Baĥĉisarajo: Malsamoj inter versioj

16 bitokojn aldonis ,  antaŭ 9 jaroj
e
Etaj korektoj
e (roboto modifo de: ca:Bakhtxisarai)
e (Etaj korektoj)
| paĝaro =
| urbestro =
}}'''Baĥĉisarajo''' ({{lingvo-ru|Бахчисарай}}, {{lingvo-uk|Бахчисарай}}, {{lingvo-qr|Bağçasaray}}) estas urbo en [[Krimeo]], administra centro de la [[Baĥĉisaraja distrikto]], ĉefurbo de la iama [[Krimea Ĥanlando]], grava turisma centro. La nomo de la urbo venas el la [[krime-tatara lingvo]] kaj signifas "palaco en ĝardeno" aŭ "palaco-ĝardeno". La urbo situas sur la deklivoj de la interna [[montoĉeno]] de la [[Krimea montaro]], en [[arbaro|arbar]]-[[stepo|stepa]] parto de [[Krimeo]], en la [[valo]] de la rivero ''Ĉuruksu''.
administra centro de la [[Baĥĉisaraja distrikto]], eksa ĉefurbo de la [[Krimea Ĥanlando]], turisma centro. La nomo venas el la [[krime-tatara lingvo]] kaj signifas "palaco en ĝardeno" aŭ "palaco-ĝardeno".
La urbo situas sur la deklivoj de la interna [[montoĉeno]] de la [[Krimea montaro]], en
[[arbaro|arbar]]-[[stepo|stepa]] parto de [[Krimeo]], en la [[valo]] de la rivero ''Ĉuruksu''.
 
[[Dosiero:Hansaray.jpg|thumb|left|170px|La [[ĥano|ĥana]] [[palaco]] en Baĥĉisarajo]]
 
== Historio ==
La unuaj spuroj de la homa aktivado sur la teritorio de Baĥĉisarajo rilatas jam al [[mezolitiko]]. La unua granda loĝloko aperas dum frua [[mezepoko]] sub la nomo ''Eski-Jurt''. Tamen, kiel la daton de la apero de la urbo oni kutimas konsideri la jaron [[1502]], kiam la krimea [[ĥano]] ''Mengli I Geraj'' konstruigis ĉi tie novan ĉefurbon de la [[Krimea Ĥanlando]].
jam al [[mezolitiko]]. La unua granda loĝloko aperas dum frua [[mezepoko]] sub la nomo
''Eski-Jurt''. Tamen, kiel la daton de la apero de la urbo oni kutimas konsideri
la jaron [[1502]], kiam la krimea [[ĥano]] ''Mengli I Geraj'' konstruigis ĉi tie novan
ĉefurbon de la [[Krimea Ĥanlando]].
 
Dum kelkaj jarcentoj la urbo estis kultura centro de [[krime-tataroj|krime-tatara kulturo]], tamen en la urbo loĝis ankaŭ reprezentantoj de aliaj nacioj (plej multis [[Grekio|greko]]j). En la mezo de la 19a jarcento la urbo havis ĉ. 2000 domojn. En la jaro [[1736]] la urbo estis plene forbruligita fare de la rusuja armeo. La konstruaĵo de la ĥana palaco, kiu konserviĝis ĝis hodiaŭ, estis rekonstruita dum restaŭrado de la urbo en la 1740-1750j jaroj.
urbo loĝis ankaŭ reprezentantoj de aliaj nacioj (plej multis [[Grekio|greko]]j). En la mezo de la 19a jarcento la urbo havis ĉ. 2000 domojn. En la jaro [[1736]] la urbo estis plene forbruligita fare de la rusuja armeo. La konstruaĵo de la ĥana palaco, kiu
konserviĝis ĝis hodiaŭ, estis rekonstruita dum restaŭrado de la urbo en la
1740-1750j jaroj.
 
[[Dosiero:Baghchasarayda bir araliq.jpg|thumb|left|160px|Malnova strato en Baĥĉisarajo. Maldekstre videblas la tradicia duetaĝa domo, kies dua etaĝo estas pli elstara, ol la unua.]]
tradicia duetaĝa domo, kies dua etaĝo estas pli elstara, ol la unua.]]
 
Post anekso de Krimeo fare de la [[Rusa Imperio|Rusia Imperio]] la urbo perdis sian administran signifon, tamen ĝi daŭre estis la centro de krime-tatara kultura vivo. Ĝis la perforta ekzilo de krime-tataroj (kiu okazis la 18an de majo [[1944]]) Baĥĉisarajo estis unu el 3 urboj de Krimeo (kune kun [[Belogorsko (Krimeo)|Belogorsko]] kaj [[Aluŝto]]), en kiuj la krime-tatara loĝantaro estis pli granda, ol la alinacia loĝantaro.
Post anekso de Krimeo fare de [[Rusa Imperio|Rusia Imperio]] la urbo perdis sian
administran signifon, tamen ĝi daŭre estis la centro de krime-tatara kultura vivo. Ĝis la
perforta ekzilo de krime-tataroj (kiu okazis la 18an de majo [[1944]]) Baĥĉisarajo estis
unu el 3 urboj de Krimeo (kune kun [[Belogorsko (Krimeo)|Belogorsko]] kaj [[Aluŝto]]), en kiuj la krime-tatara loĝantaro estis pli granda, ol la alinacia loĝantaro.
 
== Ekonomio ==
En Baĥĉisarajo estas kelkaj negrandaj uzinoj, inter ili: esenc-ekstrakta fabriko, suk-produkta fabriko, [[vinfarejo]], kelkaj konstru-uzinoj.
suk-produkta fabriko, [[vinfarejo]], kelkaj konstru-uzinoj.
 
En la urbo estas [[fervojo|fervoja]] stacidomo, aŭtobusa stacio.
 
== Vidindaĵoj ==
[[Dosiero:Tränenbrunnen.jpg|thumb|left|160px|laLa fama "Fontano de larmoj" en la ĥana palaco.]]
La ĉefa vidindaĵo estas la tiel nomata ''Ĥansaraj'' - la palaco de la krimeaj ĥanoj. En la palaco funkcias historia kaj region-studa muzeoj. La fama "Fontano de larmoj", kiu troviĝas en la palaco, estas vaste konata dank' al la poemo de [[Aleksandr Puŝkin|A. Puŝkino]] "Baĥĉisaraja fontano" ([[1822]]).
ĥanoj. En la palaco funkcias historia kaj region-studa muzeoj. La fama "Fontano de larmoj",
kiu troviĝas en la palaco, estas vaste konata danke al la poemo de [[Aleksandr Puŝkin|A. Puŝkino]] "Baĥĉisaraja fontano" ([[1822]]).
 
Apud la urbo situas same popuparaj kaverna ''Svjato-Uspenskij'' [[monaĥejo]] kaj mezepoka kaverna urbo-[[fortreso]] [[Ĉufut-Kaleo]].
mezepoka kaverna urbo-[[fortreso]] [[Ĉufut-Kaleo]].
 
== Ligoj ==
* [http://sova.rsh.ru/bahchisaraj/index.html Bildgalerio pri la ĥana palaco]
* [http://sova.rsh.ru/ch-kale/index.html La kavern-urbo Ĉufut-Kaleo]
 
 
{{Baĥĉisarajo}}
2 634

redaktoj