Amforo: Malsamoj inter versioj

7 bitokojn aldonis ,  antaŭ 11 jaroj
e
[r2.5.2] robota aldono de: simple:Amphora; cosmetic changes
e (roboto aldono de: hr:Amfora)
e ([r2.5.2] robota aldono de: simple:Amphora; cosmetic changes)
----
[[Dosiero:Athena Herakles Staatliche Antikensammlungen 2301 B full.jpg|thumb|right|250px|Amforo bildigante [[Herakleso]]n kaj [[Atena]].]]
'''Amforo''' estas alta botelego ([[kruĉo]]) kun mallarĝa kolo, du [[tenilo]]j kaj plej ofte el argilo, sed ankaŭ el [[metalo]], ([[bronzo]], [[arĝento]], [[oro]]).
 
Ĝi povas enteni 5 ĝis 50 litrojn da diversaj materialoj. La amforoj uzatis en la antikva epoko kiel deponaj kaj transportaj [[ujo]]j por (oliv)[[oleo]] kaj [[vino]], sed ankaŭ por [[cindro]]j aŭ kiel elekta [[urno]]. Pro tio amforoj estis ĉefe produktitaj en la regionoj de la viteja kaj olivarba kultivado.
La amforoj gravas por la [[arkeologio]], ĉar la formoj kaj surskriboj kaj [[Karbon-14-analizo|C-14-analizo]] ebligas la eltrovon de la [[Datadmetodoj|datoj]].
 
La produkta centro estis la provinco de [[Sevilo]] en Hispanio ekde la antikva tempo. La pluevoluo de la amforoj – ekde la 15-a/16-a jc jam sen teniloj – sukcesigis trovi vojon en la novepokon. La amforojn pli kaj pli anstataŭis la [[barelo]]j ekde la [[3-a jarcento]] p.K.
 
Speciala formo de amforo estis la ''Panatenea amforo'' kun nigrafiguraj pentraĵoj, kiuj estis faritaj por la [[Ateno|atena]] ''Panatenea festo'' kaj – verŝajne pro kultaj kaŭzoj – restis ĉe tiu nigrafigura pentrado ankoraŭ dum jarcentoj (!) post eltrovo de ruĝfigura pentrado (kiu, negative, kovras la fonon per nigra glazuro kaj lasas al la figuroj la argilan koloron).
 
La amforo kiel romia mezurunuo estis 26,26 [[litro|l]].
 
== Vidu ankaŭ ==
* [[Testaccio]]
* [[Kruĉo]]
* [[Vazo]]
 
== Eksteraj ligiloj ==
{{Commons|Greek vases}}
* http://www.abc.se/~pa/mar/dressel.htm
* http://www.chass.utoronto.ca/amphoras/cgi-bin/well?
* http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0004&layout=&loc=Amphora
* http://www2.ocn.ne.jp/~greekart/vase/s_store.html#neck_amphora
 
[[Kategorio:Ujoj]]
[[scn:Bùmmulu]]
[[sh:Amfora]]
[[simple:Amphora]]
[[sq:Amfora]]
[[sr:Амфора]]
149 782

redaktoj