Tupia lingvo: Malsamoj inter versioj

25 bitokojn aldonis ,  antaŭ 9 jaroj
e
sen resumo de redaktoj
e (roboto aldono de: ca, de, es, fi, fr, he, hr, it, lt, no, pl, qu, ru, tr, zh modifo de: en, pt)
e
| valign="top" | [[SIL]]: || TPN
|}
La '''Tupia Lingvo''' vere ne estas unu lingvo, sed grupo de [[dialekto]]j aŭ [[lingvo]]j parolataj en [[Sudameriko]]. La "klasika" tupia lingvo, aŭ "ĝenerala" tupia ankaŭ nomata '''Nheengatu''' [njeejnga'''tu'''], t. e. "eleganta lingvo" estas [[kreolo|kreola]] lingvo parolata en [[Brazilo]] de la 16-a ĝis la [[18-a jarcento]]j eĉ de [[blankulo]]j. La tupia estis uzita de la [[jezuitoj]] en ilia [[katekizo]] de [[Maranhão]] ĝis [[São Vicente (São Paulo)|San-VicentioVicento]] (parto de nuna [[San-Paŭlio]]).
 
Ĝi estas iomete artfarita, ĉar eŭropaj pastroj skribis [[gramatiko]]jn kaj [[lernolibro]]j pri ĝi sekvante la [[gramatika nomenklaturo]] de [[latina lingvo]] kaj provante proksimigi ĝin de la latina. Sekve, ĝi ne estis lingvo apartenanta al unu [[tribo]], sed la unuformigo leksikona de diversaj dialektoj, fiksitaj de la gramatiko de [[pastro]] [[José de Anchieta]] kaj de aliaj jezuitoj. La tupia, sekve, estis la rezuto de tiu normiga klopodo por servi al ĉiuj [[misiisto]]j en iliaj laboroj. La jezuitoj trudis la tupian en siaj vilaĝetoj normigante la diferencojn ekzistantaj inter la faktoroj de ĉiu tribo, kreante instrumenton de interkomunikiĝo, ĉu inter la diversaj [[tribo]]j grupiĝintaj, ĉu inter [[eŭropido]]j mem, pro tio, estas granda la influo de la [[portugala lingvo|portugala]] kaj de [[hispana lingvo]] en la tupia. En 18-a jarcento, la portugala ''condestável'' ([[ĉefministro]]) [[Markizo de Pombal]] malpermesis la uzon de l' tupia en [[lernejo]]j kaj [[dokumento]]j kaj deklaris la portugalan la oficiala lingvo de [[Portugalio]] (kaj sekve de [[Brazilo]]) en [[1758]] (antaŭe en Portugalio oni uzis la [[latino]]n flanke al la portugala en oficialaj [[dokumento]]j).
10 754

redaktoj