Enuma Eliŝ: Malsamoj inter versioj

83 bitokojn aldonis ,  antaŭ 9 jaroj
e
sen resumo de redaktoj
e (r2.7.1) (robota aldono de: be:Энума Эліш)
e
''''''Enûma Eliš''''' (“Kiam en alto” el la nomo de la unuaj uverturaj du vortoj de la poemo) estas mezopotamia [[poemo]] pritraktanta la [[mito]]n de la kreo kaj la entreprenojn de la dio [[Marduk]]. La poemo estis recitita dum ''[[akītu]]'', [[Novjaro|novjara]] festo en [[Babilono]]. La verko eble datiĝas, en la babilona formo, je la [[jarcento|13-a aŭ 12-a jarcentoj a.K.]] epoke de la unua dinastio de Babilono.
 
La poemo troviĝas diversversie; kelkaj versioj, dateblaj je la [[7-a jarcento]] estis elfositaj en [[Assur]] kaj en [[Ninivo]], urboj de [[Asirio]]. La originojn de la verko fakuloj atribuas eble al la [[Sumero|sumeroj]]; en la origina versio la dio kreanta (plibone, aranĝanta) plejprobable estis la sumera mitologia [[An (dio)|An]] aŭ [[Enlil (dio)|Enlil]].
 
La poemoj trovitaj estas skribitaj, kiel la Eposo pri [[Gilgameŝ]], kojnoforme.
 
[[Dosiero:Marduk_and_pet.jpg|thumb|200px|Marduk kaj la drago drago Mušḫuššu]]
 
== Intrigo de la poemo ==
[[Apsû]] kaj [[Tiāmat]], diaj personigoj de la akvo sensala kaj de la akvo sala, sin miksis originante novajn diojn, kiuj siavice generis aliajn diojn. Tiuj lastaj ĝenis la dormon de Apsû kiu decidis ilin mortigi, spite de la kontraŭa sugesto de Tiāmat; sed ĝi estis mortigita far unu el ili, nome [[Ea (mitologio)|Ea]]/Enki. Tiāmat, kolera pro la sorto de sia edzo, ekmilitis kontraŭ la aliaj dioj alianciĝante kun la monstro [[Kingu]] kaj kun aliaj diaĵoj; nur [[Marduk]], filo de Ea/Enki, aŭdacis ŝin altronti, kompense petante ĉe al alaj dioj ke mem estu la reĝo de ĉiuj dioj; kaj li ŝin mortigis per sago. Poste li hakis ŝian korpon, unu ŝia parto originis la ĉielon, la alia la teron. Per la sango de Kingu li aranĝis la homojn por ke ili servu al la dioj.
 
== Poemo ==
Jen la poemo. La dua kolumno estas la traduko de la poemo Esperanten.
 
{|style="margin: 10px 30px 10px 30px; border-spacing: 0;"
|-
|style="vertical-align: top;"|Tiam, meze de ili, kaptis formon la dioj.
|}
 
''''''Enûma Eliš''''' (“Kiam en alto” el la nomo de la unuaj uverturaj du vortoj de la poemo) estas mezopotamia [[poemo]] pritraktanta la [[mito]]n de la kreo kaj la entreprenojn de la dio [[Marduk]]. La poemo estis recitita dum ''[[akītu]]'', [[Novjaro|novjara]] festo en [[Babilono]]. La verko eble datiĝas, en la babilona formo, je la [[jarcento|13-a aŭ 12-a jarcentoj a.K.]] epoke de la unua dinastio de Babilono.
 
La poemo troviĝas diversversie; kelkaj versioj, dateblaj je la [[7-a jarcento]] estis elfositaj en [[Assur]] kaj en [[Ninivo]], urboj de [[Asirio]]. La originojn de la verko fakuloj atribuas eble al la [[Sumero|sumeroj]]; en la origina versio la dio kreanta (plibone, aranĝanta) plejprobable estis la sumera mitologia [[An (dio)|An]] aŭ [[Enlil (dio)|Enlil]].
 
La poemoj trovitaj estas skribitaj, kiel la Eposo pri [[Gilgameŝ]], kojnoforme.
 
[[Dosiero:Marduk_and_pet.jpg|thumb|200px|Marduk kaj la drago drago Mušḫuššu]]
 
== Intrigo de la poemo ==
[[Apsû]] kaj [[Tiāmat]], diaj personigoj de la akvo sensala kaj de la akvo sala, sin miksis originante novajn diojn, kiuj siavice generis aliajn diojn. Tiuj lastaj ĝenis la dormon de Apsû kiu decidis ilin mortigi, spite de la kontraŭa sugesto de Tiāmat; sed ĝi estis mortigita far unu el ili, nome [[Ea (mitologio)|Ea]]/Enki. Tiāmat, kolera pro la sorto de sia edzo, ekmilitis kontraŭ la aliaj dioj alianciĝante kun la monstro [[Kingu]] kaj kun aliaj diaĵoj; nur [[Marduk]], filo de Ea/Enki, aŭdacis ŝin altronti, kompense petante ĉe al alaj dioj ke mem estu la reĝo de ĉiuj dioj; kaj li ŝin mortigis per sago. Poste li hakis ŝian korpon, unu ŝia parto originis la ĉielon, la alia la teron. Per la sango de Kingu li aranĝis la homojn por ke ili servu al la dioj.
 
== Enûma Eliš kaj Biblio ==
9 355

redaktoj