Greka kruco: Malsamoj inter versioj

13 bitokojn forigis ,  antaŭ 9 jaroj
sen resumo de redaktoj
(Nova paĝo: thumb|Greka Kruco thumb|Plano de greka kruco (preĝejo en Stilo - Kalabrio '''Greka Kruco''' estas kruco kies kvar br...)
 
[[Dosiero:Greek cross.svg|thumb|Greka Kruco]]
[[File:Compact cross-in-square.jpg|thumb|Plano de greka kruco (preĝejo en Stilo - Kalabrio]]
'''Greka Kruco''' estas [[kruco]] kies kvar brakoj interkruciĝas rektangule kaj kutime samlonge. Tiu desegno vidiĝas, en la kristanaj liturgiaj simboloj, kaj en la arkitekturaj planoj de multaj bazilikoj kaj preĝejoj.
 
== Arkitektura alestiĝo ==
En [[arkitekturo]] la interkruciĝo de la [[navo]] kun la [[transepto]] donas al la preĝejoj planon je grakagreka kruco. Oni parolas pri krucgreka plano en preĝejoj en kiu navo kaj transepto havas la saman longon kaj interkruciĝe meze de sia longo. Alikaze, kiam navo kaj transepto havas malsamajn longojn, oni parolas pri [[Kristana kruco|latina kruco]]<ref>Latina kruco estas formita per du segmentoj malegalamezurajmalegalmezuraj rektangule interkruciĝantaj, en kiu la horizontala segmento mezuras trikvarone de la vertikala.</ref>
segmento mezuras trikvarone de la vertikala.</ref>
 
La grekkruca plano estas tipa de la [[bizanca arto]]: prototipo estas la detruita [[Preĝejo de la Sanktaj Apostoloj (Konstantinopolo)|Baziliko de la Sanktaj Apostoloj en Konstantinopolo]], kopiita poste en [[Italio]] dum la mezepoko, sed plimalfrue preskaŭ anstataŭigita per la latina kruco preferita de la [[Romanika Arto]]. Famega ekzemplo de grekkruca, bizance inspirita, estas la [[Baziliko de sankta Marko]] en [[Venecio]].
La grekkruca formo estis reprenita en la Centra Italio dum la [[Renesanco]], kiam estis konstruitaj diversaj plancentraj establoj, arkitektura formo kiun [[Filippo Brunelleschi]] volis eksperimenti en la [[Sacrestia Vecchia|Malnova Sakristio]] de la [[Baziliko de Sankta Laŭrenco (Florenco)]] en tiu ĉefverko de ĉiuj harmonioj kiel la [[Cappella Pazzi]] (Kapelo Pazzi). Liaj imitantoj estis la fratoj “da Sangallo”: [[Giuliano da Sangallo]] realigis la bazilikon en [[Prato]] (Italio), dum [[Antonio da Sangallo]] tiustile arkitektis en diversaj monumentoj en centra Italio.
 
Kun la [[Preĝejo del Gesù]] en Romo kaj kun la modifo de la projekto de la Baziliko de [[Baziliko de Sankta Petro de Romo]] la eksperimentoj pri la grekkrucaj establoj ĉesis kaj oni definitive orientiĝis al la pli facila kaj, tiel oni pensis tiam, al pli harmonia renesanca stilo. Entute hodiaŭ edmireblasadmireblas plurcentoj da tiaj preĝejaj establoj, inter kiuj la juvelo de Stilo (Kalabrio).
 
Tiu arkitektura stilo, male daŭris kaj daŭras en la kristana, ortodoksa kaj katolika kajartoj, arto,kaj en la proksima oriento.
 
En [[Novklasika arkitekturo]] elstariĝis en [[Parizo]] la grekkruca, pro arto kaj historio admirata, [[Panteono de Parizo|Panteono]].
== Referencoj ==
<references/>
* [[Lorenokruco]]
* [[Hugenota kruco]]
* [[KelkaKelkaj krucokrucoj]]
 
[[Dosiero:State Coat of Arms of the Kingdom of Greece.svg|right|170px|thumb|Greka kruco en la regna ŝildo de Ĝrekio (ĝis 1974)]]
 
Miniaturo: <big>Greka kruco en la regna ŝildo de Ĝrekio (ĝis 1974).</big>
 
[[Kategorio:Kristana Arkitekturo]]
12 136

redaktoj