Basbalo: Malsamoj inter versioj

10 bitokojn aldonis ,  antaŭ 9 jaroj
sen resumo de redaktoj
e (r2.6.5) (robota aldono de: mwl:Beisebol)
}}
 
'''Basbalo''' (aŭ '''bazpilkado''') estas teama [[pilko|pilka]] ludo simila al [[kriketo]] kaj [[softbalo]]. Ĉi tiu [[sporto]] estas tre populara en [[Usono]], sed ankaŭ ludatasludiĝas en pli ol 100 landoj (ĉefe [[Kanado]], [[Meksiko]], hispanlingvaj [[Antiloj|Karibaj insuloj]], [[Venezuelo]], [[Sud-Koreio]], [[Tajvano]] kaj [[Japanio]]). La baza principo aŭ celo de basbalo estas akiri pli da poentoj (kuroj) ol la kontraŭa [[teamo]]. Ambaŭ teamoj havas naŭ anojn.
[[Dosiero:Stewart-Baseball_more_cropped.jpg|right|250px]]
 
La resto de la ludkampo nomiĝas ekstera kampo (aŭ forkampo).
 
Meze de la enkampo troviĝas la Ĵeta Holmo, unu ĉ. 25 cm alta holmeto kun ortangula guma plato, la ''Ĵeta Plato'' sur tio. La ĵetanto devas desur tiu plato ĵeti la pilkojnpilkon preter la kontraŭ ulakontraŭa forbatulo – starante fore 60 futojn (ĉ. 18 m) - al samteama kaptulo.
 
== Teamoj ==
Antaŭ la bato troviĝas nur unu ludanto en la kampo, la respektiva ''[[forbatanto]]''. La aliaj retiriĝas, tuj kiam la forbatulo estas ''for'' aŭ iĝas ''kuranto''.
 
Nur la respektiva ofensiva teamo povas doni poentojn (''kurojn''); tio okazas, se unu de samteamanoj akiras per sukcesa bato kiel ''forbatanto'' iĝi ''kuranto'' kaj li alkuras la 3 bazojn en unu aŭ pli etapo en formo de retroiro de la horloĝa montrilo kaj revenas al la Homa Plato, sen fari ''for''. La ĵetanto kaj ties defensiva teamo provas obstakli – por igi tri ludantojn de la ofensiva teamo for (''out'') (oŭt ~ for). (Por tio ekzistas multaj eblecoj, kiuj skizitasskiziĝas sube.) Dum 3 for-oj ŝanĝas la teamoj la rolojn; tiam la kuranto havas malbonŝancon.
 
Dum la ludo oni povas iam ajn ŝanĝi la ludantojn, sed la ŝanĝita ludanto ne rajtos reveni la ludon.
 
== Softbalo ==
[[Softbalo]] (molpilkado) estas varianto de basbalo. Ĉe tiu la pilko de la Ĵetanto estas forĵetita ne desupre, sed per ronda movo desube. Kelkaj reguloj estas malsamaj, sed la baza principo estas la sama. Por distingi basbalon de softbalo, oni nomas basbalon kelkfoje ''durbalo'' (hardball).
 
La ludkampo de softbalo estas ĉ. je 1/3 pli malgranda ol tiu de la basbalo, same la Bazoj estas nur 60 futojn (ĉ. 18 m) foraj unu de la alia. La batiloj estas plej ofte pli maldikaj kaj malpezaj.
La profesia ligo estis de la komencoj ĝis 1947 tute apartigita je rasoj (blankuloj kaj nigruloj, afrikusonanoj) en la profesia ligo. Paralele al tiuj, ekzistis same profesiaj kaj ludfortaj "Nigraj Ligoj", kies ludistoj estis malbone pagitaj.
 
Nur en [[1947]] kuraĝis trarompi la ''koloran barilon'' la manaĝero de [[Brooklyn Dodgers]], [[Branch Rickey]]. Li ekludigis la nigrulannigrulon [[Jackie Robinson]]-on en sia teamo. Robinson devis elteni en la unuaj jaroj la plej gravajn rasismajn kondutojn de la kontraŭuloj, spektantoj, kaj eĉ kunludistoj. Je honoro al li, la ludista numero '''42''' estas hodiaŭ uzebla por neniu en basbala teamo.
 
La manaĝeroj de la konkuraj teamoj rimarkis, ke ekzistas multaj talentoj en la "NigrajNigrulaj Ligoj" (''Negro Leagues'') kaj ĝis mezo de la 1950-aj jaroj ĉiu teamo akceptis jam la nigrajn ludistojn. Tiel ili ankaŭ certigis por si la nigrajn spektantojn kaj fanatikulojn. Post la pinto en la 1970-aj jaroj, la nombro de la nigrulaj ludistoj malpliiĝis, ĉar ili ekde tiam pli alte taksis la [[korbopilko]]n. Samtempe kreskis la nombro de latinamerikaj ludistoj.
 
=== Internacia populareco ===
189

redaktoj