Borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj: Malsamoj inter versioj

sen resumo de redaktoj
e (Roboto: Forigo de 1 interlingvaj ligiloj, kiuj nun disponeblas per Vikidatumoj (d:q2913503))
[[Dosiero:GunungEcoregion Palung JungleIM0102.jpgsvg|eta|250px220px|Pluvarbaro en Nacia Parko GunungSituo Palung,de okcidentala [[Kalimantano]]ekoregiono.]]
La '''borneaj malaltaĵaj pluvarbaroj''' estas tersupraĵa [[ekoregiono]] el la malaja [[ekoprovinco]] de la [[hindomalaja ekozono]] laŭ la [[tipologio]] de la [[Monda Natur-Fonduso]] (WWF). [[Biomo|Biome]] la ekoregiono apartenas al [[tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj]] de [[Borneo]] en [[Sudorienta Azio]] <ref name=WWF> {{en}} WWF ecoregion : Borneo lowland rain forests</ref>. Ĝi estas parto de la [[tutmondaj 200]]-unuo "borneaj malaltaĵaj kaj montaraj arbaroj" kaj de la [[biodiverseco-varmpunkto]] "[[Sunda Lando]]".
 
 
==Ekologio==
[[Dosiero:Gunung Palung Jungle.jpg|eta|250px|left|Pluvarbaro en Nacia Parko Gunung Palung, okcidenta [[Kalimantano]].]]
Dum la [[Plejstoceno|plejstocen-]][[Glacialo|glaciala]] epoko, tuta Borneo, [[Javo]], [[Sumatro]], kaj kontinenta [[Hindoĉinujo]] estis partoj de sama teramaso. Tiu permesis al la plantoj kaj bestoj migri de unu regiono al la najbara. Nuntempe Borneo estas apartigita de aliaj insuloj sed daŭre samhavas multe de la sama planta kaj besta diverseco, dum malpli de la Borneo-faŭno estas trovebla pli fore oriente en [[Sulaveso]].
 
 
===Minacoj kaj konservado===
[[Dosiero:Malayasia iko 2002169.jpg|eta|250px|left|Senarbarigo por oleopalmoplantejoj en malajzia Borneo.]]
Pro [[senarbarigo]] kaj konvertiĝo de naturaj arbaroj al [[kaŭĉukarbo]]-[[plantejo]]j, oleopalmoplantejoj kaj industriaj lignoplantejoj pli ol duono de la [[praarbaro]] estis neniigita dum la freŝdataj [[jardeko]]j. En [[1982]], [[1983]] kaj denove en [[1998]], [[Arbara incendio|arbaraj incendioj]] en Kalimantano klarigis ĉirkaŭ 25 000 da kvadrataj kilometroj ĉiufoje por oleopalmoplantejoj. Pliaj minacoj en Sabaho venas de la ekspluatado por [[nafto]] kaj [[terkarbo]] en Maliaŭ-Baseno kaj de la drenado de [[malsekejo]]j en Klias-Duoninsulo. En 2 001, la Monda Natur-Fonduso antaŭdiris ke se la nuntempa emo de [[habitatodetruo]] daŭras, ne estos postrestantaj malaltaĵaj arbaroj en Borneo en [[2010]]. Kvankam tiu antaŭdiro ne veriĝis, en [[2008]] la [[Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj]] raportis pri antaŭdiro el [[2005]] ke "la arbara kovraĵo en la insulo de Borneo, se la nuntempa senarbarigo-rapideco daŭras, estas projekciita malpliiĝi de 50% al triono en [[2020]]" <ref name=iucn>{{IUCN |assessors=Hearn, A., Sanderson, J., Ross, J., Wilting, A. & Sunarto, S. |year=2008 |id=4037 |taxon=Pardofelis badia |version=2010.4}}</ref>.
 
40 827

redaktoj