Filologio: Malsamoj inter versioj

123 bitokojn forigis ,  antaŭ 10 jaroj
sen resumo de redaktoj
e (roboto aldono de: af:Filologie)
'''Filologio''' (de la greka φιλολογία, ''philología'', "amo al lingvo") estas unuiĝo de kelkaj [[scienco]]j ([[lingvistiko]], [[literaturologio]], [[tekstologio]] k. a.), kiuj esploras la homan [[kulturo]]n per analizo de [[teksto]]. Alivorte, per ''filologio'' oni indikas la studon (ne nur sciencan, sed ankaŭ artan aŭ filozofian), kiu serĉas la interpretadon de tekstoj en ilia socia kunteksto.[[Dosiero:Papyrus.jpg|150px|right]]
 
Kvankam kelkaj antikvaj aŭtoroj, kiel [[Platono]], jam uzis la vorton, estis [[Friedrich August Wolf]], en la [[18-a jarcento]] kiu uzis unue la vorton en moderna senco. Vere, Wolf faris [[vortludo]]n, ĉar kiam li publikigis sian verkon "Prolegomena ad Homerum" ([[1795]]), oni demandis lin, al kiu studobjekto tiu libro apartenas, laŭdire, li respondis "Filologio", kiu povas signifi "amo al lingvo", sed ankaŭ "mia propra scienco" (''philos'' ankaŭ estas pronomo, kiu signifas "(ies) propra"). [[Dosiero:Old book bindings.jpg|150px|left]]
 
Kvankam kelkaj antikvaj aŭtoroj, kiel [[Platono]], jam uzis la vorton, estis [[Friedrich August Wolf]], en la [[18-a jarcento]] kiu uzis unue la vorton en moderna senco. Vere, Wolf faris [[vortludo]]n, ĉar kiam li publikigis sian verkon "Prolegomena ad Homerum" ([[1795]]), oni demandis lin, al kiu studobjekto tiu libro apartenas, laŭdire, li respondis "Filologio", kiu povas signifi "amo al lingvo", sed ankaŭ "mia propra scienco" (''philos'' ankaŭ estas pronomo, kiu signifas "(ies) propra"). [[Dosiero:Old book bindings.jpg|150px|left]]
 
En la tradicio de kelkaj landoj la filologio estas komprenata nur kiel la studo de antikvaj lingvoj kaj tekstoj, dum la studo de modernaj tekstoj estas nomata [[tekstlingvistiko]]. En aliaj landoj oni povas paroli pri la [[historilingvistiko]] kiel la studo de malnovaj lingvoj.
=== Metodologio ===
 
La ĉefa okupo de filologo estas klarigi tekstojn, do, unue, li devas akiri tekston. La akiro de teksto estas tre interesa kaj aventura laboro; en tiu fazo filologo estas kvazaŭ detektivo. Oni povas legi la faman verkon de [[Umberto Eco]], ''[[La nomo de la rozo]]'', kiu estas, interalie, romano pri provo akiri tekston por studi ĝin. [[Richard Francis Burton]], [[Paul Emile Botta]] kaj aliaj faris grandajn kaj aventurajn vojaĝojn por akiri tekstojn, ekzemple de [[Kamasutro]]. Aliaj tekstoj estis akiritaj tute hazarde, kio okazis al la [[Pergamenaro de la Morta Maro]], aŭ simple restas en [[biblioteko]]j kaj [[arĥivejo]]j.[[Dosiero:Gutenberg Bible.jpg|150px|right]]
 
Post akiri tekston, filologo faras la [[recenzo]]n ([[latina lingvo|latinlingve]] ''recensio''), tio estas esplori ĉiujn konatajn informojn pri la teksto, ĉiujn eldonojn, versiojn kaj malrektajn citaĵojn. En tiu fazo oni konsideras tiel la manskribajn kaj presitajn kopiojn de la teksto (rekta tradicio) kiel tradukojn, citaĵojn, komentariojn, ktp. La '''kolacio''' (latinlingve ''collatio'') kaj forigo de senutilaj aŭ identaj ekzempleroj ankaŭ estas partoj de '''recenzo'''.
 
== Vidu ankaŭ ==
{{Aŭdioartikolo|eo-Filologio.ogg|27.07.2006}}
 
*[[Bibliofilo]]
 
== Eksteraj ligoj ==
 
{{Aŭdioartikolo|eo-Filologio.ogg|27.07.2006}}
{{commonscat|Philology}}
* (hi) [http://www.unizar.es/departamentos/filologia_inglesa/garciala/bibliography.html A Bibliography of Literary Theory, Criticism, and Philology (ed. José Ángel García Landa, University of Zaragoza, Spain)]
5 462

redaktoj