Dika intesto: Malsamoj inter versioj

79 bitokojn forigis ,  antaŭ 10 jaroj
sen resumo de redaktoj
e
La dika intesto longas ĉirkaŭ 1,5 metrojn, kio estas proksimume kvinono de la tuta intesta kanalo.
 
== Strukturo kaj funkciado ==
[[Dosiero:Dickdarm-Schema.jpg|eta|centra|200px|La homa dika intesto.<br>
{|width="400px" align="center" valign="top"
#(1) ascendaAscenda [[kojlo]] (''Colon ascendens'')<br>
|align="center"|[[dosiero:Dickdarm-Schema.jpg|170px]]
#(2) transversaTransversa kojlo (''Colon transversum'')<br>
|-
#(3) descendaDescenda kojlo (''Colon descendens'')<br>
|valign="top"|
#(4) sigmoidoSigmoido (''Colon sigmoideum'')<br>
La homa dika intesto:
#(5) rektumoRektumo (''Rectum''), - kiu ne estas parto de la kojlo]]
# ascenda [[kojlo]] (''Colon ascendens'')
 
# transversa kojlo (''Colon transversum'')
# descenda kojlo (''Colon descendens'')
# sigmoido (''Colon sigmoideum'')
# rektumo (''Rectum''), ne estas parto de la kojlo
|}<br clear=all>
=== Strukturo ===
La dika intesto havas diametron de ĉirkaŭ ses centimetroj kaj estas ĉirkaŭ 1,5 metrojn longa. Ĝi ne havas [[vilo]]jn. Ĉe iuj mamuloj (inkluzive de la homo troviĝas poŝoj de la dika intesto, la tiel nomataj ''poŝoj'' (latine: ''Haustra'', ''Haustra coli''), disigitaj de ''Plicae semilunaris coli''.
Laŭ la kutima vandstrukturo de la digestas sistemo la dika intesto havas longecan kaj ringan muskolaron. La longeca muskolaro estas dikigita ĉe iuj mamuloj.
 
La dika intesto diferencas de la maldika intesto plej evidente ĉar ĝi estas multe pli larĝa kaj montras ke la laŭlonga muskola tavolo estis malpliigita al 3 rimenecaj strukturoj konataj kiel la kojlaj tenioj. Simpla kolona epitelio tegas la muron de la dika intesto. Anstataŭ havi la elingaĵon de la maldika intesto (viloj) la dika intesto havas eningaĵon (la intestajn glandojn). Kvankam kaj la maldika intesto kaj la dika intesto havas pokalajn ĉelojn, ili estas abundaj en la dika intesto.
La dika intesto diferencas de la maldika intesto plej evidente ĉar ĝi estas
multe pli larĝa kaj montras ke la laŭlonga muskola tavolo estis malpliigita al
3 rimenecaj strukturoj konataj kiel la kojlaj tenioj. Simpla kolona epitelio
tegas la muron de la dika intesto. Anstataŭ havi la elingaĵo de la maldika
intesto (viloj) la dika intesto havas eningaĵo (la intestajn
glandojn). Kvankam kaj la maldika intesto kaj la dika intesto havas pokalajn
ĉelojn, ili estas abundaj en la dika intesto.
 
La vermoforma apendico estas alligita al la malantaŭlaterala surfaco de la dika intesto. Ĝi enhavas amasojn de limfoida histo. Ĝi estas parto de mukozo-rilata limfoida histo kiu donas al la apendico gravan rolon pri imuneco. Apendicito estas la rezulto de baraĵo kiu enkaptas infektan
materialon en la lumeno. La apendico povas esti forprenita sen aŭ difekto aŭ konsekvenco al la paciento. La dika intesto etendiĝas de la ileocekuma junto al la anuso kaj estas ĉirkaŭ 1.5 metroj longa. Surface, rubandoj de laŭlongaj muskolaj fibroj nomataj kojlaj tenioj, ĉiu ĉirkaŭ 5 milimetroj larĝa, povas esti indentigitaj. Ekzistas tri rubandoj kiuj komencas ĉe la fundo de la apendico kaj etendiĝas de la cekumo al la rektumo. Laŭlonge de la tenioj estas etikedoj de peritoneo plenigitaj kun graso, nomataj epiploaj apendicoj. La saketoj, nomataj poŝoj (latine: Haustra, Haustra coli) estas karakteraj de la dika intesto, kaj distingas ĝin de la maldika intesto.
dika intesto. Ĝi enhavas amasojn de limfoida histo. Ĝi estas parto de
mukozo-rilata limfoida histo kiu donas al la apendico gravan rolon pri
imuneco. Apendicito estas la rezulto de baraĵo kiu enkaptas infektan
materialon en la lumeno. La apendico povas esti forprenita sen aŭ difekto aŭ
konsekvenco al la paciento. La dika intesto etendiĝas de la ileocekuma junto
al la anuso kaj estas ĉirkaŭ 1.5 metroj longa. Surface, rubandoj de laŭlongaj
muskolaj fibroj nomataj kojlaj tenioj, ĉiu ĉirkaŭ 5 milimetroj larĝa, povas
esti indentigitaj. Ekzistas tri rubandoj kiuj komencas ĉe la fundo de la
apendico kaj etendiĝas de la cekumo al la rektumo. Laŭlonge de la tenioj estas
etikedoj de peritoneo plenigitaj kun graso, nomataj epiploaj apendicoj. La
saketoj, nomataj poŝoj (latine: Haustra, Haustra coli) estas karakteraj de la
dika intesto, kaj distingas ĝin de la maldika intesto.
 
=== FunkcioFunkciado ===
FunkciojLa ĉefaj celoj de la dika intesto estas:
* Rea resorbado de akvo<br> (vidu ankaŭ ĉe [[kojlo]], entute po ĉirkaŭ 1,5 litroj tage kun eblo de plialtiĝo ĝis faktoro du aŭ tri)
* stokadoStokado de la fekaĵo ĝis elĵeto<br> (vidu ankaŭ ĉe [[rektumo]]),
* [[resorbadoResorbado]] de elektrolitoj en la sangon,
* [[sekreciadoSekreciado]] de [[muko]],
* [[defendoDefendo]] kontraŭ [[bakterio]]j kaj [[malsano]]j.
 
La dika intesto postulas ĉirkaŭ 32 horojn por fini la restajn procesojn de la digesta sistemo. Nutraĵo ne plu estas diserigata dum ĉi tiu etapo de la digestado. La dika intesto simple sorbas vitaminojn kiujn la bakterioj kiuj enloĝigas la kojlon faras. Ĝi ankaŭ sorbas akvon kaj kompaktigas fekon, kaj konservas fekaĵon en la rektumo ĝis ĝin estas eligata tra la anuso. Tiel, la dika intesto respondecas pri la eligado de solida ekskrecio.
La dika intesto postulas ĉirkaŭ 32 horojn por fini la restajn procesojn de la
digesta sistemo. Nutraĵo ne plu estas diserigata dum ĉi tiu etapo de la
digestado. La dika intesto simple sorbas vitaminojn kiujn la bakterioj kiuj
enloĝigas la kojlon faras. Ĝi ankaŭ sorbas akvon kaj kompaktigas fekon, kaj
konservas fekaĵon en la rektumo ĝis ĝin estas eligata tra la anuso. Tiel, la
dika intesto respondecas pri la eligado de solida ekskrecio.
 
== Malsanoj de la dika intesto ==