Nagario: Malsamoj inter versioj

294 bitokojn aldonis ,  antaŭ 7 jaroj
sen resumo de redaktoj
e (Roboto: Forigo de 77 interlingvaj ligiloj, kiuj nun disponeblas per Vikidatumoj (d:q38592))
 
== Vokaloj ==
 
{| border="1"
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
! Baza vokalo !! Transliterumo !! Prononco
|-
| अ || a
| align="center" | अ || align="center" | a || mallonga '''a''' ; en senemfaza pozicio ofte reduktita al neŭtrala vokalo ("vokalmurmuro") kiel en franca ''le'' aŭ en la senemfaza elparolo de la anglaj ''the'', ''a'' kaj ''an''.
| style="text-align: left;" | mallonga '''a''' ; en senemfaza pozicio ofte reduktita al neŭtrala vokalo ("vokalmurmuro") kiel en franca ''le'' aŭ en la senemfaza elparolo de la anglaj ''the'', ''a'' kaj ''an''.
|-
| आ || ā
| align="center" | आ || align="center" | ā || longa '''a'''
| style="text-align: left;" | longa '''a'''
|-
| इ || i
| align="center" | इ || align="center" | i || mallonga '''i'''
| style="text-align: left;" | mallonga '''i'''
|-
| ई || ī
| align="center" | ई || align="center" | ī || longa '''i'''
| style="text-align: left;" | longa '''i'''
|-
| उ || u
| align="center" | उ || align="center" | u || mallonga '''u'''
| style="text-align: left;" | mallonga '''u'''
|-
| ऊ || ū
| align="center" | ऊ || align="center" | ū || longa '''u'''
| style="text-align: left;" | longa '''u'''
|-
| ऋ || ṛ
| align="center" | ऋ || align="center" | ṛ || mallonga vokala '''r''', kiel en ĉeĥa ''Brno'' (sed nuntempe multaj baratanoj elparolas ĝin kiel ''ri'', srilankanoj kiel ''ru'')
| style="text-align: left;" | mallonga vokala '''r''', kiel en ĉeĥa ''Brno'' (sed nuntempe multaj baratanoj elparolas ĝin kiel ''ri'', srilankanoj kiel ''ru'')
|-
| ॠ || ṝ
| align="center" | ॠ || align="center" | ṝ || longa vokala '''r'''
| style="text-align: left;" | longa vokala '''r'''
|-
| ऌ || ḷ
| align="center" | ऌ || align="center" | ḷ || mallonga vokala '''l''', kiel en ĉeĥa ''Vltava''
| style="text-align: left;" | mallonga vokala '''l''', kiel en ĉeĥa ''Vltava''
|-
| ॡ || ḹ
| align="center" | ॡ || align="center" | ḹ || longa vokala '''l'''
| style="text-align: left;" | longa vokala '''l'''
|-
| ए || e
| align="center" | ए || align="center" | e || '''e''' (en sanskrito ĉiam longa)
| style="text-align: left;" | '''e''' (en sanskrito ĉiam longa)
|-
| ऐ || ai
| align="center" | ऐ || align="center" | ai || '''aj''' kun mallonga '''a'''
| style="text-align: left;" | '''aj''' kun mallonga '''a'''
|-
| ओ || o
| align="center" | ओ || align="center" | o || '''o''' (en sanskrito ĉiam longa)
| style="text-align: left;" | '''o''' (en sanskrito ĉiam longa)
|-
| औ || au
| align="center" | औ || align="center" | au || '''aŭ''' kun mallonga '''a'''
| style="text-align: left;" | '''aŭ''' kun mallonga '''a'''
|-
|  ः || ḥ
| align="center" |  ः || align="center" | ḥ || ''visarga'': iom simile al '''ĥ''', sed malpli forta
| style="text-align: left;" | ''visarga'': iom simile al '''ĥ''', sed malpli forta
|-
|  ् ||
| align="center" |  ् || align="center" | || ''virāma'': subpremas aŭtomatan vokalon
| style="text-align: left;" | ''virāma'': forigas aŭtomatan vokalon
|}
 
 
== Konsonantoj ==
 
[[Dosiero:Hindi typewriter.jpg|thumb|right|Nagaria klavaro]]
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
{| border="1"
|-
! Baza konsonanto !! Transliterumo !! Prononco
|-
| क || ka
| align="center" | क || align="center" | ka || '''ka''' (ne aspirata).
| style="text-align: left;" | '''ka''' (ne aspirata).
|-
| ख || kha
| align="center" | ख || align="center" | kha || '''kh''', kun forta aspiro, do simile al '''k + h'''.
| style="text-align: left;" | '''kh''', kun forta aspiro, do simile al '''k + h'''.
|-
| ग || ga
| align="center" | ग || align="center" | ga || '''ga''', sen aspiro.
| style="text-align: left;" | '''ga''', sen aspiro.
|-
| घ || gha
| align="center" | घ || align="center" | gha || '''gha''', kun forta aspiro.
| style="text-align: left;" | '''gha''', kun forta aspiro.
|-
| ङ || ṅa
| align="center" | ङ || align="center" | ṅa || kun la '''ng'''-sono en ekzemple angla ''si'''ng'''''. (Tiu silabo estas pure teoria en la sanskrita, ĉar la konsonanto '''ng''' povas aperi nur tuj antaŭ '''k''', '''kh''', '''g''' aŭ '''gh''' en tiu lingvo.)
| style="text-align: left;" | kun la '''ng'''-sono en ekzemple angla ''si'''ng'''''. (Tiu silabo estas pure teoria en la sanskrita, ĉar la konsonanto '''ng''' povas aperi nur tuj antaŭ '''k''', '''kh''', '''g''' aŭ '''gh''' en tiu lingvo.)
|-
| च || ca
| align="center" | च || align="center" | ca || '''ĉa''', sen aspiro.
| style="text-align: left;" | '''ĉa''', sen aspiro.
|-
| छ || cha
| align="center" | छ || align="center" | cha || '''ĉha''', kun forta aspiro.
| style="text-align: left;" | '''ĉha''', kun forta aspiro.
|-
| ज || ja
| align="center" | ज || align="center" | ja || '''ĝa''', sen aspiro.
| style="text-align: left;" | '''ĝa''', sen aspiro.
|-
| झ || jha
| align="center" | झ || align="center" | jha || '''ĝha''', kun forta aspiro.
| style="text-align: left;" | '''ĝha''', kun forta aspiro.
|-
| ञ || ña
| align="center" | ञ || align="center" | ña || kiel la hispana '''ñ''', la portugala '''nh''' aŭ la franca kaj itala '''gn'''.
| style="text-align: left;" | kiel la hispana '''ñ''', la portugala '''nh''' aŭ la franca kaj itala '''gn'''.
|-
| ट || ṭa
| align="center" | ट || align="center" | ṭa || '''ta''', sen aspiro, kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
| style="text-align: left;" | '''ta''', sen aspiro, kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
|-
| ठ || ṭha
| align="center" | ठ || align="center" | ṭha || '''tha''', kun forta aspiro, kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
| style="text-align: left;" | '''tha''', kun forta aspiro, kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
|-
| ड || ḍa
| align="center" | ड || align="center" | ḍa || '''da''', sen aspiro, kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
| style="text-align: left;" | '''da''', sen aspiro, kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
|-
| ढ || ḍha
| align="center" | ढ || align="center" | ḍha || '''dha''', kun forta aspiro, kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
| style="text-align: left;" | '''dha''', kun forta aspiro, kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
|-
| ण || ṇa
| align="center" | ण || align="center" | ṇa || '''na''', kun forta aspiro, kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
| style="text-align: left;" | '''na''', kun forta aspiro, kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
|-
| त || ta
| align="center" | त || align="center" | ta || '''ta''', sen aspiro.
| style="text-align: left;" | '''ta''', sen aspiro.
|-
| थ || tha
| align="center" | थ || align="center" | tha || '''tha''', kun forta aspiro.
| style="text-align: left;" | '''tha''', kun forta aspiro.
|-
| द || da
| align="center" | द || align="center" | da || '''da''', sen aspiro.
| style="text-align: left;" | '''da''', sen aspiro.
|-
| ध || dha
| align="center" | ध || align="center" | dha || '''dha''', kun forta aspiro.
| style="text-align: left;" | '''dha''', kun forta aspiro.
|-
| न || na
| align="center" | न || align="center" | na || '''na'''
| style="text-align: left;" | '''na'''
|-
| प || pa
| align="center" | प || align="center" | pa || '''pa''', sen aspiro.
| style="text-align: left;" | '''pa''', sen aspiro.
|-
| फ || pha
| align="center" | फ || align="center" | pha || '''pha''', kun forta aspiro.
| style="text-align: left;" | '''pha''', kun forta aspiro.
|-
| ब || ba
| align="center" | ब || align="center" | ba || '''ba''', sen aspiro.
| style="text-align: left;" | '''ba''', sen aspiro.
|-
| भ || bha
| align="center" | भ || align="center" | bha || '''bha''', kun forta aspiro.
| style="text-align: left;" | '''bha''', kun forta aspiro.
|-
| म || ma
| align="center" | म || align="center" | ma || '''ma'''
| style="text-align: left;" | '''ma'''
|-
| य || ya
| align="center" | य || align="center" | ya || '''ja'''
| style="text-align: left;" | '''ja'''
|-
| र || ra
| align="center" | र || align="center" | ra || langopinta '''ra'''
| style="text-align: left;" | langopinta '''ra'''
|-
| ल || la
| align="center" | ल || align="center" | la || '''la'''
| style="text-align: left;" | '''la'''
|-
| व || va
| align="center" | व || align="center" | va || '''va''' (sed post plozivo multaj elparolas ĝin kiel ''ŭa'')
| style="text-align: left;" | '''va''' (sed post plozivo multaj elparolas ĝin kiel ''ŭa'')
|-
| श || śa
| align="center" | श || align="center" | śa || '''ŝa''', kun la konsonanto kiel la germana sono ''i'''ch'''''.
| style="text-align: left;" | '''ŝa''', kun la konsonanto kiel la germana sono ''i'''ch'''''.
|-
| ष || ṣa
| align="center" | ष || align="center" | ṣa || '''ŝa''', kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
| style="text-align: left;" | '''ŝa''', kun la lango fleksita supren-malantaŭen.
|-
| स || sa
| align="center" | स || align="center" | sa || '''sa'''
| style="text-align: left;" | '''sa'''
|-
| ह || ha
| align="center" | ह || align="center" | ha || '''ha'''
| style="text-align: left;" | '''ha'''
|-
|}
Se antaŭ vokalo venas du al pluraj konsonantoj, tiuj ĝenerale estas kunigitaj en [[ligaturo]], da kiuj ekzistas longa listo.
 
Se post la konsonantsignokonsonantosigno aŭ ligaturo venas alia vokalo ol mallonga a, oni indikas tion tiel ĉi:
{| class="wikitable"
|-
! Signo !! Pozicio !! Priskribo
|-
| style="text-align: center;" | ा || malantaŭe || longa '''a'''
|-
| style="text-align: center;" | ि || antaŭe || mallonga '''i'''
|-
| style="text-align: center;" | ी || longa '''i'''
|-
| style="text-align: center;" | ु || sube || mallonga '''u'''
|-
| style="text-align: center;" | ू || sube || longa '''u'''
|-
| style="text-align: center;" | ृ || sube || mallonga vokala '''r'''
|-
| style="text-align: center;" | ॄ || malantaŭe || longa vokala '''r'''
|-
| style="text-align: center;" | े || malantaŭe || '''e'''
|-
| style="text-align: center;" | ै || malantaŭe || '''ai''' (aj)
|-
| style="text-align: center;" | ो || malantaŭe || '''o'''
|-
| style="text-align: center;" | ौ || malantaŭe || '''au''' (aŭ)
|-
| style="text-align: center;" | ् || malantaŭe || neniu vokalo (''virāma'', kiel klarigite supre)
|}
 
La supra listo estas tiu de la sanskrita alfabeto. En ekzemple la [[hinda lingvo]] troveblas persaj kaj aliaj pruntvortoj kun konsonantoj ne konataj en la sanskrita. Por tiuj oni uzas ordinaran konsonanton kun diakrita punkto, ekzemple '''फ़''' por ''fa'', bazita sur '''फ''' por ''pha''. En kelkaj fruaj lingvoj, ekzemple [[palio]], troveblas la konsonanto '''ळ''', kutime transliterata per ''la'' kun punkto sub ''l'', kaj elparolata kiel ordinara ''la'' sed kun la lango fleksita supren-malantaŭen; '''ळ''' do rilatas al '''ल''' same kiel '''ट''' al '''त'''.
* ा longa '''a'''
* ि (antaŭ la kosonanto) mallonga '''i'''
* ी longa '''i'''
* ु (sub la konsonanto) mallonga '''u'''
* ू (sub) longa '''u'''
* ृ (sub) mallonga vokala '''r'''
* ॄ longa vokala '''r'''
* े '''e'''
* ै '''ai''' (aj)
* ो '''o'''
* ौ '''au''' (aŭ)
* ् neniu vokalo (''virāma'', kiel klarigite supre)
 
La supra listo estas tiu de la sanskrita alfabeto. En ekzemple la [[hinda lingvo]] troveblas persaj kaj aliaj pruntvortoj kun konsonantoj ne konataj en la sanskrita. Por tiuj oni uzas ordinaran konsonanton kun diakrita punkto, ekzemple '''फ़''' por ''fa'', bazita sur '''फ''' por ''pha''. En kelkaj fruaj lingvoj, ekzemple [[palio]], troveblas la konsonanto '''ळ''', kutime transliterata per ''la'' kun punkto sub ''l'', kaj elparolata kiel ordinara ''la'' sed kun la lango fleksita supren-malantaŭen ; '''ळ''' do rilatas al '''ल''' same kiel '''ट''' al '''त'''.
 
== [[Cifero]]j ==
 
* '''०''' - 0
{| class="wikitable"
* '''१''' - 1
|-
* '''२''' - 2
| ० || १ || २ || ३ || ४ || ५ || ६ || ७ || ८ || ९
* '''३''' - 3
|-
* '''४''' - 4
| 0 || 1 || 2 || 3 || 4 || 5 || 6 || 7 || 8 || 9
* '''५''' - 5
|}
* '''६''' - 6
* '''७''' - 7
* '''८''' - 8
* '''९''' - 9
 
[[Kategorio:Abugido]]
87

redaktoj