Fajnbeka pufino: Malsamoj inter versioj

1 785 bitokojn aldonis ,  antaŭ 8 jaroj
sen resumo de redaktoj
}}
 
La '''Mallongvosta pufino''' aŭ '''Fajnbeka pufino''' (''Puffinus tenuirostris''), komune konata kiel '''muttonbird''' (ŝafopetrelo) en [[Aŭstralio]], estas la plej abunda specio de [[marbirdo]] sur akvoj de Aŭstralio, kaj estas unu el malmultaj aŭstraliaj indiĝenaj birdospecioj kies idoj estas [[Petrelidumo|komerce kolektitaj]] por la [[lanugo]] kaj por la viando kaj graso. La idoj estas kaptataj en retoj kaj poste metitaj en bolanta akvo dum kelkaj sekundoj. ĜiAktuale, estastiu migrantaidokolektado specioestas kiustrikte reproduktiĝaslimigita ĉefelaŭ surkvanto malgrandaj(200 insuloj000 enindividuoj [[Markolo Bass]]jare) kaj [[Tasmanio]]laŭ kajdaŭro migras(el al27a lamarto [[Nordaal Hemisfero]]30a por la boreala somero. En [[Novzelando]] la [[Griza pufino]] estas la loka 'muttonbird' (ŝafopetreloaprilo), kaj ankaŭ aliaj kolektataj petrelaj specioj, kiaj la [[Pacifika pufino]], povas esti konataj kiel ''muttonbirds'' aliloke.
 
==Aliaj specioj==
[[File:Puffinus tenuirostris Bruny.jpg|thumb|left|Plenkreskulo ĉe Burrow sur insulo Bruny. La foto estis farita nokte per flaŝoj]]
En [[Novzelando]] la [[Griza pufino]] estas la loka 'muttonbird' (ŝafopetrelo), kaj ankaŭ aliaj kolektataj petrelaj specioj, kiaj la [[Pacifika pufino]], povas esti konataj kiel ''muttonbirds'' aliloke.
[[File:Puffinus tenuirostris 2.jpg|thumb|left|Junulo, Austins Ferry, Tasmanio, Aŭstralio]]
 
Tiu specio ŝajnas rilata al la [[Griza pufino|Novzelanda ŝafopetrelo]] kaj al la [[Granda pufino]], ĉiuj senpintovostaj kaj nigrabekaj specioj, sed ties preciza rilataro estas ankoraŭ malhela (Austin, 1996; Austin ''et al.'', 2004). Tiuj estas inter la plej grandaj specioj de pufinoj kiuj povus aparteni al separata genro, ''Ardenna'' (Penhallurick & Wink, 2004).
 
== Aspekto==
 
[[File:Puffinus tenuirostris Bruny.jpg|thumb|left|Plenkreskulo ĉe Burrow sur insulo Bruny. La foto estis farita nokte per flaŝoj]]
[[File:Puffinus tenuirostris 2.jpg|thumb|left|Junulo, Austins Ferry, Tasmanio, Aŭstralio]]
[[File:File:Short-tailed Shearwater.jpg|thumb|left|Dumfluge]]
Plenkreskulo havas enverguron de unu metro, longon de 41 al 43 cm kaj pezon de ĉirkaŭ 500 g. Ili havas grizan plumaron vizaĝe, kaj la flugilpintojn kaj la voston multe pli malhela. Ili havas blankan makulon subokule. La beko estas nigra. Ili estas bonaj naĝantoj (ili havas membranajn piedojn) kaj plonĝantoj. Male ili mallerte piediras surgrunde kaj apenaŭ povas ekflugi sen vento. Ties krio estas elsendita nur surgrunde kaj estas "kuka-ruka-rah".
 
==Kutimaro==
Ĝi estas migranta specio kiu reproduktiĝas ĉefe sur malgrandaj insuloj en [[Markolo Bass]] kaj [[Tasmanio]] kaj migras al la [[Norda Hemisfero]] por la boreala somero. Ĉiun [[Suda Hemisfero|aŭstrala]] [[vintro]], la Fajnbeka pufino migras al maroj ĉe la [[Aleutoj]] kaj [[Kamĉatko]]. En la aŭstrala printempo, ili veturas suben laŭ la marbordo de [[Kalifornio]] antaŭ trapasi la [[Pacifiko]]n reen al Aŭstralio. Entute temas pri veutrado de 15 000 km norden. Ŝajne la junuloj pasas sian unuan jaron nur en la nordo.
Ĉiu patro nutras la ununuran idon sum periodo de 2–3 tagoj kaj poste foriras ĝis dum tri semajnoj serĉe de manĝo. Tiuj manĝoveturoj povas kovri distancon de 1,500 km kaj signifas ke la ido povas resti neatentita dum ĉirkaŭ unu semajno. Ĉe [[elnestiĝo]] la idoj pezas ĉirkaŭ 900 g, kaj povas esti pli pezaj ol siaj gepatroj. En Tasmanio, kaj ĉefe ĉe la ŝafopetrelaj insuloj de la [[Insularo Furneaux]], la idoj estas kolektitaj tiam por manĝo kaj oleo. La plej granda populacio en la mondo (2.8 milionoj da paroj - ĉirkaŭ 12% el tiu specio) ŝajne hejmas ĉe la [[Insulo Babel]].
 
===Reproduktado===
Tiu birdospecio reproduktiĝas nur en Aŭstralio, ĉe la orientaj marbordoj de la kontinento, en [[Tasmanio]] kaj sur la insuloj ĉirkaŭaj. La [[reprodukta sezono]] daŭras de septembro al aprilo. Ĝenerale la paroj restas fidelaj. La reproduktuloj konstruas grandan [[nestotruo]]n de ĉirkaŭ unu metron de diametro surgrunde. Fine de novembro, la ino demetas ununuran ovon kiu estos kovata alternative de ambaŭ gepatroj: ĝenerale estas la maklo kiu kovas dum la unuaj dekkvin tagoj kaj poste la ino; dum la periodo kiam la patrobirdo estas ĉe la nesto, ĝi ne manĝas.
 
La [[elnestiĝo]] okazas post 53 tagoj, nome fine de januaro. La ido estas nutrata de amabaŭ gepatroj ĝis la komenco de aprilo, poste ĝi estas abandonata dum ĉirkaŭ unu monatoj dum kiu la gepatroj manĝas en maro.
 
Ĉiu patro nutras la ununuran idon sumdum periodo de 2–3 tagoj kaj poste foriras ĝis dum tri semajnoj serĉe de manĝo. Tiuj manĝoveturoj povas kovri distancon de 1,500 km kaj signifas ke la ido povas resti neatentita dum ĉirkaŭ unu semajno. Ĉe [[elnestiĝo]] la idoj pezas ĉirkaŭ 900 g, kaj povas esti pli pezaj ol siaj gepatroj. En Tasmanio, kaj ĉefe ĉe la ŝafopetrelaj insuloj de la [[Insularo Furneaux]], la idoj estas kolektitaj tiam por manĝo kaj oleo. La plej granda populacio en la mondo (2.8 milionoj da paroj - ĉirkaŭ 12% el tiu specio) ŝajne hejmas ĉe la [[Insulo Babel]].
 
===Manĝado===
Ĉiun [[Suda Hemisfero|aŭstrala]] [[vintro]], la Fajnbeka pufino migras al maroj ĉe la [[Aleutoj]] kaj [[Kamĉatko]]. En la aŭstrala printempo, ili veturas suben laŭ la marbordo de [[Kalifornio]] antaŭ trapasi la [[Pacifiko]]n reen al Aŭstralio.
Ili manĝas ĉefe [[krilo]]n, kaj ankaŭ [[kalmaro]]jn kaj [[fiŝo]]jn kaptitajn plonĝe ĝis deko da metroj profunde.
 
==Kuirarta uzado==
216 030

redaktoj