Superkonduktiveco: Malsamoj inter versioj

420 bitokojn aldonis ,  antaŭ 8 jaroj
Kurboj de induktitaj magnetaj kampoj pri tipo I kaj tipo II superkonduktantoj
e (Forlaso de superflua bildo, kaj aldono de mankantaj komentaroj)
(Kurboj de induktitaj magnetaj kampoj pri tipo I kaj tipo II superkonduktantoj)
[[Dosiero:Meissner effect p1390048.jpg|thumb|180px|[[Magneto]] fluganta super [[alta-temperatura superkonduktanto]], malvarmigata per [[likva azoto]], la kurentoj en la superkonduktanto agas kiel alia magneto forpelante la unua.]]
[[Dosiero:Magnet 4.jpg|thumb|180px|<!-- _Namagnesowany_ objekto (filozofio) [[_lewitacja_ (tekniko)|_lewituje_]] _nad_ _nadprzewodnikiem_ _schłodzonym_ do -200&nbsp;°C -->]]
[[Dosiero:Supraleitung.jpg|thumb|180px|Pri ĉi tiu kazo, ceramiko el alta temperatura superkonduktanto ŝvebis super magneta bendo, kiu estis uzata kiel adhera rubando por fridujoj.<!-- In _diesem_ _Fall_ _schwebt_ _ein_ _keramischer_ _Hochtemperatursupraleiter_ _über_ _einem_ Magneta bendo, _wie_ es aLS _Haftband_ an _Kühlschränken_ _benutzt_ _wird_. -->]]
[[Dosiero:CERN-cables-p1030764.jpg|thumb|180px200px|left|Elektraj kabloj por akceliloj je [[CERN]]: supre - nesuperkonduktantaj kabloj por [[LEP]]; malsupre - superkonduktantaj kabloj por la [[Granda Koliziigilo de Hadronoj]] (LHC).]]
[[Dosiero:Cvandrhovst.png|thumb|180px|Konduto de [[varmokapacito]] (c<sub>v</sub>, blua) kaj [[elektra rezistanco|elektra rezistivo]] (ρ, verda) laŭ la temperaturo pri superkonduktanto, sen ekstera [[magneta indukdenso]].]]
[[Dosiero:EXPULSION.png|thumb|180px|Forpelo de magneta fluksolinoj aŭ ne, dependante ĉu la temperaturo estas malpli aŭ pli alta ol la krita (sojla) temperaturo T<sub>c</sub>. <!-- _Expulsión_ _del_ _campo_ _magnético_. -->]]
<!--[[Dosiero:Calor específico y resistividad de superconductores (es).png|thumb|180px]]-->
[[Dosiero:CERN-cables-p1030764.jpg|thumb|180px|Elektraj kabloj por akceliloj je [[CERN]]: supre - nesuperkonduktantaj kabloj por [[LEP]]; malsupre - superkonduktantaj kabloj por la [[Granda Koliziigilo de Hadronoj]] (LHC).]]
 
'''Superkonduktiveco''' estas treege granda [[konduktiveco]] (tuta malapero de la [[elektra rezistanco]]) de certaj substancoj proksime de la nulpunkto de la absoluta temperaturskalo, sub iu difinita temperatura grado. Tiu grado plej ofte estas sub –253&nbsp;°C (20 [[Kelvino|K]]). LaSuperkonduktiveca superkonduktiveconmaterialo forigas forta fortan [[magneta kampo|magnetan kampon]] sub la limvaloro.
 
La superkonduktivecon (de [[hidrargo]]) malkovris la nederlanda fizikisto [[Heike Kamerlingh Onnes]] en 1911. Similajn proprecojn havas pluaj 25 kemiaj elementoj kaj miloj da kemiaj kombinaĵoj. Unu el ili estas [[YBaCuO]]. Aliaj materaloj havas - ĉe temperaturo tre proksima al la absoluta nulo - normalan konduktivecon.
La superkonduktivaj materialoj (nomitaj '''superkonduktantoj''') estas ''perfektaj [[diamagnetismo|diamagnetoj]]'': ili povas malhelpi penetron de ekstera magneta kampo en internon de la materialo: la t.n. ''molaj superkonduktiloj'' (tipo I) tute ĝis sojla limvaloro de la ekstera magneta kampo, dum la t.n. ''malmolaj superkonduktiloj'' (tipo II) forpelas el si la eksteran magnetan kampon ĝis unua sojla limvaloro, kaj parte forbaras la eksteran magnetan kampon inter la unua kaj dua sojla limvaloro. La malmolaj superkonduktiloj ofte tenas la superkonduktivecon eĉ en forta magneta kampo, pro siaj altaj duaj limvaloroj.
 
En 1986–87 evidentiĝis, ke kelkaj malmolaj superkonduktiloj tenadas la superkonduktivecon eĉ ĉe temperaturo 98 K, oni malkovris superkonduktivajn kombinaĵojn ĉe 134 kaj 127 K. Ĉe tiu temperaturo la superkonduktilo entenas kuprajn kaj oksigenajn atomojn ordigitajn en ĉenoj aŭ ebenoj de la [[kristalsistemo|kristalkrado]]. Iliaj proprecoj estas anizotropaj, tio estas: ili dependas de la direkto de la kurento kaj la magneta kampo rilate la atomajn ebenojn kaj ĉenojn.
 
Tiuj alt-temperaturaj superkonduktiloj estas ceramikaĵoj, kies proprecojn influas la oksigen-enteno. Ĉar la ceramik-oksidoj estas teneblaj en superkonduktiva stato per pli malmultekoste produktebla likva nitrogeno, tial ili estas tre gravaj el ekonomia vidpunkto. Ilia malavantaĝo estas la rigideco, kelkfoje nestabileco, surfaca malpuriĝo.
 
Oni uzas superkonduktivajn materialojn en kuracistaj bildomontraj aparatoj, magnetaj energirezervejoj, generatoroj, transformatoroj ktp.
 
 
== Eksteraj ligiloj ==
{{Artikolo voĉlegita}}
 
[[Dosiero:EXPULSION.png|thumb|180px|right|Forpelo de magneta fluksolinoj aŭ ne, dependante ĉu la temperaturo estas malplipliplimalpli alta ol la krita (sojla) temperaturo T<sub>c</sub>. <!-- _Expulsión_ _del_ _campo_ _magnético_. -->]]
[[Dosiero:Magnetización según el tipo de superconductor.png|thumb|left|220px|Komparo de reagoj de induktiaj kampoj al eksteraj magnetaj kampoj inter superkonduktantoj de tipo I (ruĝa kurbo) kaj de tipo II (blua kurbo).]]
[[Dosiero:Cvandrhovst.png|thumb|180px220px|left|Konduto de [[varmokapacito]] (c<sub>v</sub>, blua) kaj [[elektra rezistanco|elektra rezistivo]] (ρ, verda) laŭ la temperaturo pri superkonduktanto de tipo I, sen ekstera [[magneta indukdenso]].]]
<!--[[Dosiero:Calor específico y resistividad de superconductores (es).png|thumb|180px]]-->
 
{{Commons|Category:Superconductors}}
10 449

redaktoj