Bolŝeviko: Malsamoj inter versioj

206 bitokojn forigis ,  antaŭ 8 jaroj
sen resumo de redaktoj
e (r2.7.2) (robota aldono de: war:Bolshevik)
'''Bolŝeviko''' (aŭ '''bolŝevisto''') estas iama nomo por partianoj de la [[KPdSU]] (Komunista partio de Sovetunio). La nocio estiĝis en [[1903]] dum la dua partikongreso de la Socialdemokrata Laborista Partio de Rusujo ([[SDLPR]]) en [[Londono]]. La sekvantoj de [[Lenin]] formis en tiu partikongreso plimulton en la partio (ruse ''bolŝinstvo''), kaj pro tio oni nomis ilin bolŝevikoj. La malplimulto nomiĝas [[menŝeviko]]j (ruse ''menŝinstvo'').
 
== Nocio ==
La nocio estiĝis en [[1903]] dum la dua [[partikongreso|partikongresa]] de la Socialdemokrata Laborista Partio de Rusio ([[SDLPR]]) en [[Londono]]. La sekvantoj de [[Lenin]] formis en tiu partikongreso plimulton en la partio (ruse ''bolŝinstvo''), kaj pro tio oni nomis ilin bolŝevikoj. La malplimulto nomiĝas (ruse ''menŝinstvo'') [[menŝeviko]]j.
En [[1918]] (6-a/8-a de marto) la ''Socialdemokrata Laborista Partio de RusioRusujo'' ([[SDLPR]]) alinomiĝis al "''Komunista Partio de Rusio"Rusujo'' kaj ekde decembro de [[1925]] ''Komunista partio de Sovetunio'' kun aldono de la vorto (bolŝevika)“bolŝevika”. En 1952 la nocio ''bolŝeviko'' iĝis ne plu uzata en oficialaj paroloj en la [[Sovetunio]].
 
== Bolŝevikoj kaj Menŝevikoj ==
La bolŝevikoj estis pli radikalaj ol la aliaj partoj de la partio. Ili klopodis por baldaŭa falego de la [[caro]]j kaj enkonduko de [[komunismo]]. La menŝevikoj havis la saman celon, sed ili volis enkonduki nur sufiĉajn reformojn, pro tio la bolŝevikoj nomis ilin pli poste oportunistoj. La diferenco inter la du frakcioj kreskis ĝis [[1912]] daŭre, pro kio dum la 6-a ''Tutrusia Partia Konferenco'' en [[Prago]] la bolŝevikoj ekskludis la menŝevikojn.
 
== Kresko de potenco ==
La diferenco inter la du frakcioj kreskis ĝis [[1912]] daŭre, pro kio dum la 6-a ''Tutrusia Partia Konferenco'' en [[Prago]] la bolŝevikoj ekskludis la menŝevikojn.
Ĉe eko de la [[unua mondmilito]], la bolŝevikoj kondamnis la partoprenon de RusioRusujo kiel ''imperialistan agresion''. Ili tre fortiĝis kiam la caraj trupoj malvenkiĝis surĉe preskaŭ ĉiu fronto. En la [[Oktobra Revolucio]] de [[1917]], ili iĝis la plej forta movado. La - el ekzilo -elekzile reveturinta Vladimir Iljiĉ [[Lenin]] transprenis la gvidon de la komunistoj.
 
En la [[Rusa Enlanda Milito]], komenciĝinta en [[1917]]/[[1918]], batalis la komunisma ''ruĝa armeo'' kontraŭ la ''blanka armeo''. La blankoj estis komuna nocio por ĉiu kontraŭbolŝevika forto. [[Lev Trockij]] gvidis la [[Ruĝa Armeo|Ruĝan Armeon]], kiu sukcese batalis kontraŭ la blankoj. Ĝis [[1922]] akiris la bolŝevikoj preskaŭ la tutan teritorion de la iama cara imperio. Tio okazis per ekonomia modelo de tiel nomata [[militkomunismo]], dum kiokiu ĉiu entrepreno staris sub ŝtata kontrolo. La agresivaj, mizerigaj agoj de la bolŝevikoj kondukis al malsatmizero kaj ribeloj de la popolo. En [[1921]] ŝanĝis la militkomunisman ekonomion la modelo de [[Nova Ekonomia Politiko]].
Ĉe eko de la [[unua mondmilito]], la bolŝevikoj kondamnis la partoprenon de Rusio kiel ''imperialistan agresion''. Ili tre fortiĝis kiam la caraj trupoj malvenkiĝis sur preskaŭ ĉiu fronto. En la [[Oktobra Revolucio]] de [[1917]], ili iĝis la plej forta movado. La - el ekzilo - reveturinta Vladimir Iljiĉ [[Lenin]] transprenis la gvidon de la komunistoj.
 
== Vidu ankaŭ jenon: ==
En la [[Rusa Enlanda Milito]], komenciĝinta en [[1918]], batalis la ''ruĝoj'' kontraŭ la ''blankoj''. La blankoj estis komuna nocio por ĉiu kontraŭbolŝevika forto.
''Vidu ankaŭ* [[Bolŝevismo]]''
* [[Marksismo]]
* [[Sovetunio]]
* [[Rusia revolucio de 1917]]
* [[KPSU]]
 
== Galerio ==
[[Lev Trockij]] gvidis la [[Ruĝa Armeo|Ruĝan Armeon]], kiu sukcese batalis kontraŭ la blankoj. Ĝis [[1922]] akiris la bolŝevikoj preskaŭ la tutan teritorion de la iama cara imperio. Tio okazis per ekonomia modelo de tiel nomata [[militkomunismo]], dum kio ĉiu entrepreno staris sub ŝtata kontrolo. La agresivaj, mizerigaj agoj de la bolŝevikoj kondukis al malsatmizero kaj ribeloj de la popolo. En [[1921]] ŝanĝis la militkomunisman ekonomion la modelo de [[Nova Ekonomia Politiko]].
 
En [[1918]] (6-8-a de marto) la Socialdemokrata Laborista Partio de Rusio ([[SDLPR]]) alinomiĝis al "Komunista Partio de Rusio" kaj ekde decembro de [[1925]] ''Komunista partio de Sovetunio'' kun aldono de la vorto (bolŝevika).
 
En 1952 la nocio ''bolŝeviko'' iĝis ne plu uzata en la Sovetunio, en oficialaj paroloj.
 
''Vidu ankaŭ [[Bolŝevismo]]''
<gallery>
Dosiero:1919-Trotsky Lenin Kamenev-Party-Congress.gif|<!-- thumb|left|180px|(enkadrigita, kadrita)|(Maldekstre, Restita) al (ĝusta, dekstra, rajto)dekstren: _Trotsky_Trotsky, _Lenin_,Lenin kaj _Kamenev_ -->Kamenev
Dosiero:Bolshevik-meeting.jpg|<!--Bolŝevikoj thumb|left|180px|(enkadrigita,en kadrita)|(Bolŝeviko, Bolŝevisto) Festi (Konferenco, Veriganta). -->konferenco
 
Dosiero:Khristolyubov-Leaders of October.jpg|<!-- thumb|left|180px|_Bolsjevikernas_ _föreberedelse_ _för_ _revolutionen_ -->
</gallery>
<br clear=all>
 
== Vidu ankaŭ jenon: ==
* [[Marksismo]]
* [[Sovetunio]]
* [[Rusia revolucio de 1917]]
* [[KPSU]]
 
[[Kategorio:Komunismo]]