Fonduo: Malsamoj inter versioj

21 bitokojn aldonis ,  antaŭ 9 jaroj
poluretoj, precipe "aĝ" anstataŭ "gax"
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
e (r2.5.4) (robota aldono de: simple:Fondue)
(poluretoj, precipe "aĝ" anstataŭ "gax")
[[Dosiero:Swiss fondue 2.jpg|thumbeta|300px|rightdekstra|<small>Fonduo unu el la naciaj menuoj de [[Svislando]]</small>]]
'''Fonduo''' (france '''fondue''', germane '''Fondue''', itale '''fonduta''' kaj alemane '''Fondü''') estas svisa nacia [[fromaĝo|fromaĝmenuo]]. Oni manĝas la fonduon kutime trempante per longaj forkoj panpecon en komunan poton. La vorto devenas de la franca vorto "fondre", kiu signifas en Esperanto "fandi". Laŭ la legendo la invento de la fonduo reiras al la [[Laktosupo de Kappel]]. Kune kun [[rakledo]] kaj [[roŝtio]] ĝi apartenas al la tri identigaj svisaj naciaj menuoj.
 
 
== Alkoholo en la fonduo forvaporiĝas ==
Por personoj, kiuj pro religiaj kialoj nemedicinaj kialoj devas ne trinki [[alkoholo]]n necesas konstati, ke la alkoholo dum la kuirado de la fonduo praktike komplete forvaporiĝas kaj tial la fonduo mem, kiam oni ĝin manĝas, tute ne posedas ebriigan efikon. Do eĉ infanoj senprobleme povas ĝui. Kelkaj personoj povas alergie reagi al la fondumiksaĵoj. La simptomoj estas forta malvarmumo la postan tagon. Al tiuj personoj estas rekomendita manĝi nur tre malmulte da fonduo aŭ entute rezigni.
 
== Historio ==
La vera origino de la fromaĝfonduo ne estas konata. Kaj svisoj kaj [[Savojo|savojanoj]] (kie la savoja fonduo kiel ''fodnue savoyarde'' estas landa specialaĵo) pretendas, ke ili estas la inventistoj. La fromaĝfonduo kiel svisa nacia menuo ekzistas nur ek de la [[1950-aj jaroj]], kiam ĝi tutsvise konatiĝis pro la enmeto de la menuo en la armeajn kuirlibrojn. la soldatoj kunportis la recepton de la armeservo al siaj familioj, kaj fakte ĝis hodiaŭ la kuirado de la fonduo estas tradicie vira tasko. Rolon, kiun eĉ la virina liberiga movado neniam kontestis.
 
En la jaro 1955 la firmao [[Zingg AG]] surmerkatigis la unuan pretan fonduon. En la [[1970-aj jaroj|1970-aj]] kaj [[1980-aj jaroj]] en Svislando estis farita granda varbokampanjo kun la slogano ''FIGUGEGL'' (mallongigo por la alemana frazo '''''F'''ondue '''I'''sch '''G'''uet '''U'''nd '''G'''it '''E''' '''G'''ueti '''L'''uune'' (kio signifas: ''Fonduo bongustas kaj kreas boan etoson!''). En tiu tempo eblis lui en la fromgaxvendejojfromaĝvendejoj la kahelon, fonduforkojn kaj varmtenilon bonpreze. Tia servo hodiaŭ ne plu ekzistas, ĉar praktike ĉiu svisa familio posedas propran fonduilaron.
 
<small>([[:de:Fondue#Geschichte|Tiu-ĉi ĉapitro baziĝas sur libera traduko de la koncerna ĉapitro en la germanlingva vikipedio.]])</small>
 
== Tradicio en la svisa Esperanto-movado ==
Ĉe multaj [[Esperanto]]-grupoj en Svislando la fonduo estas tradicia menuo por [[Zamenhoffesto]] aŭ konkluda (fina) manĝo dum renkontiĝoj.
 
[[Kategorio:Svisa kuirarto]]
4 973

redaktoj