Ruĝa ŝlimo: Malsamoj inter versioj

13 bitokojn aldonis ,  antaŭ 10 jaroj
lingvaj modifoj
(lingvaj modifoj)
'''Ruĝa ŝlimo''' estas flanka produkto de la fabrikado de [[aluminio]] laŭ la [[Bayer-metodo]]. La fajn-grajne muelita [[baŭksito]] estas „kuirata” sub granda premo kaj alta temperaturo (240 oC°C) en [[natria lesivo]] (NaOH). Rezultas du produktaĵoj, la blanka ŝlimo kaj la ruĝa ŝlimo. La ruĝa ŝlimo enhavas [[fero(III)-oksid]]-on kaj [[titano(IV)-oksid]]-on kaj plie diversajn silici-acidajn kombinaĵojn. La karakterankarakterizan ruĝan farbonkoloron al la ŝlimo donas la fero(III)hidroksidoj. Kiom da ruĝa ŝlimo elfalas laŭ la produktita aluminio – tio dependas de la kvalito de la uzita baŭksito. Ekzemple ĉe tropika baŭksito defalas 1,6 t, sed ĉe eŭropaj baŭksitoj 3,2–3,7 t da ruĝa ŝlimo.
 
La estiĝanta ruĝa ŝlimo estas forte [[lesiva]]. Pli frue oni ĝin kondukis sen ia preparigo al simpla deponejo aŭ direkterekte en riveron, kiukio kaŭzis gravan medioŝarĝon. Nuntempe oni kondukas la ŝlimon en izolitan stokbasenon, kie la disigformaj hidroksidoj kaj silikatoj sedimentas. La elpaŝanta natria lesivo estosestas rekondukata kaj denove uzata. Fine oni kovras la sekiĝintan produktaĵon elper sablo aŭ tero, kaj oni rekultivas. Novtempe oni eksperimentas uzi la sekan ruĝan materialon kiel grundobonigilogrundobonigilon, plenmaterialoplenigmaterialon je la stratokonstruadovojokonstruadokrudaĵokrudaĵon por la ceramika idustrioindustrio.
 
==Danĝereco==
 
La komencan danĝerecon de la ruĝa ŝlimo kaŭzas en unua vico la siaĝia enhavo je kaustikiza natria lesivo (akva solvaĵo de [[natria hidroksido]]). Longtempan danĝeron signifas la enhavo de pezaj metaloj, kiu dependas de la deveno kaj speco de baŭksito. La oksidoj de pezaj metaloj estas pleje nur tre malmulte solveblaj en lesiva ĉirkaŭaĵo. Nur post kiam la natria hidroksido estas neŭtraligita aŭ neŭtraliĝinta, povas ili ellaviĝi el la solveblaj pezmetalaj kombinaĵoj kaj anonciĝi kiel danĝero por la natura medio.
 
==Fontoj==
 
Prelego de prof. [[Endre DUDICHDudich]] la 6-an de oktobro 2010., okaze de monata kunveno de Budapeŝta Medicina Esperanto-Fakgrupo, tuj post la katastrofo en Kolontár, Hungarujo .
 
Interreto
4 973

redaktoj