Bariono: Malsamoj inter versioj

25 bitokojn aldonis ,  antaŭ 12 jaroj
e
roboto aldono de: mn:Барион; cosmetic changes
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
e (roboto aldono de: sl:Barion)
e (roboto aldono de: mn:Барион; cosmetic changes)
Barionoj, kiuj enhavas na almenaŭ unu [[s-kvarko]], sed ne pli pezaj kvarkoj, nomiĝas [[hiperono]]j.
 
== Klasado de barionoj ==
Entute en familio de barionoj estas jenaj grupoj:
* [[N-bariono]]j
 
* [[Δ-bariono]]j (Δ<sup>++</sup>, Δ<sup>+</sup>, Δ<sup>0</sup>, Δ<sup>−</sup>), samkiel nuklonoj enhavas nur [[u-kvarko]]j kaj [[d-kvarko]]j, sed ili havas [[spino (fiziko)|spinon]] de 3/2. Ili disfalas al iu nuklono kaj [[piono]] post vivdaŭro de ĉ. 10<sup>−23</sup> sek.
Malmultepezaj barionoj (hiperonoj, Δ-barionoj kaj nuklonoj) apartenas al grupoj laŭ spino: aŭ al dekopo (spino 3/2: Δ-barionoj, Ω-hiperonoj kaj ekscitaj variantoj de Σ- kaj Ξ-hiperonoj), aŭ al okopo (spino 1/2: nuklonoj, Σ-, Λ- и Ξ-hiperonoj).
 
== Bariona nombro ==
{{ĉefa|Bariona nombro}}
Ĉiuj barionoj sekvas ''leĝon de konservo na bariona nombro'': en ĉiu fermita sistemo diferenco inter nombro de barionoj kaj nombro de kontraŭbarionoj estas konstanta. Tiu ĉi diferenco nomiĝas [[bariona nombro]]. Oni ne scias, kial ĝi estas tiel neŝanĝebla - almenaŭ, neniu [[kalibra kampo]] estas trovita konekta al tiu ĉi fenomeno. Eble en iuj moderne trovitaj fenomenoj, ne kongruaj al [[norma modelo]], tiu leĝo ne plu validas. Se bariona nombro povas ne konserviĝi, el tio sekvas ke [[protono]] (la maplej multepeza el barionoj) povas disfali. Tamen, disfalo de protono ankoraŭ neniam observeblis. Nun estas prediktita nur soba limo de vivdaŭro de protono - inter 10<sup>29</sup> kaj 10<sup>33</sup> jaroj, depende de atendebla vojo de disfalo.
[[lt:Barionas]]
[[lv:Barioni]]
[[mn:Барион]]
[[ms:Barion]]
[[nl:Baryon]]
150 163

redaktoj