Johano de Montekorvino: Malsamoj inter versioj

sen resumo de redaktoj
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
Neniu resumo de redakto
Neniu resumo de redakto
'''Johano de Montekorvino''' aŭ '''Giovanni da Montecorvino''' en la [[itala]] (n. en Montekorvino 1246 - m. en Pekino en 1328) estis franciskana misiisto, vojaĝanto kaj ŝtatisto, fondinto de la plej fruaj katolikaj misioj en [[Hindio]] kaj [[Ĉinio]], kaj [[ĉefepiskopo]] de [[Pekino]], kaj Patriarko de la Oriento.
 
Kiel membro de katolika ordeno kiu en tiu tempo estis ĉefe koncernitaokupiĝis alpri la konvertiĝokristanigo de nekredantoj, li estis komisiita en 1272 fare de la bizanca imperiestro [[Mikaelo la 8-a Paleologo]] al [[Gregorio la 10-a]], negoci por la unuiĝo de la "grekaj" (ortodoksaj) kaj latinaj eklezioj[[eklezio]]j.
 
KomisiiteKomisiita de Popela Nicholas[[papo]] Iv[[Nikolao la 4-a]] por anonci kristanismon[[kristanismo]]n en la[[Mezoriento]] kaj Meza[[Fora Oriento]], precipe al la aziaj hordoj kiuj tiam minacantaminacis la Okcidenton,. liLi dediĉis sin senĉese de 1275 ĝis 1289 al la orientaj misioj, unue en [[Irano]]. En 1286 Arghun, la Ilĥano kiu administris tiun regnon, sendis peton al la papo pere de nestoria monaĥo, [[Rabban Bar Sauma]], sendi katolikajn misiistojmisiistojn al la kortego de la [[Granda Ĥano]] (mongola imperiestro) de [[Ĉinio]], Kúblaí=-Khan (1260-94), kiu estis bone disponigita pri la kristanismo. Koncerne tiun tempon Johano de Montekorvino venis al [[Romo]] kun similaĵoj promesantetia novaĵonnovaĵo, kaj la papo Nikolao konfidis lin kun la grava misio al fora [[Ĉinio]], kie en tiu tempo [[Marko Polo]], la famkonata venecia vojaĝanto, daŭre restadis.
 
En 1289 Johano revizitis la Papan kortegon kaj estis sendita kiel romia delegito al la Granda Ĥano, la Ilĥano de Irano, kaj al aliaj gvidaj rolantoj de la [[Mongola Imperio]], same kiel al la Imperiestro de [[Etiopio]]. Li eklaboris pri la vojaĝo en [[1289]], disponigitapreparita kun leteroj al la Ĥano Argun, al la granda imperiestro Kublai Ĥan, al Kaidu, Princo de la [[tataroj]], al la Reĝoreĝo de [[Armenio]] kaj al la Patriarko de la [[jakobitoj]]. Liaj kunuloj estis la dominika [[Nikolao de Pistojo]] kaj la komercisto [[Petro de Lucalongo]]. Li atingis Tabrizon[[Tabrizo]]n (en irana Azerbajĝano), tiam la ĉefa urbo de mongola Irano.
 
De Irano ili moviĝis malsupren proksime de la maro ĝis Hindio, en 1291, ĝis la regiono Madraso "Lando de Sankta Thomas" kie li predikis dum dek tri monatoj kaj baptis proksimume cent personojn; lia kunulo Nikolao mortis. De tie Montekorvino skribis hejmen, en decembro 1291 (aŭ 1292). Vojaĝante proksime de la maro de Nestoria Meliapur en Bengalio, kiun li donis al Ĉinio en 1294, ŝajnante en la elstara "cambaliech" (nun Pekino), nur trovi ke Kúblaí=Khan havis justa mortis, kaj Temür (1294-1307) sukcesis al la mongola trono. Kvankam la lasta certe ne ĉirkaŭbrakis kristanismon, li ĵetis neniujn malhelpojn laŭ la maniero de la fervora misiisto, kiu baldaŭ gajnis la fidon de la reganto malgraŭ la opozicio de la nestorianoj jam aranĝita tie.
Johano skribis leterojn de la 8-a de januaro 1305 kaj 13-an de februaro 1306, priskribante la progreson de la romia misio en Ekstrema Oriento, malgraŭ nestoria opozicio; aludante al la romia katolika komunumo kiun li fondis en Hindio, kaj responde li ricevis la permeson prediki ekde Etiopio ĝis Katajo, de la Nigra Maro al la Persa Golfo.
 
Post kiam li laboris sola dum dek unu11 jaroj, la germana franciskano Arnoldo[[Arnold de Kolonjo]] estis sendita al li (1304 aŭ 1303) kiel sia unua kolego. En 1307 [[Klemento la 5-a]], tre kontenta kun la sukceso de la misiisto, sendis sep franciskanajn episkopojn kiuj estis komisiitaj por konsekri al Johano de Montekorvino ĉefepiskopon de [[Pekino]] kaj arkiepiskopon de ĉiuj tiuj landoj. Nur tri el tiuj senditoj alvenis sekure: Gerardus, Peregrinus kaj [[Andreo de Peruĝo]] (1308). Ili konsekris Johanon en 1308 kaj sukcedis unu la alian en la episkopa seĝo de Zaiton, establita de Montekorvino. En 1312 tri pliaj [[franciskanoj]] estis senditaj de Romo lel kiuj minimume unu atingis Orientazion.
 
Dum la venontaj 20 jaroj la ĉina-mongola misio daŭre prosperis sub lia gvidado. Franciskana tradicio diras ke proksimume en la jaro 1310 Montekorvino kristanigis la novan Grandan ĤanoĤanon de la Mongola Imperio, ankaŭ nomata [[Ĥaishan Kuluk]] (Li ankaŭ estis la tria imperiestro de la [[Juan-dinastio]]; 1307-1311) estas pridisputata. Lia misio nedisputeble sukcesis en Norda kaj Orienta Ĉinio. Krom tri misiejoj en Pekino, li establis alian proksime de la nuna [[Amoi haveno]], ĉe insulo Formozo ([[Tajvano]]).
 
Johano de Montecorvino tradukis la Novan Testamenton en la [[ujgura]]n kaj disponigis kopiojn de la Psalmo[[Psalmaro]], la [[Breviero]] kaj liturgiaj himnoj por la[[ Öngüt]]. Li estis instrumenta en instruiinstruis al knaboj la Latinangregorian kantonkantadon, verŝajne por [[koruso]] en la [[liturgio]] kaj kun la espero ke kelkaj el ili eble konvenosfariĝos pastroj.
 
Kiam Johano de Montekorvino mortis en 1328. Li estis certe la nura eŭropa episkopo en mezepoka Pekino. Eĉ post lia morto, la misio en Ĉinio eltenis dum la venontaj kvardek jaroj.
27 339

redaktoj