Franciŝak Aljaĥnoviĉ: Malsamoj inter versioj

sen resumo de redaktoj
[[Dosiero:Francišak_Alachnovič.jpg|tthumbthumb|Franciŝak Aljaĥnoviĉ|250px]]
'''Franciĉak aljaĥnoviĉ, Aljaĥnoviĉ-Alekna ''' ([[9-an de marto]] [[1883]], [[Vilno]] - [[3-an de marto]] [[1943]], [[Vilnuso]]) - estis belorusa dramisto, teatra aganto, publicisto.
[[Dosiero:Francišak_Alachnovič.jpg|tthumb|Franciŝak Aljaĥnoviĉ|250px]]
 
== Biografio ==
Naskiĝis en fasmilio de muzikistonmuzikistoj. De infanaĝo kreskis en artista medio: lia patro laboris kiel violonisto en teatro. Li ne estis edukita, sed kelkfoje provis ekstudi: en vilna gimnazio, en Vilna kemi-teknika lernejo, Krakova universitato. En la jaro 1904 ekstudis en Varsovia dramista lernejo, post fino de kiakio en la jaro 1907, vojaĝis kun aktora trupo.
 
En la jaro 1908 revenis en Vilno, kie komencis labori kiel raportisto, samtempe komencis eldoni pollingvan humuran ĵurnalon "Perkunas". Samtempe aliĝis al belorusa nacia movado. Pro preso kontraŭcarande kontraŭcara artikolonartikolo, ĵurnalo "Perkinas" estis fermita, kaj Aljaĥnoviĉ fifisvivis en [[Aŭstrujo]], kie li laboris Enen [[Krakovo]], Enen loka teatro. En la jaro 1913 pro proklmitaproklamita en [[Rusujo]] amnistionamnestio, revenis en patrolando, sed estis enprizonita pto tio, ke al li estis pardonita nur parto de kulponkulpo. dumDum sia enprizonado komencis verki teatraĵojteatraĵojn.
En junio 1918 ekloĝis en [[Minsko]], printempe 1919 revenis en Vilno, kie eldonadis ĵurnalon, provis malfermi teatron, Aŭtune 1919 revenis en Minsko, kie laboris kiel direktoro de teatro, kia subvenciis polan registaron. Dejulio de 1920 vivis en vilno. Pro libro "Belorusa teatro" (1924) estas konsiderata kiel unua belorusa esploristo de teatro. En novembro 1926 alveturis en Minsko por partopreni en Akademia konferencio, restis en [[Belorusia SSR]], laboris en teatro en [[Vicebsko]], kie en januaro 1927 estis arestita kaj enprizonita je 10 jaroj en gulago. En septembro de la jaro 1933 estis interŝanĵita kontraŭ malliberulon de pola prizono [[Taraŝkeviĉ]]. Post reveno en Vilno verkis pli faman sian verkon "En ungegojn de OGPU" pri sia enŝloso en gulago. Ĉi tia libro estis eldonita pollingve (1935, Siedem lat w szponach G. P. U." En la jaro 1937 en Varsovio estis eldonita ankoraŭ unu varianto de ĉi tia libro. La verko estis tradukita en itala lingvo ("La verita sulla Russia Bolscevica"), en portugala lingvo en [[Brazilio]] ("Sete annos nas garras soveticas"), ukrainia lingvo. Nur en la jaro 1937 la aŭtoro povis eldoni libron en belorusa lingvo. Dum en la jaro 1940 en Vilno eniris sovetunia armeo, Franciŝak Aljaĥnoviĉ vivis konspire. Dum germana okupado redaktis gazeton (1942-1944). En marto de la jaro estis pafmortita en sia loĝejo per sovetuniaj sabotistoj, senditaj trans frontlinio. Liaj verkoj denove estis presi kaj surscenigi en Belorusio nur en la jardeko 1990-a En la jaro 2006 estis eldonitaj elektitaj verkoj.
 
En junio 1918 ekloĝis en [[Minsko]], printempe 1919 revenis en Vilno, kie eldonadis ĵurnalon, provis malfermi teatron,. Aŭtune 1919 revenis en Minsko, kie laboris kiel direktoro de teatro, kiakiun subvenciis polanpola registaronregistaro. DejulioDe julio de 1920 vivis en vilnoVilno. Pro libro "Belorusa teatro" (1924) estas konsiderata kiel unua belorusa esploristo de teatro. En novembro 1926 alveturis en Minsko por partopreni en Akademia konferencio, restis en [[Belorusia SSR]], laboris en teatro en [[Vicebsko]], kie en januaro 1927 estis arestita kaj enprizonita je 10 jaroj en gulago. En septembro de la jaro 1933 estis interŝanĵitainterŝanĝita kontraŭ malliberulonmalliberulo de pola prizono [[Taraŝkeviĉ]]. Post reveno en Vilno verkis pli faman sian verkon "En ungegojn de OGPU" pri sia enŝloso en gulago. Ĉi tia libro estis eldonita pollingve (1935, "Siedem lat w szponach G. P. U." En la jaro 1937 en Varsovio estis eldonita ankoraŭ unu varianto de ĉi tia libro. La verko estis tradukita en itala lingvo ("La verita sulla Russia Bolscevica"), en portugala lingvo en [[Brazilio]] ("Sete annos nas garras soveticas"), ukrainia lingvo. Nur en la jaro 1937 la aŭtoro povis eldoni libron en belorusa lingvo. Dum en la jaro 1940 en Vilno eniris sovetunia armeo, Franciŝak Aljaĥnoviĉ vivis konspire. Dum germana okupado redaktis gazeton (1942-1944). En marto de la jaro estis pafmortita en sia loĝejo perde sovetuniaj sabotistoj, senditaj trans frontlinio. Liaj verkoj denove estis presipresitaj kaj surscenigisurscenigitaj en Belorusio nur en la jardeko 1990-a. En la jaro 2006 estis eldonitaj elektitaj verkoj.
 
[[kategorio:belorusaj verkistoj|Aljaĥnoviĉ, Franciŝak]] [[kategorio:belorusaj dramistoj|Aljaĥnoviĉ, Franciŝak]] [[kategorio:naskiĝintoj en 1883|Aljaĥnoviĉ, Franciŝak]] [[kategorio|mortintoj en 1943|Aljaĥnoviĉ, Franciŝak]]
211 485

redaktoj