Jean de La Fontaine: Malsamoj inter versioj

1 130 bitokojn aldonis ,  antaŭ 8 jaroj
Nuligis version 3713808 de Airon90 (kontribuoj, diskutpaĝo)
e (r2.7.1) (robota aldono de: zh-min-nan:Jean de La Fontaine)
(Nuligis version 3713808 de Airon90 (kontribuoj, diskutpaĝo))
[[Dosiero:Jean de La Fontaine.jpg|eta250px|left|thumb|Jean de La Fontaine]]
''' Jean de LA FONTAINE''' ('''Lafonteno''' en PIV) (naskiĝis la [[8-a de julio|8-an de julio]], [[1621]], mortis la [[13-a de aprilo|13-an de aprilo]], [[1695]]) estis [[Francio|franca]] poeto.
<!-- nevidebla : <table align=right><tr><td>http://en.wikipedia.org/upload/d/d9/Lafont.gif</td></tr></table> -->
 
Naskiĝinte en [[Château-Thierry]], [[Ĉampanjo]], li studis teologion kaj juron en [[Reims]]. Ekde [[1658]] li vivis en [[Parizo]]. En la jaro [[1684]] li iĝis membro de la [[Académie française]]. Li estis protektita (en tiuj tempoj, kiam ne ekzistis aŭtortantiemojn, verkistoj bezonis ricevi pensionon de nobeluloj aŭ reĝoj) de la fama financisto kaj unua ministro pri financoj de la reĝo [[Ludoviko la 14-a (Francio)|Ludoviko la 14-a]] , [[Nicolas Fouquet]]. Kiam tiu estis arestita, juĝata kaj malliberigita por la tutan vivon, li estis unu el la raraj, kiuj fidelis al li.
 
El lia verkaro plej famas la [[fablo]]j. Tiuj fabloj (krom tre malmultaj ekceptoj) estas reverkado de malnovaj fabloj de [[Ezopo]] (antikva helenio) [[Fedro]] (romia latino), [[Abstemius]] (mezepoko) [[Panĉatantra|Pilpaj]] (Hindio) kaj aliaj. Sed preskaŭ ĉiam en pli trafa densa lerta formo. Li majstris en la arto versigi per versoj kies ĉiamŝanĝanta longeco esprimis efektojn de la rakonto aŭ dialogoj. Inter la multaj, kiuj ilustris ilin la plej fama restas la pentristo kaj grafikisto [[Gustave Doré]].<br />
 
La plej ofta moralo de ties fabloj estas, ke en vivo la plej potencaj ĉiam "pravas" eĉ senprave, ke nur singardo, ruzo, leĝo de l'plej forta, regas la mondon. Fakte oni ne miskomprenu : li ne estis cinika (male, li estis bona amiko kaj sentema, kaj amis la bestojn, sinteno rara liatempe) sed klarvida kaj amara. Malfeliĉe liaj moraloj plu pravas nuntempe tiom bone kiom liatempe!
 
La fabloj de La Fontaine iĝis rapide -kaj plu estas nun- baza instrumaterialo en la francaj lernejoj. Multaj francoj scias parkere almenaŭ unu inter ili. Lia eble plej konata poemo estas lia fablo ''"La [[sKorvo]] kaj La [[Vulpo]]" ([http://fr:.wikisource.org/wiki/Le_Corbeau_et_le_Renard ''Le Corbeau et le Renard|La Korvo kaj La Vulpo]]'']). Ĝi troviĝas sube en Esperanta traduko.<br/>
 
Jean de La Fontaine mortis en Parizo.<br/>
 
== La Korvo kaj la Vulpo ==
[[Dosiero:Chauveau - Fables de La Fontaine - 01-02.png|eta350px|right|thumb|La Korvo kaj la Vulpo]]
<poem><span style="color:green">
{{neglekto de aŭtororajto}}
:Fraŭlo Korvo, jen arbopinte,
:Tenis enbeke fromaĝon.
:Fraŭlo Vulpo, tiun spurinte,
:Voĉis allogan omaĝon.
:"He, saluton, sinjoro Korvul'.
:Vi bela! Vi rava! Vi ĝu' por l' okul'!
:Sincere, se via fanfaro
:Egalus al via plumaro,
:Vi estus fenikso de l' boska popol'."
:La Korvo ĝojegis ĉe tiu parol'.
:Li por najtingali
:La bekon malŝlosis, igante la predon elfali.
:La Vulpo ĝin kaptis kaj diris "Bona moŝto,
:Ke flatado je l' kosto
:De l' aŭdintoj bonvivas, lernu vi nu.
:Valoras fromaĝon do tiu instru'."
:La Korvo, konfuza kaj honta,
:Malfrue nun ĵuris pri klero estonta
</span><small>
{{Projektoj|commons=::::::Jean de La Fontaine}}
::::::Tradukis [[Pejno Simono]] </small>
 
</poem>
 
== Listo de verkoj ==
[[Dosiero:Frstamp-lievre-tortue-1978.jpg|right|120px]]
[[Dosiero:Frstamp-rat-ville-champs-1978.jpg|right|120px]]
* ''Adonis'' (1658)
* ''Elégie aŭ nymphes de Vaŭ'' (poezio, 1662)
 
== En [[Esperanto]] aperis ==
 
* ''Elektitaj fabloj de J. de la Fontaine'' / esperantigitaj de G. Vaillant. - Paris: Hachette, 1904. - 64 p. (2-a eld. 1906)
 
* ''Fabloj'' / Trad. de [[Lucien Jacques Thevenin]]. - Lyon: "Kompreni", [1948]. - 82 p.
 
* ''Fabloj'' / Trad. de Lucien Thèvenin. - 2. eld. - Paris: UFE, 1996. - 84 p.
 
* ''La korvo kaj vulpo'' ; ''La rano kaj la bovo''. - En: Nova antologio. - 2-a eld. - Warszawa : Pola Esperanto-Asocio, 1965. - p. 24-26
 
* ''Rano kaj bovo'' ; ''Korvo kaj vulpo'' ; ''Cikado kaj formiko''. - En: El parnaso de popoloj : poemaro. - Varsovio, 1913 (Represo: Saarbrücken : Iltis, 1983). - p. 40-43
 
== ViduEksteraj ankaŭligoj ==
* [[EZOPO]]
 
== Eksteraj ligiloj ==
{{Projektoj|commons=Jean de La Fontaine}}
{{el}} [http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/literaturo.tradukita.ef.html#jean_fontaine Fabloj en Esperanto]
{{el}}http://www.musee-jean-de-la-fontaine.fr
 
== Vidu ankaŭ jenon: ==
{{Vivtempo|1621|1695|La Fontaine, Jean de}}
* [[EZOPO]]
[[Kategorio:Francaj poetoj]]
<br clear=all>
{{Commons|Jean de La Fontaine}}
 
[[Kategorio:Francaj poetoj|La Fontaine, Jean de]]
{{Vivtempo|1621|[[Kategorio:Mortintoj en 1695|La Fontaine, Jean de}}]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1621|La Fontaine, Jean de]]
 
[[an:Jean de La Fontaine]]
Sennoma uzanto