Aŝoko: Malsamoj inter versioj

41 bitokojn forigis ,  antaŭ 8 jaroj
e
redaktetoj
e
e (redaktetoj)
[[Dosiero:Ashoka2Chakravatin.jpgJPG|dekstra|eta|250px|Moderna rekonstruo de portreto de Aŝoko]]
'''Aŝoko''' ([[sanskrito|sanskrite]], अशोक, en la [[palia lingvo]] Asóka), ([[-300|300 a. K.]] - [[-232|232 a. K.]]), estis verŝajne la plej signifa reganto en la [[historio de Barato|historio de Hindujo]] kaj la plej glora el ĉiuj [[budhismo|budhistaj]] regantoj, eĉ se la esploristoj daŭre disputas pri tio, en kia mezuro li estis budhisto.
 
Noteblas ankaŭ la gravo donita al prakrito, kaj ne al ''nobela'' kaj literara lingvo, la [[Sanskrito]], kio evidentigas la celon esti komprenata de la popolo.
 
Aŝoko pligrandiĝis la ĉefurbon Pāṭaliputra - la nuna [[Patnao]] - kaj konstruigis tie palacon en persa stilo. Li kunigis la konsilion de Pataliputra, la 3-an budhisman konsilion en [[-253|253 a.K.]] aŭ [[-243|243 a.K.]]).
 
Ĝis la brita koloniado, ĉirkaŭ 2.000 jarojn poste, neniam ekzistis tiel granda parto unuiĝinta sub ununura registaro en la hinda subkontinento.
== Dekretoj ==
Jen ekzemplo de du dekretoj de Aŝoko:
{{citaĵo|Antaŭe en la kuirejoj de la reĝo Pijadasi (alia nomo de Aŝoko), la amato de la dioj, centoj da miloj da bestoj estis ĉiutage mortigitaj por la viando. Ekde nun nur tri bestoj estos mortigitaj, du [[pavo]]j kaj unu [[cervo]], kaj la cervo ne regulo. En estonteco eĉ tiuj tri bestoj ne plu estos mortigitaj.|Traduko laŭ la [[franca]] vikipedio: ''Autrefois dans les cuisines du roi Piyadassi (''autre nom d'Ashoka''), le Bien-aimé des Dieux, des centaines de milliers d'animaux étaient tués quotidiennement pour leur viande. Dorénavant, [?], seulement trois animaux seront tués, deŭdeux paons et un cerf et le cerf pas de façon régulière. Même ces trois animaux ne le seront plus dans l'avenir.''}}
 
{{citaĵo|Ĉie en la imperio de la amato de la dioj, la reĝo Pijadasi, kaj eĉ en la reĝlandoj ĉe ĝiaj limoj, kiel tiuj de ''Chola'', ''Pandja'', ''Satjaputra'', ''Keralaputra'' kaj ankaŭ en tiu de [[Srilanko]] kaj tiu de la greka reĝo nomata Antioĥo kaj en tiuj de la reĝoj najbaraj de Antioĥo, ĉie la du helpoj de la amato de la dioj, la reĝo Pijadasi estas liverataj. Ili konsistas el medicina kuracado por homoj kaj atento por la bestoj. La [[Kuracplanto|kuracplantoj]], tiel gravaj al la homoj kaj la bestoj estas alportataj kaj plantataj ĉien, kie ili ne kreskas nature; sammaniere radikoj kaj fruktoj estas aportataj kaj plantataj ĉien, kie ili ne kreskas nature. Putoj estas elfosataj laŭ la vojoj kaj arboj plantataj por la bieno de la homoj kaj la bestoj.|Traduko laŭ la [[franca]] vikipedio: ''Partout dans l'empire du Bien-aimé des DieŭDieux, le roi Piyadassi et même dans les royaumes à ses frontières, comme ceŭceux des Chola, Pândya, Satyapoutra, Kéralapoutra aussi bien que dans celui de [[Ceylan]] et du roi grec nommé Antiochos et dans ceŭceux des rois qui sont voisins d'Antiochos, partout les deŭdeux assistances du Bien-aimé des DieŭDieux, le roi Piyadassi, sont fournis. Celles-ci consistent en soins médicaux pour les hommes et en attention pour les animaux. Les herbes médicinales si utiles pour l'homme ou pour la bête, sont apportées et plantées partout où elles ne poussent pas naturellement ; de la même façon, racines et fruits sont apportés et plantés partout où ils ne poussent pas naturellement. Des puits sont creusés le long de routes et des arbres plantés pour le bien des hommes et des bêtes.''}}
 
== Referencoj ==
* Romila Thapar, ''The Penguin history of early India: from the origins to AD 1300'', 2003, eld. Penguin Books, Londono, ISBN 978-0-14-028826-1
* Romila Thapar, ''Aśoka and the decline of the Mauryas: with a new afterword, bibliography, and index'', 1997, eld. Oxford University Press, Delhi, ISBN 978-0-19-564445-6
 
 
== Eksteraj ligiloj ==
* {{Commonscatprojektoj|commonscat=Ashoka|{{PAGENAME}}}}
* [[Terra X]]: [http://www.zdf.de/ZDFmediathek/content/802252?inPopup=true Aŝoko - La hinda militisto de Budho]; dokumentario de la germana televido ZDF
* [http://www.cs.colostate.edu/~malaiya/ashoka.html La ediktoj de la reĝo Aŝoko]
* [http://www.thaipage.ch/autor/stevens/buddhismus/koenig_asoka.php Pri la reĝo Aŝoko]
* [http://www.spiegel.de/wissenschaft/mensch/0,1518,483499,00.html Artikolo de la gazeto "Spiegel" pri Aŝoko]
 
 
{{havenda artikolo|Aŝoko}}