Ukraina lingvo: Malsamoj inter versioj

1 596 bitokojn aldonis ,  antaŭ 8 jaroj
e
ukrainian text to {{lang|uk|+}} template
e (r2.7.2) (robota aldono de: tk:Ukrain dili)
e (ukrainian text to {{lang|uk|+}} template)
{{Informkesto lingvo
|Lingvo=Ukraina lingvo
|Propra_nomo={{lang|uk|українська мова}}
|Landoj= [[Ukrainio]], [[Pollando]], [[Slovakio]], [[Moldavio]]
|Denaske=
|Fremdlingve=
!'''IFA-simbolo'''
|-
|{{lang|uk|А а}}
|a
|{{lang|uk|І і}}
|i
|{{lang|uk|Т т}}
|t
|-
|{{lang|uk|Б б}}
|b
|{{lang|uk|Ї ї}}
|ji
|{{lang|uk|У у}}
|u
|-
|{{lang|uk|В в}}
|v/w
|{{lang|uk|Й й}}
|j
|{{lang|uk|Ф ф}}
|f
|-
|{{lang|uk|Г г}}
|{{lang|uk|К к}}
|k
|{{lang|uk|Х х}}
|x
|-
|{{lang|uk|Ґ ґ}}
|g
|{{lang|uk|Л л}}
|l
|{{lang|uk|Ц ц}}
|-
|{{lang|uk|Д д}}
|d
|{{lang|uk|М м}}
|m
|{{lang|uk|Ч ч}}
|-
|{{lang|uk|Е е}}
|e
|{{lang|uk|Н н}}
|n
|{{lang|uk|Ш ш}}
|-
|{{lang|uk|Є є}}
|je
|{{lang|uk|О о}}
|o
|{{lang|uk|Щ щ}}
|ʃʧ
|-
|{{lang|uk|Ж ж}}
|{{lang|uk|П п}}
|p
|{{lang|uk|Ь ь}}
|-
|{{lang|uk|З з}}
|z
|{{lang|uk|Р р}}
|r
|{{lang|uk|Ю ю}}
|ju
|-
|{{lang|uk|И и}}
|{{lang|uk|С с}}
|s
|{{lang|uk|Я я}}
|ja
|}
 
Personaj pronomoj:<br />
{{lang|uk|я}} - mi;<br />
{{lang|uk|ти}} - vi (singularo, familiara);<br />
{{lang|uk|він}} - li;<br />
{{lang|uk|вона}} - ŝi;<br />
{{lang|uk|воно}} - ĝi;<br />
{{lang|uk|ми}} - ni;<br />
{{lang|uk|ви}} - vi (pluralo aŭ ne familiara);<br />
вони - ili.
 
 
'''Kardinalaj numeraloj de la ukraina:''' <br />
0: {{lang|uk|нуль}} <br />
1: {{lang|uk|один}} (virgenro), {{lang|uk|одна}} (ingenro), {{lang|uk|одне}} (neŭtra genro) <br />
2: {{lang|uk|два}} (virgenro, neŭtra genro), {{lang|uk|дві}} (ingenro) <br />
3: {{lang|uk|три}} <br />
4: {{lang|uk|чотири}} <br />
5: {{lang|uk|п'ять}} <br />
6: {{lang|uk|шість}} <br />
7: {{lang|uk|сім}} <br />
8: {{lang|uk|вісім}} <br />
9: {{lang|uk|дев'ять}} <br />
10: {{lang|uk|десять}} <br />
11: {{lang|uk|одинадцять}} <br />
12: {{lang|uk|дванадцять}} <br />
13: {{lang|uk|тринадцять}} <br />
14: {{lang|uk|чотирнадцять}} <br />
15: {{lang|uk|п'ятнадцять}} <br />
16: {{lang|uk|шістнадцять}} <br />
17: {{lang|uk|сімнадцять}} <br />
18: {{lang|uk|вісімнадцять}} <br />
19: {{lang|uk|дев'ятнадцять}} <br />
20: {{lang|uk|двадцять}} <br />
21: {{lang|uk|двадцять один}} (virgenro), {{lang|uk|двадцять одна (ingenro), {{lang|uk|двадцять одне}} (neŭtra genro) <br />
22: {{lang|uk|двадцять два}} (virgenro, neŭtra genro), {{lang|uk|двадцять дві}} (ingenro) <br />
30: {{lang|uk|тридцять}} <br />
37: {{lang|uk|тридцять сім}} <br />
40: {{lang|uk|сорок}} <br />
50: {{lang|uk|п'ятдесят}} <br />
60: {{lang|uk|шістдесят}} <br />
70: {{lang|uk|сімдесят}} <br />
80: {{lang|uk|вісімдесят}} <br />
90: {{lang|uk|дев'яносто}} <br />
100: {{lang|uk|сто}} <br />
102: {{lang|uk|сто два}} (virgenro, neŭtra genro), {{lang|uk|сто дві}} (ingenro) <br />
137: {{lang|uk|сто тридцять сім}} <br />
200: {{lang|uk|двісті}} <br />
215: {{lang|uk|двісті п'ятнадцять}} <br />
300: {{lang|uk|триста}} <br />
400: {{lang|uk|чотириста}} <br />
500: {{lang|uk|п'ятсот}} <br />
600: {{lang|uk|шістсот}} <br />
700: {{lang|uk|сімсот}} <br />
800: {{lang|uk|вісімсот}} <br />
900: {{lang|uk|дев'ятсот}} <br />
1000: {{lang|uk|тисяча}} <br />
1989: {{lang|uk|тисяча дев'ятсот вісімдесят дев'ять}} <br />
2000: {{lang|uk|дві тисячі}} <br />
2012: {{lang|uk|дві тисячі дванадцять}} <br />
3000: {{lang|uk|три тисячі}} <br />
4000: {{lang|uk|чотири тисячі}} <br />
5000: {{lang|uk|п'ять тисяч}} <br />
6000: {{lang|uk|шість тисяч}} <br />
10 000: {{lang|uk|десять тисяч}} <br />
16 000: {{lang|uk|шістнадцять тисяч}} <br />
21 000: {{lang|uk|двадцять одна тисяча}} <br />
23 256: {{lang|uk|двадцять три тисячі двісті п'ятдесят шість}} <br />
101 003: {{lang|uk|сто одна тисяча три}} <br />
1 000 000: {{lang|uk|мільйон}} <br />
215 003 017: {{lang|uk|двісті п'ятнадцять мільйонів три тисячі сімнадцять}} <br />
1 000 000 000: {{lang|uk|мільярд}}
 
Kardinalaj numeraloj estas deklinacieblaj (6 kazoj). Iuj kardinalaj numeraloj aliformiĝas ankaŭ je genroj.
 
'''Ordnumeraloj''' gramatike similas adjektivojn. Plimulto de ordnumeraloj havas radikojn de respondaj kardinalaj numeraloj (en iuj kazoj kun iuj modifoj); ekzemple, "{{lang|uk|п'ять}}" ("kvin") - "{{lang|uk|п'ятий}}" ("kvina"), "{{lang|uk|сім}}" ("sep") - "{{lang|uk|сьомий}}" ("sepa"), "{{lang|uk|двадцять}}" ("dudek") - "{{lang|uk|двадцятий}}" ("dudeka"). Sed "{{lang|uk|один}}" ("unu") - "{{lang|uk|перший}}" ("unua"), "{{lang|uk|два}}" ("du") - "{{lang|uk|другий}}" ("dua"). Se kardinala numeralo konsistas el kelkaj vortoj, en la responda ordnumeralo nur la lasta vorto diferencas de la kardinala numeralo: "{{lang|uk|п'ятсот двадцять три}}" (523) - "{{lang|uk|п'ятсот двадцять третій}}".
 
==== Verboj ====
La ukraina lingvo havas tri verbotempojn ([[tenso]]jn): [[prezenco]]n, [[preterito]]n kaj [[futuro]]n.
 
Ĉiu verbo en la ukraina estas aŭ perfekta aŭ neperfekta. Por esprimi la ideon, ke farado estas finita, oni devas uzi perfektan verbon. Neperfekta kaj perfekta verboj estas ne formoj de unu vorto, sed diversaj vortoj. Krom tio, al unu neperfekta verbo povas respondi pluraj perfektaj verboj. Ekzemple, la verbo "писати" (''skribi'') estas neperfekta verbo. Por esprimi ĝian perfektan formon ekzistas multaj neparencaj verboj, ĉiuj esprimante malsametan aspekton de ''skribi'' : "{{lang|uk|написати}}", "{{lang|uk|записати}}", "{{lang|uk|переписати}}", "{{lang|uk|приписати}}", "{{lang|uk|дописати}}", "{{lang|uk|списати}}", ktp. Sed, parolante pli precize, nur la vorto "{{lang|uk|написати}}" estas preciza konvena al "{{lang|uk|писати}}". Aspektoj de aliaj de ĉi tiuj perfektaj verboj kapablas esti esprimitaj per pli specifaj neperfektaj verboj: "{{lang|uk|записувати}}", "{{lang|uk|переписувати}}", "{{lang|uk|приписувати}}", "{{lang|uk|дописувати}}", "{{lang|uk|списувати}}", ktp.
 
Perfektaj verboj ne havas prezencon.