Febo (luno): Malsamoj inter versioj

34 bitokojn aldonis ,  antaŭ 10 jaroj
e
roboto aldono de: ko:포에베 (위성); cosmetic changes
e (roboto aldono de: ko:포에베 (위성); cosmetic changes)
'''Febo''' estas la plej granda [[neregula satelito]] de [[Saturno]]. Ĝin malkovris la usona astronomo [[William Henry Pickering]] la 17-an de Marto, 1989 per fotografioj prenita dum Aŭgusto, 1898 el [[Arekipo]], [[Peruo]] far [[DeLisle Stewart]]. Ĝi estis la unua satelito malkovrita per fotado.
 
Febo estis ankaŭ la unua celo de la kosmosondilo [[Misio_CassiniMisio Cassini-Huygens|Cassini-Huygens]] dum ĝia eniro en la Saturna sistemo en 2004.
 
== Fizikaj ecoj ==
 
Febo estas pli malpli sfera kaj ĝia diametro estas 220 km. Febo rotacias ĉirkaŭ sia akso post naŭ horoj kaj plenumas rondiron ĉirkaŭ Saturno post 18 monatoj. Ĝia surfaca temperaturo estas proksimume 75 K (-198 °C). Ĝi troviĝas ene de la plej granda ringo de [[Saturno]], malkovrita je 2009.
 
La plejmulto de la satelitoj de Saturno havas tre brilan surfacon, sed la [[albedo]] de Febo estas tre malgranda, nur atingas 0,06. Ĝia surfaco estas plena je cikatroj, kun krateroj ĝis 80 kilometrojn longaj, kaj unu 16 kilometrojn alta.
Komence, kiam la unua fotoj montris la malhelan koloron de la satelito, sciencistoj kredis ke temis pri [[asteroido tipo C|karbona asteroido]]. Ili estas kemie tre maljunaj kaj oni kredas ke ili estas kombinaĵo el originaj solidaĵoj kiuj kondensiĝis el la molekua nubo kiu estigis la [[Sunsistemo]]n.
 
Poste, danke al la informoj kiuj alportis la kosmosondilon [[Misio_CassiniMisio Cassini-Huygens|Cassini-Huygens]], oni konstatis la ekziston de granda diferenco de brileco ene de la krateroj de la satelito, kio indikas la ĉeeston de glacio sub ĝi surfaco. Oni kredas ke Febo estas 50% roka, malsame ol la aliaj satelitoj de Saturno, kies roka proporcio nur atingas proksimume 35%. Pro tiuj datumoj, sciencistoj kredas ke Febo estas kaptita [[Centaŭroj (asteroidoj)|Centaŭro]], unu el la multnombraj asteroidoj el la [[Kujper-zono]] kiuj orbitas la [[Suno]]n inter [[Jupitero]] kaj [[Neptuno]].
 
=== Mapo ===
Ĉi tie montriĝas la mapo farita el la fotoj prenitaj de la kosmosondilo [[Misio_CassiniMisio Cassini-Huygens|Cassini-Huygens]]:
[[Dosiero:Phoebe_2005_Mercator_PIA07795_modest.jpg|thumb|centre|600px]]
 
 
== Esplorado ==
 
La unuan superflugon de Febo faris la kosmosondilo [[Voyager 2]] en 1981. Ĝi superflugis la sateliton je distanco de 2,2 milionojn de kilometro kaj do, la fotoj prenitaj havis malgrandan kvaliton.
 
Poste, la kosmosondilo [[Misio_CassiniMisio Cassini-Huygens|Cassini-Huygens]] superflugis ĝin denove la 11-an de junio, 2004. Ĉi foje la superflugo okazis je nur 2068 kilometroj. Tiel monriĝis ke ĉi tiu satelito estas tre malsama kompare al la aliaj satelitoj de [[Saturno]].
 
 
 
[[Kategorio:Lunoj de Saturno]]
 
 
 
[[als:Phoebe (Mond)]]
[[el:Φοίβη (δορυφόρος)]]
[[en:Phoebe (moon)]]
[[es:Febe_Febe (satélite)]]
[[et:Phoebe]]
[[fi:Phoebe (kuu)]]
[[it:Febe (astronomia)]]
[[ja:フェーベ (衛星)]]
[[ko:포에베 (위성)]]
[[lb:Phoebe (Mound)]]
[[lt:Febė (palydovas)]]
147 469

redaktoj