficia statuso ==
Karaĉaja-Balkara lingvo estas oficie [[nacia lingvo]] en Karaĉaj-Ĉerkesio (oficiigita en 1996) kaj Kabardio-Balkario (oficiigita en 1995). En la unua ĝi nomiĝis "karaĉaja" (къарачай тил), en la dua "malkara" (малкъар тил).
 
== Literaturo ==
* Акбаев Ш. Х. Фонетика диалектов карачаево-балкарского языка. Черкесск, 1963.
* Алиев У. Б. Синтаксис карачаево-балкарского языка. М., 1973.
* Чеченов А. А. Проблемы формирования языка карачаевцев и балкарцев. М., 1996..
 
== Eksteraj ligiloj ==
* [http://www.mpikbr.ru/mpi/smi/gazet/zaman/zaman.htm Заман] — gazeto de Kabardino-Balkario
* [http://kcr.narod.ru/karachayk.html Къарачай-Черкес Республика] — Paĝaro pri Karaĉaja-Ĉerkesio
[[mk:Карачај-балкарски јазик]]
[[nl:Karatsjai-Balkarisch]]
[[os:Хъæрæсейаг-балхъайраг æвзаг]]
[[ru:Карачаево-балкарский язык]]
[[sv:Karatjajbalkariska]]
149 264

redaktoj