Hiperiono (luno): Malsamoj inter versioj

14 bitokojn aldonis ,  antaŭ 12 jaroj
e
roboto modifo de: pt:Hipérion (satélite); cosmetic changes
[nekontrolita versio][kontrolita revizio]
(→‎Eksteraj ligiloj: retraduki, replaced: Cassini, Misio Ekvinokso → Cassini-misio ekvinoksa AWB)
e (roboto modifo de: pt:Hipérion (satélite); cosmetic changes)
'''Hiperiono''' estas [[naturaj satelitoj de Saturno|satelito de Saturno]], kiu aspektas kiel [[spongo (ilo)|spongo]].
 
== Malkovro ==
[[William Cranch Bond]] kaj sia filo [[George Phillips Bond]], usonaj [[astronomo]]j malkovris ĝin la {{dato|16|septembro|1848}}
<ref>[http://adsabs.harvard.edu//full/seri/MNRAS/0009//0000001.000.html Malkovro de nova saturna satelito ''( Monthly Notices of the Royal Astronomical Society)''] {{lingvokodo|en}}</ref>. La 18-an, la [[britio|brito]] [[William Lassell]] sendepende ekvidis ĝin kaj nomis ĝin, laŭ [[Hiperiono (mitologio)|Hiperiono]], [[titanoj|titano]] filo de [[Geo]] kaj [[Urano (dio)|Urano]].
 
== Ecoj ==
=== Rotacio ===
La fotoj far de [[Voyager 2]] kaj fotometraj mezuroj de Tero montras, ke la hiperiona rotacio estas [[Teorio de kaoso|kaosa]]: ĝia rotacia akso varias ne-antaŭvideble. Hiperiono estas la ununura kaosa objekto [[Nun en 2009|nun konata]] en la sunsistemo, sed [[informadika simulado|simuladoj]] montris ke, en la estinto, aliaj neregulaj satelitoj tiel kondukis.
 
Tia kaosa rotacio kialigas per la neregula formo de la satelito, ĝia discentra orbito kaj [[orbita resonanco]] 3:4 kun [[Titano (luno)|Titano]]
 
=== Aspekto ===
Ĝi estas unu el plej granda [[nun en 2009|nun konata]] astro kun neregulan formon (nur [[Proteo (luno)|Proteo]] estas pli granda nesfera objekto). Hiperiono verŝajne estas ero de pli granda objekto, frakasita de alfrapo. Ĝia surfaco estas riĉega je profundaj
[[alfrapa kratero|krateroj]] kiuj donas spongan aspekton. Ĝia denso, 0,6 × 10<sup>3</sup> kg/m<sup>3</sup>, estas tiu de porhava [[akvo|akva]] [[glacio]], sed ĝia febla albedo indikas, ke ĝi estas kovrita de maldika tavolo de malhela-ruĝa materialo
[[no:Hyperion (måne)]]
[[pl:Hyperion (księżyc)]]
[[pt:Hipérion (luasatélite)]]
[[ro:Hyperion (satelit)]]
[[ru:Гиперион (спутник)]]
150 219

redaktoj