Ĉeĥoslovakio: Malsamoj inter versioj

41 bitokojn aldonis ,  antaŭ 8 jaroj
e
r2.7.3) (Roboto: Ŝanĝanta tl:Czechoslovakia al tl:Tsekoslobakya; cosmetic changes
e (robota aldono de: jv:Cekoslowakia)
e (r2.7.3) (Roboto: Ŝanĝanta tl:Czechoslovakia al tl:Tsekoslobakya; cosmetic changes)
{| cellSpacing="0" cellPadding="1" align="right" border="0" width="225" style="background: #efefef"
|-
| align=center colSpan=2 | <big>'''ĈEĤOSLOVAKIO'''</big><br /><small>[[Ĉeĥoslovaka Respubliko|ĈSR]] – [[Ĉeĥoslovaka Socialisma Respubliko|ĈSSR]] – [[Ĉeĥa kaj Slovaka Federacia Respubliko|ĈSFR]]</small>
|-
| align="center" colSpan="2" |
| align="center" colSpan=2 | '''Ĉeĥoslovakaj flagoj'''
|-
| align="center" | [[Dosiero:Flag of the Czech Republic.svg|75px]]<br /><small>(ekde la jaro 1920)</small>
| align="center" | [[Dosiero:Flag of Bohemia.svg|75px]]<small><br />(ĝis la jaro 1920)</small>
|-
| align="center" colSpan=2 | '''Emblemoj [[1920]] – [[1939]]'''
|-
| align="center" colSpan=2 | [[Dosiero:Czechoslovakia COA large.svg|175px]]<br /><small>granda emblemo</small>
|-
| align="center" | [[Dosiero:Czechoslovakia COA medium.svg|60px]]<small><br />meza emblemo</small>
| align="center" | [[Dosiero:Czechoslovakia COA small 2.svg|60px]]<small><br />malgranda emblemo</small>
|-
|}
| [[Dosiero:LocationCzechoslovakia.png|center]]
|-
| [[Dosiero:Cehoslovakio_1918.jpg|225px]]<br />Estiĝo de Ĉeĥoslovakio post la [[unua mondmilito]]<br /><small><small> limoj de nove estiĝintaj ŝtatoj (ruĝe) kaj tiam ĵus pereinta [[Aŭstrio-Hungario]] (grize, se ili diferenciĝas de la novaj)</small></small>
|-
| align="center" | [[Dosiero:Cehoslovakio_1935.jpg|225px]]<br />Ĉeĥoslovakio en la jaroj [[1918]] – [[1938]]
|-
| align="center" | [[Dosiero:Cehoslovakio_1938-39.JPG|225px]]<br />Ĉeĥo-Slovakio en la jaroj [[1938]] – [[1939]]<br /><small><small>ekspansiemaj [[Germanio]] (blue), [[Hungario]] (grize) kaj [[Rumanio]] (blanke), por refoja divido de [[Pollando]] (verde, kun ĵus akirita regiono de [[Český Těšín|Těšín]]) prepariĝas Germanio kaj [[Sovetunio]] (ruĝe)</small></small>
|-
| align="center" | [[Dosiero:Protektorato_Bohemio_kaj_Moravio_-_Sudetoj.jpg|225px]]<br />[[Sudetio]] a [[Protektorato Bohemio kaj Moravio|Protektorato]] en la jaroj [[1938]]/[[1939|39]] – [[1945]]
|-
| align="center" | [[Dosiero:ČSSR 198x.svg|225px]]<br />Ĉeĥoslovakio en la jaroj [[1969]] - [[1989]].
|-
|}
'''Ĉeĥoslovakio''', ankaŭ '''Ĉeĥo-Slovakio''', pli formale [[Ĉeĥoslovaka Respubliko]] (ĈSR), [[Ĉeĥoslovaka Socialisma Respubliko]] (ĈSSR), [[Ĉeĥa kaj Slovaka Federacia Respubliko]] (ĈSFR). Ŝtato en meza [[Eŭropo]], kiu ekzistis ekde la [[28-a de oktobro]] de [[1918]] ĝis la [[31-a de decembro]] de [[1992]]. Ĝi estiĝis post la [[unua mondmilito]] kiel sekvanta ŝtato de disfalinta [[Aŭstrio-Hungario]]. Ĝi ensumigis teritoriojn de [[Bohemio]], [[Moravio]], [[Ĉeĥa Silezio]] (suda parto de [[Silezio]]), [[Slovakio]] kaj [[Subkarpatio]].
 
== Tri kvaronoj de jarcento, [[1918]] – [[1992]] ==
 
=== Inter du mondmilitoj, [[1918]] – [[1938]] ===
{{ĉefartikolo|Unua respubliko de Ĉeĥoslovakio}}
Post la estiĝo de Ĉeĥoslovakio klopodo de fondintoj de Ĉeĥoslovakio – reprezentitaj ekz. de [[Tomáš Garrigue Masaryk]], [[Edvard Beneš]] kaj pluaj – estis krei unuecan, [[centralismo|centralisman]] „nacian“ ŝtaton, fondita laŭ ideo de ĉeĥoslovakismo, modelo fariĝis [[Francio]]. Kaj nome en la teritorio, kie oni parolis per pli ol duono de dekduo da lingvoj – [[ĉeĥa lingvo|ĉeĥe]], [[germana lingvo|germane]], [[slovaka lingvo|slovake]], [[hungara lingvo|hungare]], [[pola lingvo|pollingve]], [[rutena lingvo|rutene]] kaj per pluaj idiomoj de la [[ukraina lingvo]]. Inter pluajn lingvojn apartenis la [[jida lingvo]] (jidiŝ), [[romaa lingvo]], [[rumana lingvo]] kaj ties idiomoj.
Ĉeĥoslovakajn rilatojn grave trafis tutmonda ekonomia krizo de la unua duono de la tridekaj jaroj, en la jaro [[1933]] en Ĉeĥoslovakio estis preskaŭ 1 000 000 senlaboruloj.
 
=== La [[dua mondmilito]] ===
{{ĉefartikolo|Dua respubliko de Ĉeĥoslovakio}}
Retiriĝo de la ĉeĥa politiko antaŭ [[munkena interkonsento]], diktato subskribita la [[29-a de septembro|29-an de septembro]] de [[1938]] en [[Munkeno]] signifis finon de la antaŭmilita Ĉeĥoslovakio – de la '''unua respubliko'''.
En la jaro [[1940]] estis en [[Londono]] de [[Edvard Beneš]] starigita Provizora ŝtata establo de Ĉeĥoslovakio, estiĝis do [[ĉeĥoslovaka ekzila registaro]].
 
=== Tri jaroj post la [[dua mondmilito]] ===
 
Post finigo de la milito en [[majo]] de [[1945]] Ĉeĥoslovakio estis renovigita, sed sen la teritorio de [[Karpata Rutenio]], kiu estis aligita al soveta [[Ukrainio]] enkadre de ekspansiemo de [[Sovetunio]] direkte al okcidento.
Oni supozas, ke [[Jan Masaryk]], filo de [[Tomáš Garrigue Masaryk]], la ekzila kaj postmilita ministro de eksterlando esprimis mallonge post februara puĉo en [[marto]] de [[1948]] malkonsenton kun tiu ĉi politiko kaj fine li pagis per sia vivo tiun ĉi malkonsenton (sed ekzistas ankaŭ versio pri lia memmortigo).
 
=== Ekde „[[Februaro]]“ ĝis „[[Novembro]]“, [[1948]] – [[1989]] ===
 
La komunisma puĉo, kulminita la [[25-a de februaro|25-an de februaro]] de [[1948]], kondukis al transpreno de la tuta potenco de KPĈ kaj al unu el [[totalismo|totalismaj]] [[reĝimo|reĝimoj]]j de la eksa interesema sfero de [[Sovetunio]]. Tiu ĉi tago estis de la reĝimo solenigata ĝis la jaro [[1989]] kiel Venka Februaro, kiu estis sekve unu el ŝtataj solentagoj.
 
Post la jaro [[1948]] foriris la dua ondo de elmigrado. La reĝimo firmigis sian potencon per elkonstruitaj procesoj, ekzekutoj, malliberigado kaj regado de timo. La dua ondo de „naciigo“ kaj „kolektivigo“ transgvidis pluajn posedaĵojn en la manojn de estiĝanta „nova klaso“.
Kiam la rilatoj interne de Sovetunio liberiĝis kaj perestrojko realiĝis en la dua duono de la okdekaj jaroj, en [[novembro]] de [[1989]] ankaŭ la [[socialismo|socialisma]] Ĉeĥoslovakio malfermis sin al la ĉirkaŭa mondo ekirante al vojo al demokratio kaj al merkata ekonomio.
 
=== [[1989]] – [[1992]] ===
 
Kiel sekvo de daŭrantaj naciecaj disputoj Ĉeĥoslovakio pereis al la [[1-a de januaro]] de [[1993]], kiam en ties teritorio estiĝis du memstaraj ŝtatoj, [[Ĉeĥio|Ĉeĥa Respubliko]] kaj [[Slovakio|Slovaka Respubliko]].
 
== Ekde la estiĝo ĝis la pereo ==
 
{{CZ-templinio}}
 
== Vidu ankaŭ ==
{{portalo Ĉeĥio}}
*[[Aŭstrio-Hungario]]
*[[Slovaka ŝtato]]
 
== Partoj de Ĉeĥoslovakio ==
 
*[[Bohemio]]
*[[Subkarpatio]]
 
== Najbaroj ==
 
*[[Aŭstrio]]
*[[Ukrainio]]
 
== Esperanto en Ĉeĥoslovakio ==
{{Ĉefartikolo|Esperanto en Ĉeĥoslovakio}}
[[Dosiero:30 jaroj.jpg|eta|220px|Kovrilpaĝo de Tridek jaroj, ĈEA, 1976]]
== En [[Esperanto]] aperis ==
* Tridek jaroj - Ĉeĥoslovakio
 
[[ta:செக்கோசிலோவாக்கியா]]
[[th:ประเทศเชโกสโลวาเกีย]]
[[tl:CzechoslovakiaTsekoslobakya]]
[[tr:Çekoslovakya]]
[[uk:Чехословаччина]]
148 951

redaktoj