Jean Baptiste Joseph Fourier: Malsamoj inter versioj

Funkciema novreferenco
(Funkciema novreferenco)
{{TemasPri|''Joseph Fourier''|[[Fourier]]}}
[[Dosiero:Fourier.jpg|eta|Joseph Fourier]]
 
'''Jean Baptiste Joseph Fourier''' (naskiĝis la [[21-an de majo]] [[1768]] en [[Auxerre]] - mortis la [[16-an de majo]] [[1830]] en [[Parizo]]) estis [[francio|franca]] [[matematikisto]] kaj [[fizikisto]] plej multe konata pro siaj esploroj pri [[varmotransiro]] kaj la malkompono de [[perioda funkcio|periodaj funkcioj]] en [[konverĝa serio]] de sinusoidaj funkcioj, nomata [[serio de Fourier]].
 
Li estas unu el la unuaj sciencistoj, kiuj pripensis pri la [[forceja efiko]] <ref>[http://www.academie-sciences.fr/membres/in_memoriam/Fourier/Fourier_pdf/Mem1827_p569_604.pdf ''Remarques générales sur les températures du globe terrestre et des espaces planétaires''|Ĝeneralaj rimarkoj pri temperaturoj de la terglobo kaj de la planedaj ĉirkaŭspacoj]*{{fr}},Cite [[1824]]</ref>book
| last = Fourier
| first = Joseph
| authorlink =
| coauthors =
| title = Mémoire sur la température du globe terrestre et des espaces planétaires (Memuaro pri la temperaturo de la terglobo kaj de la planedaj ĉirkaŭspacoj)
| publisher = [[Akademio de Sciencoj de Francio]]
| series =
| volume = 7
| edition =
| date = 1827
| location =
| pages = Volumeno 7, paĝoj 569-604
| language =
| url = http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k32227.image.r=memoires+de+l%27academie+des+sciences.f808.langEN
| doi =
| id =
| isbn =
| mr =
| zbl =
| jfm = }}
({{fr}}) </ref>
kvankam li trotaksis la varmon de [[astro]]j krom Suno.
 
Li partoprenas al la [[Franca revolucio de 1789]]. Dum la [[Franca revolucio de 1789#la teroro|Teroro]] li eskapas el la [[gilotino]] dank'al la falo de [[Robespiero]]. En [[1798]] li iras en la [[Militiro al Egiptio]]. Li iĝas diplomato kaj sekretario en la [[Egipta Instituto]]. Reveninte en Francujo en [[1801]], [[Napoléon Bonaparte]] nomumas lin prefekto de [[Isère]]. Li estas elpostenigita dum la [[franca Restaŭracio|Restaŭracio]].
 
En [[1817]] li estas elektita al la [[Franca Akademio pride Sciencoj de Francio]], de kiu li iĝas ĉiama sekretario por la sekcio pri matematika scienco je la morto de [[Jean-Baptiste Joseph Delambre]] en [[1822]]. En [[1826]] li estas elektita ano de la
[[Franca Akademio]].
 
Li estas entombigita en [[Tombejo Père-Lachaise]]. La [[liceo]] de [[Auxerre]] kaj la Universitato de [[Grenoblo]]-1 portas lian nomon. Li estas unu el la francaj famuloj, kies nomoj estas skribitaj sur la [[Eiffel-turo]].
 
== Esploroj ==
En [[Grenoblo]], li faris esperimentojn pri la [[varmotransiro]] kaj modeligas la [[temperaturo|temperaturan]] evoluon per [[trigonometrio|trigonometriaj]] serioj, kreante la fundamenton de la [[termodinamiko]]. Tiuj esploroj estis la ĝermoj de la teorioj pri la [[serio de Fourier|serioj de Fourier]] kaj la [[konverto de Fourier]].
 
La simpligo, kiun tiuj iloj alportas, estos kritikata de [[Pierre-Simon Laplace]] kaj [[Joseph-Louis de Lagrange]].
 
== Omaĝoj ==
* Li estas entombigita en [[Tombejo Père-Lachaise]].
* La [[liceo]] de [[Auxerre]] kaj la Universitato de [[Grenoblo]]-1 portas lian nomon ''Joseph Fourier''.
* Li estas unu el la francaj famuloj, kies nomoj estas skribitaj sur la [[Eiffel-turo]].
* La [[kratero]] ''Fourier'' estas [[Luno|luna]] kratero, lokata sur sud-okcidenta parto de la videbla flanko de la [[Luno]].
 
== Vidu ankaŭ ==
== Notoj kaj referencoj ==
{{referencoj}} <!-- Helpo : http://eo.wikipedia.org/wiki/Helpo:Referencoj kaj piednotoj -->
{{referencoj}}
 
{{ĝermo|franco|matematikisto}}
Sennoma uzanto