Valo de Morto: Malsamoj inter versioj

4 321 bitokojn aldonis ,  antaŭ 9 jaroj
sen resumo de redaktoj
{{Geokesto | dezerto
[[Dosiero:Death Valley Dunes.jpg|thumb|500px|<center>[[duno]]j de la Valo de Morto]]
<!-- *** Kapo *** -->
| nomo = Valo de Morto
| alia_nomo = {{LingvoKunNomo|en|angl|''Death Valley''}}
| alia_nomo1 =
| alia_nomo2 =
| kategorio = dezerto
<!-- *** Dosiero *** -->
| dosiero = Death-valley-sand-dunes.jpg
| dosiero_priskribo = Sablodunoj en Morto de Valo
<!-- *** Nomo *** -->
| etimologio =
| oficiala_nomo = Death Valley
| kromnomo =
<!-- *** Lando ktp. *** -->
| lando = Usono
| lando_flago = 1
| ŝtato_tipo = Kontinento
| ŝtato = Norda Ameriko
| regiono_tipo = Ŝtato
| regiono = Kalifornio
| distrikto = Granda Baseno
| distrikto_tipo = Baseno
| distrikto_noto = teritorio
| komunumo = Mono Konteo
| komunumo_tipo = Konteo
| histregiono =
<!-- *** Familio *** -->
| parenco = Nacia Parko Valo de Morto
| urbo_tipo =
| urbo_faldo =
| urbo =
| urbo1 =
| urbo2 =
| urbo3 =
| memorindaĵo =
| memorindaĵo1 =
| memorindaĵo_tipo = Memorindaĵoj
| konstruaĵo_tipo =
| konstruaĵo =
| konstruaĵo1 =
| limo_faldo =
| limo = [[Sierra Nevada (Usono)|Sierra Nevada]]
| limo_noto = montaro
| limo1 = Mojave-dezerto
| limo1_noto = dezerto
| limo2 =
| limo2_noto =
| limo3 =
| limo3_noto =
| rivero = [[Amargoso (rivero)|Amargoso]]
| montaro_faldo =
| montaro_tipo = Montaroj
| montaro =
| montaro1 =
| montaro2 =
| montaro3 =
| montaro4 =
| planto =
| biomo = Dezerto
| geologio_faldo = 1
| geologio = Sablo
| geologio1 = Ŝtono
| geologio2 = Mineralo
| geologio3 = Salo
| periodo =
| periodo1 =
| orogenezo =
| orogenezo1 =
| animalo_faldo =
| animalo = Granda vojkurulo
| animalo1 =
| planto =
| planto1 =
<!-- *** Situo *** -->
| areo = 8000.0
| areo_rondumo = 1
| koordinatoj_ne_en_titolo = true
| situo = Valo de Morto
| leviĝo =
| lat_d = 36
| lat_m = 14
| lat_s = 49
| lat_NS = N
| long_d = 116
| long_m = 49
| long_s = 01
| long_EW = W
| plej_alta_leviĝo =
| plej_alta_situo =
| plej_alta_lat_d =
| plej_alta_lat_m =
| plej_alta_lat_s =
| plej_alta_lat_NS =N
| plej_alta_long_d =
| plej_alta_long_m =
| plej_alta_long_s =
| plej_alta_long_EW =E
| plej_malalta_leviĝo = [[-86|-86]]
| plej_malalta_situo =
| plej_malalta_lat_d =
| plej_malalta_lat_m =
| plej_malalta_lat_s =
| plej_malalta_lat_NS =N
| plej_malalta_long_d =
| plej_malalta_long_m =
| plej_malalta_long_s =
| plej_malalta_long_EW =E
<!-- *** Historio & gvidantaro *** -->
| establita = 1849
| establita_tipo = Nomita
| establita_noto = [[Kalifornia deliro pri oro]]
<!-- *** Kodoj *** -->
| horzono = [[Pacifika tempa zono|PTZ]] | utc_offset =-8
| horzono_DST = [[Pacifika tempa zono|PTZ]] | utc_offset_DST =-7
<!-- *** Dimensioj *** -->
| longo = 230
| longo_orientado = Nordo/Sudo
| larĝo = 8 - 25
| larĝo_orientado =
<!-- *** Liberaj kampoj *** -->
| libera = [[timbiŝoj]]
| libera_tipo = Loĝantoj
| libera1 = 56,7 °C
| libera1_noto = 3-a de julio 2001
| libera1_tipo = Temperaturo
| libera2 =
| libera2_tipo = Klimato
<!-- *** Mapoj *** -->
| mapo = Usa edcp relief location map.png
| mapo_fono =
| mapo_priskribo = Situo de urbo en Usono
| mapo_lokumilo = Usono
| mapo1 = USA Region West relief location map.jpg
| mapo1_fono =
| mapo1_priskribo = Situo enkadre de Okcidenta Usono
| mapo1_lokumilo = Okcidenta Usono
| mapo2 =
| mapo2_priskribo =
| mapo2_lokumilo =
<!-- *** TTT-paĝoj *** -->
| commons = Death Valley
| retpaĝo =
<!-- *** Notoj *** -->
| notoj =
}}
[[Dosiero:Quietdunes.jpg|thumb|250px|left|<center>[[duno]]j de Valo de Morto]]
[[Dosiero:Death Valley turistoj.jpg|thumb|left|250px|<center>Valo de Morto]]
[[Dosiero:Amargosa.jpg|250px|left|thumb|<center>Kelkfoje post vintraj plucoj, Valo de Morto ne aspektas kiel dezerto dum pluraj semajnoj.]]
[[Dosiero:USA_10789_Death_Valley_Luca_Galuzzi_2007.jpg|thumb|250px|left|<center>Valo de Morto]]
La '''Valo de Morto''' – [[angle]] ''Death Valley'' – estas [[dezerto]] en la ŝtato [[Kalifornio]] de [[Usono]]. Temas pri la plej malalta, plej seka kaj plej varmega [[valo]] de [[Usono]]<ref>[http://www.desertusa.com/dv/du_dvpmain.html retejo pri la Nacia Parko Valo de Morto (angle)]</ref>. La plej malalta punkto de la dezerto situas 85,5 metrojn sub la [[marnivelo]]. La dezerto havas la rekordon pri la plej alta fidinde mezurita temperaturo en [[Ameriko]], 56,7 °C, notita en la loko ''Furnace Creek'' dum [[1913]] – ĵus sub la tutmonda rekordo pri la plej alta fidinde mezurita temperaturo, 58 °C, kiu mezuriĝis en la loko ''El Aziza'' de [[Libio]] dum [[1922]]. La dezerto situas okcidente de la montaro [[Sierra Nevada (Usono)|Sierra Nevada]] en la [[Granda Baseno]] kaj la [[Mojave-dezerto]]. Ĝi konsistigas grandan parton de la [[Nacia Parko Valo de Morto]]. La teritorio situas norde-sude inter la montoĉenoj ''Amargosa'' oriente kaj ''Panamint'' okcidente. La montaroj ''Sylvania'' kaj ''Owlshead'' konsistigas la nordan respektive sudan limojn. La dezerto kovras areon de proksimume 7 800&nbsp;km².
 
[[Dosiero:Death Valley turistoj.jpg|thumb|<center>la Valo de Morto]]
===Klimato===
La temperaturoj en la valo kutime alternas inter ĝis 54 °C dum someraj tagoj ĝis sub 0 °C dum vintraj noktoj. La plej malalta temperaturo fidinde mezurita estis -9 °C en la loko ''Furnace Creek''. Frostaj temperaturoj, do sub 0° C, averaĝe mezuriĝas dum 11 ĝis 12 tagoj ĉiujare.
 
[[Dosiero:Amargosa.jpg|200px|left|thumb|<center>Kelkfoje post vintraj plucoj, la Valo de Morto ne aspektas kiel dezerto dum pluraj semajnoj.]]
Multaj el la mallarĝaj, serpentecaj ŝoseoj de la valo konstruiĝis dum la [[1930-aj jaroj]] kaj ne povas esti aŭte uzataj je granda rapideco. La plej malalta punkto de Usono specife estas ĉe la loko ''Badwater'' ene de la dezerto. La rivero ''Amargosa'' kaj la rojo ''Furnace'' fluas tra la valo, sed kutime malaperas en la sablo de la dezerta grundo. Nur dum escepte pluvaj periodoj la rivero Amargosa dumtempe fluas sur la surfaco kaj eĉ povas formi dumtempan lageton ĉe la loko ''Badwater'', kiel okazis dum la malseka vintro de la jaro [[2005]].
 
* la artikolon pri la [[Nacia Parko Valo de Morto]]
* [[Pluvombro]]
 
[[Dosiero:USA_10789_Death_Valley_Luca_Galuzzi_2007.jpg|thumb|225px|<center>la Valo de Morto]]
==Referencoj==
<references/>
{{el}} [http://www.anomalies-unlimited.com/OddPics/Playa.html artikolo pri "strangaj movantaj rokoj de la valo" (angle)]
{{el}} [http://www2.nature.nps.gov/geology/usgsnps/deva/weather.html vetero en la Valo de Morto (angle)]
 
{{Koordinatoj artikolo|36_14_N_116_46_W_type:landmark|36° 14' norde, 116° 46' okcidente}}
 
[[Kategorio:Dezertoj]]