Uzanto:UNiesert/provejo: Malsamoj inter versioj

3 146 bitokojn aldonis ,  antaŭ 10 jaroj
Jakob Moneta
(Jakob Moneta)
(Jakob Moneta)
[[]]
[[Jakob]] Moneta
 
'''Jakob Moneta''' (nask. {{dato|11|novembro|1914}} en [[Błażowa]], orienta Galicio) estas germana [[ĵurnalisto]] kaj politikisto ([[PDS]]/Die Linke). De 1962 ĝis 1978 li estis ĉefredaktoro de la revuo „Metall“, eldonita de la [[sindikato]] [[IG Metall]].
 
Fine de [[1933]] Jakob Moneta forlasas Germanion por labori en [[kibuco]] en [[Palestino]]. Tie li organizas [[striko]]jn por la [[8-hora labortago]] kaj kunlaboras kun araboj. Post la [[araba ribelo en Palestino (1936-1939)|araba ribelo 1936-1939]] Moneta forlasas [[cionismo]]n kaj la kibucon kaj la britoj arestas lin dum 27 monatoj. Post la liberiĝo li fariĝas [[ĵurnalisto]].
 
En 1948 li revenas al Kolonjo, kie li aliĝas al la germana sekcio (IKD) de la [[trockista]] [[4-a Internacio]]. Li fariĝas redaktoro de la tradicia [[SPD]]-organo Rejna gazeto kaj membro de la [[Socialdemokrata Partio de Germanio]] (SPD). Fine de 1953 li fariĝas sociala ataŝeo de la germana [[ambasado]] en Parizo. Krom sia oficiala laboro li engaĝiĝas - nerimarkite de siaj dungantoj - por la [[Nacia liberiga fronto (Alĝerio)|alĝeria liberiga fronto]] (FLN).
 
En 1962 li denove revenas al Kolonjo kaj la sindikato IG Metall faras lin ĉefredaktoro de sia membrogazeto „Metall“, poste ankaŭ de „Der Gewerkschafter“, kiujn li gvidas ĝis sia pensiiĝo en 1977. Sub lia gvido la [[eldonkvanto]] de „Metall“ rapide kreskas de 1,5 al 2,2 milionoj da ekzempleroj. Artikolojn kaj reporteraĵojn verkis interalie [[Ernest Mandel]] kaj [[Günter Wallraff]].
 
En 1976 Moneta iniciatas la inviton de [[Wolf Biermann]], kies fama Kolonja koncerto rezultas la malpermeson reveni al orienta Berlino kaj la perdon de la [[GDR]]-a [[ŝtataneco]].
 
En 1990 [[SPD]] eksmembrigas lin post 40-jara membreco. Li poste membriĝas en [[PDS]] kaj estas estrarano ĝis 1995.
 
==Citaĵoj==
„La{{Citaĵo |teksto = La havaĵo de la tri plej riĉaj homoj kune estas same granda kiel la nacia brutto-produkto de la 48 plej malriĉaj landoj de la tero. Tio ne rajtas esti.
[[|aŭtoro = Jakob]] Moneta
|verko = |originala teksto = Das Vermögen der drei reichsten Menschen ist zusammen so groß wie das Bruttosozialprodukt der 48 ärmsten Länder der Erde. Das darf nicht sein.
}}
 
==Intervjuoj==
* ''[http://www.sozialismus-von-unten.de/archiv/svu5/interview_jakob_moneta.htm Ŝtato, kie judoj kaj araboj kunvivas …] ("Ein Staat, in dem Juden und Araber zusammen leben...")'' {{de}} - Luigi Wolf parolis kun Jakob Moneta pri la kaŭzoj de perforto kaj pri liaj spertoj en tiu lando.
* [http://www.nd-online.de/artikel.asp?AID=75081&IDC=&DB=Archiv ''Sen la laboristoj ne eblas ion atingi''] (''"Ohne die Arbeiter ist nichts zu erreichen"'') {{de}} - Hans-Gerd Öfinger parolas kun Jakob Moneta pri ŝancoj, malfacilaĵoj kaj strategio por nova maldekstra partio. En ''Neues Deutschland'', 16-a julio 2005
* Filmo: [http://www.youtube.com/watch?v=lRuSaL-H0pE ''„Jakob Moneta. Judo – sindikatano - socialisto“ '']. Filmo de Juri Hälker, 90-minuta, [http://www.youtube.com/user/EsperantoTutmondo spektebla en 36 ĉapitroj], {{eo}} subtekstitaj. Filmbiografio. Jakob Moneta parolas pri sia vivo.
 
== Publikaĵoj (elekto) ==
;libroj
* ''Die Kolonialpolitik der französischen KP'', Hannover 1968
* ''Aufstieg und Niedergang des Stalinismus. Zur Geschichte der KPdSU'', ISP Verlag, Frankfurt 1971 (gemeinsam mit [[Ernest Mandel]])
* ''Norbert Blüm. Herz-Jesu-Marxist oder kapitalistischer Propagandist?'' Frankfurt a. M 1985 ISBN 3-88332-088-9
* ''Mehr Macht für die Ohnmächtigen : Reden und Aufsätze'', Frankfurt a. M. 1991 ISBN 3-88332-177-X (daraus [http://www.inprekorr.de/396-jakob.htm ''Mehr Gewalt für die Ohnmächtigen''])
* ''Solidarität im Zeitalter des Skeptizismus : Kommentare aus drei Jahrzehnten'', Köln 2004
; eseoj (enretaj)
* ''[http://www.rosalŭ.de/fileadmin/rls_uploads/pdfs/109_10_Moneta.pdfhttp://www.rosalŭemburgstiftung.de/cms/fileadmin/rls_uploads/pdfs/109_10_Moneta.pdf Schweizer Erfahrungen oder das Unbehagen in der Sattheit]'', Online-Fassung eines in Heft 3 der ''aufklärung'' (Jahrgang 1952) erschienenen Textes
* [http://www.rosalŭ.de/cms/fileadmin/rls_uploads/pdfs/111_Moneta.pdf ''50 Jahre DGB - Rückblick und Ausblick''], ''UTOPIE kreativ'', H. 111 (Januar 2000), S. 34 - 44 (PDF-Datei; 73 kB)
* [http://vsp-vernetzt.de/soz/0124141.htm ''Die Falten von Margot Honecker'', Jakob Moneta antwortet Wolf Biermann], ''Sozialistische Zeitung'' Nr.24 vom 22. November 2001, Seite 14
* [http://www.juedische-allgemeine.de/article/view/id/8026 ''Genug für alle - Warum gerade in Krisenzeiten Reiche etwas abgeben und den Wohlstand der Gesellschaft mehren müssen''] Jüdische Allgemeine vom 1. Juli 2010, Seite 1
 
== Eksteraj ligiloj==
* {{PND|11712592X}}
* [http://www.trotskyana.net/Trotskyists/Bio-Bibliographies/bio-bibl_moneta.pdf Bio-bibliografiaj informoj pri Jakob Moneta ĉe: ''Trotskyana.net (angle)] (PDF-formate; 154 kB)
* [http://www.vsp-vernetzt.de/soz/992316.htm Artikel zum 85. Geburtstag Monetas aus der SoZ]
* [http://www.rosalŭemburgstiftung.de/cms/fileadmin/rls_uploads/pdfs/112_Juenke.pdf ''Über die Ethik der Solidarität. Eine Begegnungstagung zum 85. Geburtstag von Jakob Moneta] (PDF-Datei; 43 kB)
 
 
{{DEFAŬLTORDIGO:Moneta, Jakob}}
„La havaĵo de la tri plej riĉaj homoj kune estas same granda kiel la nacia brutto-produkto de la 48 plej malriĉaj landoj de la tero. Tio ne rajtas esti.“
 
{{vivtempo|1914||Moneta, Jakob}}
– Jakob Moneta
 
[[Kategorio:Germanaj politikistoj]]
Intervjuoj
[[Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj]]
[[Kategorio:Germanaj judoj]]
[[Kategorio:Rezisto kontraŭ la naziismo]]
[[Kategorio:Sindikatistoj]]
 
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1914]]
Ein Staat, in dem Juden und Araber zusammen leben... Luigi Wolf sprach mit Jakob Moneta über die Ursachen der Eskalation der Gewalt und über seine Erfahrungen in diesem Land.
[[Kategorio:viro]]
 
[[de:Jakob Moneta]]
Ohne die Arbeiter ist nichts zu erreichen, Jakob Moneta über Chancen, Schwierigkeiten und Strategien einer neuen Linkspartei : Hans-Gerd Öfinger im ND vom 16. Juli 2005