Entomologio: Malsamoj inter versioj

27 bitokojn forigis ,  antaŭ 9 jaroj
sen resumo de redaktoj
e (r2.6.3) (robota aldono de: sr:Ентомологија)
'''EntomologioInsektoscienco''' ('''Insektoscienco''' estas fako de [[zoologio]]. Ĝi estas la [[scienco]] pri [[insekto]]j. La vorto '''entomologio''' devenas el la [[greka]]j ''éntomosentomos'', «insekto» kaj ''logos'', «scienco») estas fako de [[bestoscienco]] kiu studas la [[insekto]]j.
== Historio de la entomologio ==
La entomologio enradikiĝas en preskaŭ ĉiu kulturo ĉiutempaj ekde prahistoriaj tempoj, ĉefe je la apero de la [[agrikulturo]] ([[plago]]j, bredado de [[abelo]]j), sed la scienca studo komencis ĵuse en la [[16-a jarcento]]. La listo de [[entomologoj]] tra la tuta historio estas enorma kaj inkludas nomojn kiel [[Charles Darwin]], [[Vladimir Nabokov]], [[Karl von Frisch]] ( [[Nobel-premio]] en [[1973]]), kaj multaj aliajn.
 
== Historio de la entomologioinsektoscienco ==
Kiel fondinto de moderna entomologio estas konsiderata [[Anna Maria Sibylla Merian]]. Populara bildo de la klasika entomologo estas saĝulo kun papilikaptilo kaj mallonga pantalono.
La entomologioinsektoscienco enradikiĝas en preskaŭ ĉiu kulturo ĉiutempaj ekde prahistoriaj tempoj, ĉefe je la apero de la [[agrikulturo]] ([[plago]]j, bredado de [[abelo]]j), sed la scienca studo komencis ĵuse en la [[16-a jarcento]]. La listo de [[entomologoj]]insektistoj tra la tuta historio estas enorma kaj inkludas nomojn kiel [[Charles Darwin]], [[Vladimir Nabokov]], [[Karl von Frisch]] ( [[Nobel-premio]] en [[1973]]), kaj multaj aliajn.
 
Kiel fondinto de moderna entomologioinsektoscienco estas konsiderata [[Anna Maria Sibylla Merian]]. Populara bildo de la klasika entomologoinsektisto estas saĝulo kun papilikaptilo kaj mallonga pantalono.
== Objekto de la fako ==
[[Dosiero:Beetle collection.jpg|thumb|250px|right|Granda kolekto de [[koleopteroj]]]]
El ĉirkaŭ 1,3 milionoj de priskribitaj vivantaj [[specio]]j, la [[insekto]]j estas pli da du trionoj el ĉiuj konataj [[organismo]]j<ref name="Chapman">{{cite book |author=Chapman, A. D. |year=2006 |title=Numbers of living species in Australia and the World |pages=60pp |Publisher=Canberra: [[Australian Biological Resources Study]] |id=ISBN 978-0-642-56850-2 |url=http://www.deh.gov.au/biodiversity/abrs/publications/other/species-numbers/index.html}}</ref> kaj, krome ili havas longan fosilian historion, ĉar ties apero okazis je la [[Devoniko]], antaŭ ĉirkaŭ 400 milionoj da jaroj. Ili havis multajn formojn de interagado kun [[homo]]j kaj kun aliaj vivformoj sur la tero; pro tio la entomologioinsektoscienco konsistigas tre gravan fakon ene de la [[zoologiobestoscienco]]. La entomologioinsektoscienco inkludas ofte la studon de aliaj [[artropodoj]] kiel [[Araneoidoj]], [[krustulo]]j kaj [[miriapodo]]j, kvankam tiu ampleksigo estas teknike malĝusta.
 
== Aplikita aŭ ekonomika entomologioinsektoscienco ==
La aplikita entomologioinsektoscienco estas la pristudo de la insektoj interesaj por la homa estaĵo, ĉu pro la produktoj el ili havigitaj, ĉu pro la efiko kiu okazigas ĉe la homaj havaĵoj. Estas ĉefe gravaj la jenaj insektoj:
 
* Produktantoj de [[mielo]], [[cero]], [[propoleo]], [[poleno]] kaj aliaj resursoj. Vidu [[Apikulturo]]
* Kontrolantoj de aliaj plagoj.
 
== Jura entomologioinsektoscienco ==
La juajura entomologioinsektoscienco baziĝas sur la [[ekologia sinsekvo]] de la artropodoj kiuj instaliĝas en [[kadavro]] por certigi la precizajn daton kaj eĉ la horon de iu morto. Ĝi estas ĉefe utila ĉe kadavroj oldaj je tagoj, semajnoj aŭ monatoj.
 
== Referencoj ==