Balenkaptado: Malsamoj inter versioj

25 bitokojn aldonis ,  antaŭ 10 jaroj
e
Roboto aldono de: ar:صيد الحيتان; cosmetic changes
e (roboto aldono de: sl:Kitolov)
e (Roboto aldono de: ar:صيد الحيتان; cosmetic changes)
[[dosieroDosiero:Killed pilot wales, faroe islands.jpg|thumb|250px|Murdita baleno sur [[Ferooj]]]]
[[dosieroDosiero:Hvalskyting.jpg|thumb|250px|Balenĉasado]]
'''Balenkaptado''' aŭ '''balenĉasado''' signifas [[ĉasado]]n el ŝipoj je [[cetacoj]]. Celo estas antaŭ ĉio akiro de la [[cetoleo]], kiu estas uzata kiel brulaĵo kaj industria bazmaterialo. La [[karno]]gajno aperis nur en la 20-a jarcento. La balenĉasadon reguligas internaciaj traktatoj, kiuj nur tre strikte permesas la cetkapton. La plej multon de la cetoj, balenoj kaptas [[Japanio]].
 
Oni komence kaptis la balenojn per plej simplaj metodoj, kiel per [[lanco]] el boato, kajako (inuitoj). (La specoj de lanco, kiuj uziĝas por balenkaptado, ankaŭ nomiĝas kiel [[harpuno]]j.) La celo estis tiam ĉefe la [[cetoleo]], kiun oni uzis komence por [[lumigo|lumigado]]. Ekde post la mezepoko, dum disvolviĝo de la industrio, oni uzis la cetoleon kiel bazmaterialon por ekz. [[sapo]], [[margarino]] sed produktis el ĝis eĉ [[nitroglicerino]]n.
 
Pro la industriaj bezonoj kaj industria ĉasado per ŝipoj kaj eksplodaj lancoj ks, la nombro de la cetacoj malgrandiĝis jam danĝerigis la industrion. (Oni murdis en 1930/1931 ekz. 30.000 bluajn balenojn, pli ol nun vivas en la mondo). La [[Ligo de Nacioj]] rezoluciis en 1931 pri limigo de la balenĉasado, sed tio ekvalidis nur en [[1935]]. La gravaj balenĉasaj landoj kiel [[Norvegio]] kaj [[Britio]] ne estis membroj en la Ligo, tiel la interkonsento estis malpli efektiva.
La balenĉasado estas reguligita ekde [[1948]] per [[Internacia Konvencio pri Reguligo de la Balenĉasado]]. Oni listigis ĉaskvotojn kaj difinis protektitajn zonojn. Oni difinis nulo la nombron de la komercocele ĉaseblaj balenoj en [[1986]]. Post tio Japanio, Norvegio, [[Islando]], [[Sud-Koreio]] povas ĉasi oficiale nur pro sciencaj celoj. Norvegio, Japanio dumtempe rifuzas la moratorion kaj ĉasas plu.
 
La balenĉasado estas permesata por [[indiĝeno|indiĝenaj]] loĝantoj (ekz. [[inuito]]j) de [[Danio]] ([[Groenlando]]), [[Kanado]], [[Usono]], [[Rusio]], [[Sankta Vincento kaj Grenadinoj]].
 
[[Kategorio:Fiŝkaptado]]
 
[[ar:صيد الحيتان]]
[[bg:Лов на китове]]
[[bs:Lov na kitove]]
2 619

redaktoj