Valizo: Malsamoj inter versioj

1 451 bitokojn aldonis ,  antaŭ 9 jaroj
sen resumo de redaktoj
[[Dosiero:Suitcase 750x500.jpg|right|thumb|Ordinara valizo]]
[[Dosiero:Suitcase1.jpg|eta|right|thumb|Rulebla valizo]]
 
'''Valizo''' estas malgrandavojaĝa pakumo, manporteblarigida, proksimume [[KofroParalelepipedo|kofroparalelepipeda]], kiu malfermiĝasmalfermiĝanta en du partojn, ŝlosebla, kun anso, mane portebla aŭ rule trenebla de unu homo. Ĝi povas esti [[ledo|leda]], [[plasto|plasta]], [[tolo|tolkovrita]], [[metalo|metala]] (t.n. ''militista''). Tre malpeza valizo estas nomata ''aviadila valizo''.
 
== Historio ==
([[PIV]])
 
La valizoj aperis meze de la 19ª jc. Antaŭe la ĉefaj vojaĝaj pakumoj
estas sakoj aŭ [[kofro]]j. En la jaroj 1850-aj la franco ''Louis Vuitton'' kreis
sintezon, kiu estis rigida preskaŭ kiel kofro (tenis sian formon, tiel
ke la enpakitaj vestoj ne taŭziĝis, la objektoj rompiĝemaj ne
difektiĝis), kaj aliflanke, estis malpeza kaj malmultekosta kiel
vojaĝa sako. Krome, la plata formo de orta paralelipipedo (kontraste
kun la ofte rondetaj kovriloj de la kofroj) ebligis kompaktan aranĝon
de la pakaĵaro.
 
Sekve de tio en la dua duono de la 19ª jc la valizoj iom post iom forpuŝis la malnovajn vojaĝajn kofrojn.
 
== La valizoj en Esperanto ==
 
EkzistasLa [[proverboFundamento de Esperanto]] pricelis precipe la tiutempajn realaĵojn, tial ĝi jam entenas la vorton ''valizo'', kaj ignoras la jam arkaikiĝintan ''kofron''. Ankaŭ en la [[Proverbaro Esperanta]] de [[L. L. Zamenhof]]<ref>[http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php Lernu]</ref> aperas la [[proverbo]]:
*: {{citaĵo|''Pli valoras propra ĉemizo, ol fremda plena valizo.''}}
 
== Vidu ankaŭ ==
* [[Sako]]
 
== ProverboReferenco ==
Ekzistas [[proverbo]] pri valizo en la [[Proverbaro Esperanta]] de [[L. L. Zamenhof]]<ref>[http://eo.lernu.net/biblioteko/proverboj/listo.php Lernu]</ref>:
* {{citaĵo|''Pli valoras propra ĉemizo, ol fremda plena valizo.''}}
 
== Referencoj ==
<references/>
 
[[Kategorio:Ujoj]]
 
[[ar:حقيبة]]
[[bg:Куфар]]
[[br:Malizenn]]
[[ca:Maleta]]
[[cs:Kufr]]
[[da:Kuffert]]
[[de:Koffer]]
[[en:Suitcase]]
[[es:Maleta]]
[[fa:چمدان]]
[[fi:Matkalaukku]]
[[fr:Valise]]
[[gn:Vuruháka]]
[[he:מזוודה]]
[[io:Valizo]]
[[it:Valigia]]
[[ja:スーツケース]]
[[ka:ჩემოდანი]]
[[lt:Lagaminas]]
[[nl:Koffer]]
[[no:Koffert]]
[[pl:Walizka]]
[[pt:Mala]]
[[ru:Чемодан]]
[[sl:Kovček]]
[[sv:Koffert]]
[[uk:Валіза]]
[[vi:Va li]]
Sennoma uzanto